our news

«Πρόσωπα της αντίστασης ενάντια στον φασισμό στην Λακωνία»

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 1,379 other followers

Ο Λέοπολντ Σμόνικαλ με τον σκύλο του. Πηγή φωτογραφίας: http://kokkinosfakelos.blogspot.gr/2013/01/blog-post.html

Μικρό εισαγωγικό σημείωμα για την περιοδική έκδοση Shades

Το παρόν κείμενο αποτελεί την πρώτη απόπειρα μελέτης της ιδιαίτερης ιστορίας στην Λακωνία από μια κριτική και ανταγωνιστική σκοπιά. Με αυτό το κείμενο εγκαινιάσαμε μια νέα στήλη που την ονομάσαμε «Φάκελος Λακωνική Ιστορία»   όπου μέσα από αυτήν, ως μια μικρή ομάδα ανεξάρτητων ερευνητών στην Λακωνία, θα συνεχίσουμε την εξερεύνηση και την συλλογή ιστορικών στοιχείων, πολύ συχνά κόντρα στην κυρίαρχη ιστορική εθνική αφήγηση. Τα συμπεράσματα και τα στοιχεία αυτής της έρευνας θα δημοσιευτούν όλα στην ηλεκτρονική και στην έντυπη έκδοση του Shades στα πλαίσια της συμμετοχής μας μέσα σε αυτό. 

Κομμουνιστική Ομάδα μελέτης και αυτομόρφωσης στην Σκάλα Λακωνίας

 

Η μελέτη της ιδιαίτερης ιστορίας της Λακωνίας είναι γεμάτη εκπλήξεις. Δυστυχώς οι πηγές από βιβλία και το διαδίκτυο είναι ελάχιστες, ή ίσως εμείς δεν ξέρουμε που να απευθυνθούμε, γιαυτό κάτι τέτοιο καθιστά την έρευνα μια μάλλον δύσκολη υπόθεση. Παρόλα αυτά τελευταία έχουμε ξεκινήσει να συλλέγουμε ιστορικά στοιχεία  που αφορούν την εξέλιξη της αντίστασης στις δυνάμεις του Ιταλικού φασισμού και αργότερα των Γερμανών ναζί, κυρίως από κομμουνιστές παρτιζάνους. Η Λακωνία πριν τον πόλεμο ήταν μια βαθειά συντηρητική περιοχή, με την πλειοψηφία του πληθυσμού να μην είναι στρατευμένος σε κόμματα ή ιδεολογίες. Οι Λάκωνες της προπολεμικής περιόδου είχαν μάλλον μάθει να στηρίζουν πολιτικά τους συντηρητικούς Λάκωνες αστούς, κυρίως μοναρχικούς, με την ελπίδα της επίλυσης των προσωπικών τους προβλημάτων. Η Λακωνία ήταν παραδοσιακά μια αγροτική περιοχή με χωρικούς που είχαν έστω και λίγη ιδιοκτησία και κομμάτια γης. Η αντίσταση όμως στον φασισμό στην νότια Πελοπόννησο άφησε ιστορία και φαίνεται να είναι σχετικά άγνωστη. Μετά την ανασυγκρότηση του ΚΚΕ τον Ιούλιο του 1941, οι σκόρπιες παράνομες ομάδες που δρούσαν στην Λακωνία, μεταβλήθηκαν σε κομματικές οργανώσεις με στόχο την αναδιοργάνωση της αντιφασιστικής αντίστασης. Τέτοιες ομάδες συγκροτήθηκαν στις περισσότερες περιοχές της Λακωνίας όπως πχ στην Σπάρτη, Γύθειο, Βασαρά, Αράχωβα, Λεβέτσοβα και αλλού. Η κύρια δύναμη της αντιφασιστικής αντίστασης όπως έγινε και σε άλλες περιοχές της χώρας βρισκόταν στις ορεινές περιοχές. Στον Πάρνωνα και τον Ταϋγετο.

Αποφασίσαμε να ξεκινήσουμε αυτήν την ιστορική έρευνα δημοσιεύοντας ως εισαγωγή την άγνωστη ιστορία δύο προσωπικοτήτων του διεθνούς κομμουνιστικού και αντιφασιστικού κινήματος που με έκπληξη βρήκαμε στο διαδίκτυο και προσπαθήσαμε να διασταυρώσουμε μέσα από άλλες πηγές. Ο λόγος που ξεκινάμε την καταγραφή της ιστορίας της ναζιστικής/φασιστικής κατοχής και του εμφυλίου πολέμου με ένα άρθρο για τους δύο αυτούς αντιφασίστες, έναν Ιταλό και έναν Γερμανό είναι καθαρά για συμβολικούς λόγους, θέλοντας να δώσουμε μια διεθνιστική χροιά σε αυτήν την έρευνα. Και αυτό γιατί αν και το Κ.Κ συνέβαλε καθοριστικά στην αντίσταση ενάντια στον ναζισμό, δεν αποδεσμεύτηκε ποτέ από τις εθνικιστικές και πατριωτικές αφηγήσεις με τις κατοπινές καταστροφικές συνέπειες. Τις πληροφορίες για τους δύο αντιφασίστες, τον Αντώνιο Παρτίνι και Λέοπολντ Σμόνικαλ, τις αλιεύσαμε από ένα ενδιαφέρον ιστορικό αριστερό μπλογκ, τον Κόκκινο Φάκελο, δίχως να μπορέσουμε να βρούμε περισσότερες πληροφορίες μέχρι στιγμής. Επιφυλασσόμαστε κάτι τέτοιο να γίνει στο μέλλον ή ακόμα και να τροποποιήσουμε κάποιες από τις πληροφορίες που συλλέξαμε. Όσες/οι έχετε πηγές και προτεινόμενη βιβλιογραφία που θα μπορούσε να μας βοηθήσει μην διστάσετε όπως πάντα να επικοινωνήσετε μαζί μας.

 

Σύμφωνα με δημοσίευση στο ιστολόγιο Κόκκινος Φάκελος στην περιοχή της Λακωνίας έδρασαν Ο Αντώνιο Παρτίνι και ο Λέοπολντ Σμόνικαλ. Ο πρώτος ήταν ένας Ιταλός λοχίας που οι σύντροφοί του στον ΕΛΑΣ τον φώναζαν Αντώνη. Σπούδαζε στο πανεπιστήμιο της Νάπολης όταν τον άρπαξε η επιστράτευση του Μουσολίνι. Η μητέρα του λέγονταν Κλεοπάτρα και ο πατέρας του Τσέζαρε. Οι Ιταλοί και ειδικά οι Ιταλοί φοιτητές μισούσαν και αυτοί τους φασίστες του Μουσολίνι και ο Αντώνιο από τα πρώτα του βήματα είχε οργανωθεί στο αντιφασιστικό κίνημα των φοιτητών που αργότερα το διέλυσαν οι μελανοχίτωνες. Στην Λακωνία πολέμησε με κλιμάκιο του ΕΛΑΣ στον Ταΰγετο όταν δραπέτευσε από την Ιταλική μονάδα στο Γύθειο, παίρνοντας μαζί του πυρομαχικά κάθε είδους. Στις 24 Απριλίου του 1944, ο «Αντώνης» οδήγησε τη διμοιρία του στη μάχη των Ανωγείων και τραυματίστηκε σοβαρά στην ωμοπλάτη. Το τραύμα του του άφησε μερική ακινησία στο δεξί χέρι. Νοσηλεύτηκε στο αντάρτικο νοσοκομείο στην Άρνα. Μετά τη Βάρκιζα έμεινε ως πολίτης για μικρό χρονικό διάστημα στο Γύθειο και αργότερα έφυγε για την Ιταλία.

Ο δεύτερος σύμφωνα πάντα με τις ίδιες πληροφορίες ήταν ο Λέοπολντ Σμόνικαλ, ένας Γερμανός κομμουνιστής που αγωνίστηκε στο πλευρό του 8ου Συντάγματος

Ο Λέοπολντ Σμόνικαλ με τον σκύλο του. Πηγή φωτογραφίας: http://kokkinosfakelos.blogspot.gr/2013/01/blog-post.html

Ο Λέοπολντ Σμόνικαλ με τον σκύλο του. Πηγή φωτογραφίας: http://kokkinosfakelos.blogspot.gr/2013/01/blog-post.html

του ΕΛΑΣ Πελοποννήσου. Κατάγονταν από την Κολωνία και ήδη από τα εφηβικά του χρόνια οργανώθηκε στο KPD και φυλακίστηκε με γνωστούς κομμουνιστές της εποχής του όπως ο Τέλμαν. Όταν ο γερμανικός στρατός για να καλύψει τις μεγάλες του απώλειες στο ανατολικό μέτωπο επιστράτευσε αδιακρίτως νέες δυνάμεις, ο Λεωνίδας (όπως τον βάφτισαν οι αντάρτες) βρέθηκε στην Ελλάδα στρατιώτης της Βέρμαχτ. Οι γονείς του κρατούνταν σε στρατόπεδο συγκέντρωσης και ο Λεωνίδας δεν μπορούσε να αντιδράσει και να διαφύγει στο βουνό φοβούμενος για την τύχη τους. «Ήταν για εμένα μεγάλη δοκιμασία να βλέπω τους ταγματασφαλίτες του Παπαδόγκωνα και του Κατσαρέα να εκτελούν τους Έλληνες πατριώτες χωρίς να μπορώ να κάνω τίποτα. Κάποια στιγμή, ο Λεωνίδας, έμαθε ότι οι γονείς του σκοτώθηκαν σε αγγλικό βομβαρδισμό και πια τίποτα δεν τον κράταγε από το να περάσει στο βουνό. Ένα πρωί οι Γερμανοί και οι Ταγματαλήτες έκαναν μπλόκο σε μια συνοικία της Καλαμάτας. Έπιασαν πολλούς αγωνιστές και ο Γερμανός αξιωματικός των Ες-Ες διέταξε να εκτελεστούν επί τόπου μερικοί νέοι. Το έργο ανατέθηκε στον Λεωνίδα και δυο ακόμη στρατιώτες. Ο Λεωνίδας όμως όπλισε το αυτόματο του και το έστρεψε πρώτα στους ενάντια στους στρατιώτες που ετοιμάζονταν για το «πυρ» και μετά στον αξιωματικό των Ες-Ες. Οι ταγματασφαλίτες είχαν τραπεί ήδη σε φυγή. Ο Λεωνίδας χωρίς να χάσει καιρό εξήγησε σε σπαστά ελληνικά ότι επιθυμούσε να ενωθεί με τους παρτιζάνους, ότι ήταν κομμουνιστής και ότι έπρεπε αμέσως να φύγουν για το βουνό. Μαζί του πήρε και τον εκπαιδευμένο του στρατιωτικό σκύλο, τον Μπίλο, που αγαπούσε τους αντάρτες και μισούσε τους ναζί. Ο Μπίλο ήταν ιδιαίτερα χρήσιμος σαν ανιχνευτής ενώ επιτίθονταν άμεσα σε όσους ο Λεωνίδας έδειχνε με το δάχτυλο και αποκαλούσε «Ναζί». Ο Λεωνίδας πήρε μέρος σε μια μεγάλη σειρά από μάχες στο πλευρό του ΕΛΑΣ. Κοντά του και ο Μπίλο.

Με το τέλος του πολέμου, ο ΕΛΑΣ Πελοποννήσου ετοίμασε όλα τα απαραίτητα χαρτιά για τον Λεωνίδα ώστε να περάσει στην πατρίδα του. Του είπαν να διαλέξει ανάμεσα σε μια ομάδα Γερμανών αιχμαλώτων να πάρει μαζί του μερικούς δημοκράτες για να περάσουν τα σύνορα. Όμως όταν ο Λεωνίδα έφθασε στα σύνορα ξέσπασαν τα Δεκεμβριανά της Αθήνας. Εκείνος ως γνήσιος κομμουνιστής-διεθνιστής, επέστρεψε και πολέμησε στο πλευρό του ΕΛΑΣ και του μαχόμενου ελληνικού λαού. Με το τέλος των Δεκεμβριανών συνελήφθη από τους Άγγλους. Το 1947 στάλθηκε στην Ικαρία κι από εκεί και πέρα τα ίχνη του χάνονται.

πηγή πληροφοριών: Κόκκινος Φάκελος

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: