our news

Είναι όλα αυτά που μισούμε-Είμαστε όλα αυτά που φοβούνται: Ενάντια στην αισθητικοποίηση της παρακμής

Άρθρο συνεργάτη του Shades

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 1,170 other followers

«Η ανθρωπότητα η οποία κάποτε υπήρξε στον Όμηρο το αντικείμενο θέασης των θεών του Ολύμπου, έχει καταστεί πλέον η ίδια αντικείμενο θέασης δι’ εαυτήν. Η αυτοαποξένωσή της έχει φτάσει σε εκείνον τον βαθμό που της επιτρέπει να βιώσει την εκμηδένισή της ως αισθητική απόλαυση πρώτης τάξεως. Έτσι έχουν τα πράγματα με την αισθητικοποίηση της πολιτικής την οποία προωθεί ο φασισμός. Ο κομμουνισμός του απαντά με την πολιτικοποίηση της τέχνης». [1]

Όλοι όσοι ασχολούνται με την ελληνική διαδικτυακή σφαίρα (δηλαδή η πλειοψηφία της ελληνικής κοινωνίας) και ιδιαίτερα με τις πιο πολιτικές της εκδοχές, έχουν παρατηρήσει από την ψήφιση του 3ου μνημονίου και μετά (2015) μία τάση η οποία προωθεί συγκεκριμένες διαδικτυακές μορφές «χιούμορ» («τρολιές», memes, φωτογραφίες), οι οποίες αναδεικνύουν τη σημειολογία του ΠΑΣΟΚ των 80’s σε ένα είδος cult.

H πιο χαρακτηριστική τέτοια μορφή είναι τα memes τα οποία έχουν φώτο μίας personality ή μίας εν γένει κοινωνικής και πολιτικής κατάστασης στα χρόνια των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ, με τη λεζάντα «ο/το/η Χ με ΠΑΣΟΚ» και δίπλα φώτο με το ίδιο αντικείμενο στα χρόνια της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ με τη λεζάντα «ο/το/η Χ με ΣΥΡΙΖΑ».

Ο αυτόματος συνειρμός που δημιουργείται μέσω της σύγκρισης και αντιπαραβολής των εικόνων «με ΠΑΣΟΚ VS με ΣΥΡΙΖΑ», είναι ότι στην πρώτη περίπτωση έχουμε κάτι σε ανάπτυξη και ακμή, ενώ στην δεύτερη κάτι σε παρακμή και μαρασμό. Οι θεματικές που επιλέγονται, αφορούν βασικά στοιχεία από τη σημειολογία και τις θεματικές της «ελληνικότητας» της μεταπολιτευτικής περιόδου, ενταγμένες πάντα μέσα σε ένα σεξιστικό, εθνικιστικό και μισογύνικο context. Ένα από τα αναρίθμητα παραδείγματα το παρακάτω:

%cf%80%ce%b1%cf%83%ce%bf%ce%ba2

Αντίστοιχα έχουν φτιαχτεί σελίδες στο facebook με πιο χαρακτηριστική αυτή με τίτλο «Παλιό ΠΑΣΟΚ-Το ορθόδοξο», οι οποίες ποστάρουν αφίσες του «κινήματος», φωτογραφίες στελεχών του και λαϊκών εκδηλώσεων λατρείας προς το ΠΑΣΟΚ και τον «Ανδρέα». Αναφέρουμε ότι στα στατιστικά της εν λόγω σελίδας καταγράφεται, την ώρα που γράφεται το παρόν κείμενο, ότι την έχουν προσεγγίσει 8.742 χρήστες, ενώ έχει αποσπάσει 20.684 likes.

Δεν μας απασχολεί, αν όλοι αυτοί οι τύποι απλά τρολάρουν, ή αν κάνουν την πλάκα τους. Το παρακάτω (με 1.200 likes!), ίσως πείσει και τους πιο αφελείς, γιατί ασχολούμαστε με την «φάση»:

το απόλυτο αίσχος....

το απόλυτο αίσχος….

Προϊόντος του χρόνου όλη αυτή η «φάση» εξέφυγε του facebook και άρχισε να κοινωνικοποιείται. Έτσι τον Σεπτέμβρη του 2016 πληροφορηθήκαμε ότι «γνωστό μαγαζί των νοτίων προαστίων οργάνωσε και καθιέρωσε βραδιά ΠΑΣΟΚ» (ενδεικτικά βλ. http://www.sport-fm.gr/article/kathierwnetai-bradia-pasok-se-nukterino-magazi-video/3200967). Αντίστοιχα στο fb η μόδα επεκτάθηκε με ανέβασμα σκαναρισμένων βιβλίων και κειμένων του «Ανδρέα» πάντα σε ένα context «τρολιάς», νοσταλγίας και «χιούμορ».

Στο παρόν κείμενο δεν θα σταθούμε σε μία αισθητική κριτική αυτής της αισθητικοποίησης του ΠΑΣΟΚ, χωρίς να σημαίνει ότι δεν χρειάζεται. Θα ασκήσουμε κριτική σε αυτές τις τάσεις από τη σκοπιά του πολέμου της προλεταριακής μνήμης ενάντια στη λήθη.

Σε μία συνεπή κομμουνιστική πολιτική κριτική οι τάσεις αυτές εντάσσονται σε μία προσπάθεια τόσο επικαιροποίησης/επιβολής των βασικών ιδεολογικών και πολιτικών οριζουσών του ΠΑΣΟΚ, έτσι όπως αυτές αποτυπώνονταν στην «διακήρυξη» της 3ης Σεπτέμβρη, όσο και σε μία προσπάθεια επαναφοράς και νομιμοποίησης βασικών στοιχείων του μεταπολιτευτικού «λαϊκού» εθνικισμού, ιδίως σε επίπεδο κουλτούρας, σημειολογίας, αισθητικής και εν γένει οργάνωσης της ζωής.

Όσον αφορά το πρώτο, μπορούμε να πούμε ότι έχουμε να κάνουμε με μία γενικότερη προσπάθεια αναπαραγωγής των χρεωκοπημένων σχημάτων μίας ορισμένης «New Left» των 70’s περί «μητρόπολης-περιφέρειας», «θεωρίας της εξάρτησης», «εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα», «τριτοκοσμικού/αραβικού σοσιαλισμού», ενδεδυμένες με ένα new age πλαίσιο το οποίο διαμόρφωσαν «θεωρητικοί», όπως ο πολύ αγαπητός και διαβασμένος στη χώρα μας Ερνέστο Λακλάου. Πρόκειται για μία προσπάθεια διαστρέβλωσης και ακύρωσης του κριτικού/ανατρεπτικού περιεχομένου που πρέπει να έχουν σήμερα οι αγώνες, για ένα καναλιζάρισμα των αγωνιών των προλεταριακών μαζών σε κατευθύνσεις οι οποίες όχι απλώς είναι ενσωματώσιμες από τον ελληνικό καπιταλιστικό σχηματισμό, αλλά συνδέονται και με κάποιες από τις βασικές συγκροτητικές του αρχές.

Όσον αφορά το δεύτερο, ο στόχος είναι να μας προκαλέσουν «ανοσία» απέναντι στην εμβάθυνση της κρίσης του αστικού πολιτισμού/πολιτισμού της αξίας. Πρόκειται για μία συνθήκη νομιμοποίησης και αναπαραγωγής της διανοητικής και πολιτισμικής παρακμής, η οποία αναδύεται από την καπιταλιστική κρίση, για μία προσπάθεια περαιτέρω υποτίμησης της εργατικής δύναμης σε επίπεδο όχι μόνο ταξικό/κοινωνικό αλλά αναφορικά και με την κουλτούρα, την ίδια την προλεταριακή κοινωνική ζωή σε τελευταία ανάλυση.

Ωστόσο, η κριτική μας θα μείνει ελλιπής, αν δεν εντάξουμε σε αυτήν όχι μόνο το ίδιο το ΠΑΣΟΚ ως ιστορική διαδικασία αλλά συνολικά την διαδικασία ανασυγκρότησης στην μεταπολίτευση του ελληνικού καπιταλισμού:

Το ΠΑΣΟΚ, μπορεί να πει κάποιος (διαφωνόντας με ό,τι έγραφε τότε ο νυν ΥΠΕΞ), ότι ήταν ένα αστικό κόμμα με βαθιά εθνικιστικά και «ποπουλιστικά» χαρακτηριστικά. Σε αντίθεση με την αριστερή αφήγηση, η «ζημιά» που προκάλεσε το ΠΑΣΟΚ δεν ήταν ότι ενσωμάτωσε και στη συνέχεια «πρόδωσε» τα συνθήματα του «Πολυτεχνείου» και των 70’s. Το πρόβλημα ήταν τα ίδια τα «συνθήματα» τα οποία το ΠΑΣΟΚ συμπύκνωσε, εξέφρασε και σε έναν μεγάλο βαθμό εφάρμοσε (ειδικά στα πεδία που αφορούσαν την κοινή δράση των «δημοκρατικών δυνάμεων», όλα από τα οποία λίγο έως πολύ κατέληγαν στη λειτουργία και τη σύνθεση του κρατικού μηχανισμού, ο οποίος σε εκείνη την περίοδο λάμβανε μία μορφή κορπορατισμού). Σε αυτό το πλαίσιο το «ΠΑΣΟΚ» κατέστη μία διάχυτη «πολιτική κουλτούρα» με (από αστική κοινωνικολογική άποψη) «δια-ταξικό» και «δια-πολιτικό» χαρακτήρα μέσα στη συνολική πολιτική γεωγραφία της Ελλάδας: από τον ακροδεξιό εσμό έως την τελευταία γκρούπα των Εξαρχείων. Μόνο όσοι σκέφτονταν τότε και συνεχίζουν να σκέφτονται ως κομμουνιστές, κατάφεραν και αντιστάθηκαν στην ενσωμάτωση αυτής της πολιτικής μέσα στο ίδιο τους το μυαλό και το σώμα.

Η ανοχή και η αποδοχή εκ μέρους αριστερών και αποκαλουμένων ως αντι-ιμπεριαλιστικών πολιτικών κομματιών όχι μόνο της διαδικτυακής αισθητικοποίησης του ΠΑΣΟΚ, αλλά και των ίδιων των πολιτικών βάθρων τόσο της ανάδυσης του ΠΑΣΟΚ σε κυβέρνηση στα 80’s, όσο και της μεταπολιτευτικής ανασυγκρότησης του ελληνικού σχηματισμού, σηματοδοτεί στο σήμερα μία συνθήκη αναπαραγωγής πολιτικών και κοινωνικών τάσεων οι οποίες είτε συνδέονται με τον φασισμό, είτε δεν θα αργήσουν να συνδεθούν με αυτόν.

Πρόκειται για την ίδια ανοχή και αποδοχή που οδήγησαν το «κίνημα» να προσκυνάει είτε τον εθνικισμό της «πάνω πλατείας» το καλοκαίρι του 2011, είτε τους νυν «μνημονιακούς» υπουργούς στην «κάτω πλατεία». -Για την ίδια ανοχή και αποδοχή που οδήγησε την πλειοψηφία του «κινήματος» να επενδύσει στρατηγικά-πολιτικά τουλάχιστον επί τρία χρόνια (2012-2015) στην εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ και την παραμονή του στην κυβέρνηση. -Για την ίδια ανοχή και αποδοχή που οδηγεί πολλούς από αυτούς να στηρίζουν μέσα στην πολιτική τους αφασία κάθε τι που γίνεται στο εκτός Ευρώπης περιβάλλον και στην ουσία του είναι βαθιά αντιδραστικό και καπιταλιστικό.

Η αισθητικοποίηση του ΠΑΣΟΚ είναι μία από τις πολλές προαναγγελίες μίας ακόμη αυταρχικής-εθνικιστικής αντεπίθεσης εκ μέρους του κράτους. Είναι πρόβλημα, που δεν έχει να κάνει απλά με τα «feelings» και τις «ταυτότητες», αλλά βαθιά πολιτικό, το οποίο αφορά τους ίδιους τους υλικούς όρους υπό τους οποίους διεξάγεται η ταξική πάλη μέσα στην Ελλάδα.

υποσημείωση

1 Benjamin W., Το έργο τέχνης την εποχή της δυνατότητας τεχνικής αναπαραγωγής του, μτφ. Οικονόμου Α., Αθήνα 2013, σ. 57.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: