our news

To Γκέτο της Βαρσοβίας

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 1,233 other followers

Φωτογραφία από το τέλος της εξέγερσης του Γκέτο

Το γκέτο της Βαρσοβίας βρίσκεται ανάμεσα στις πιο μελανές στιγμές της ανθρώπινης ιστορίας. Ως γνωστό η Εβραϊκή παρουσία στην Βαρσοβία χρονολογείται από τον 15ο αιώνα και καθώς ο πληθυσμός τους αυξάνονταν γρήγορα, τον 19ο αιώνα, οι Εβραίοι της Βαρσοβίας ήταν η μεγαλύτερη εβραϊκή κοινότητα στην Ευρώπη. Τις απαρχές του 20 αιώνα η Βαρσοβία έγινε η πόλη με την δεύτερη μεγαλύτερη Εβραϊκή κοινότητα στον κόσμο, μετά την Νέα Υόρκη.

Την περίοδο της έναρξης του δεύτερου παγκοσμίου πολέμου, με την εισβολή της ναζιστικής Γερμανίας στην Πολωνία, στη Βαρσοβία ζούσαν περίπου 350.000 Εβραίοι και αποτελούσαν περίπου το 1/3 του πληθυσμού όλης της πόλης. Από τις πρώτες κιόλας μέρες της κατοχής της πόλης από τους ναζί, οι Εβραίοι αντιμετωπίστηκαν βάναυσα και στις 23 Νοεμβρίου 1939, ο Γερμανός διοικητής της πόλης στρατηγός Hans Frank, διέτεξε όλοι οι Εβραίοι πάνω από 10 ετών, να φοράνε στο χέρι το αστέρι του Δαυίδ. Τα δικαιώματά τους είχαν περιοριστεί, απογορεύοντάς τους να χρησιμοποιούν τρένα, ραδιόφωνα, οι τραπεζικοί λογαριασμοί τους δεσμεύτηκαν ενώ οι επιχειρήσεις τους και οι περιουσίες τους κατασχέθηκαν. Το 1940 η κατάσταση χειροτέρεψε καθώς οι Εβραίοι, χωρίς χρήματα πλέον, ήταν αντιμέτωποι με την επιβίωση.

Τα σχέδια για την δημιουργία του γκέτο της Βαρσοβίας ήρθαν τον Οκτώβρη του 1940. Σύμφωνα με τα σχέδια των ναζί, περίπου πάνω από 140.000 Πολωνοί θα έπρεπε να μετακομίσουν σε άλλες περιοχές της πόλης και στα σπίτια τους θα μεταφέρονταν όλοι οι Εβραίοι της πόλης. Το 1/3 του πληθυσμού της πόλης δηλαδή, θα ζούσε σε έκταση μόλις 1/40 της πόλης. Μια μέρα σαν σήμερα, στις 26 Νοέμβρη του 1940, οι ναζί ξεκίνησαν την ανέγερση ενός τοίχους 3.5 μέτρων γύρω από την περιοχή που όρισαν ως γκέτο, ώστε να αποκλειστούν οι Εβραίοι από την υπόλοιπη πόλη. Κανένας Εβραίος δεν επιτρεπόταν να βγει από το γκέτο, τα σχολεία και οι συνάξεις απαγορεύτηκαν, ενώ υπήρχαν γερμανικές φρουρές σε όλες τις εισόδους του. Η ημερήσια κατανάλωση σε φαγητό ήταν λιγότερη από 180 θερμίδες, περίπου το 1/4 από αυτή των Πολωνών της Βαρσοβίας με αποτέλεσμα ο πληθυσμός του γκέτο να μειώνεται συνεχώς λόγω της ασιτίας. Υπολογίζεται οτι περίπου 4.000 Εβραίοι του γκέτο πέθαιναν από ασιτία κάθε μήνα.

Στα τέλη του 1941, άρχισαν να δημιουργούνται από τους Εβραίους μονάδες παραγωγής μέσα στο γκέτο, ξυλείας, ένδυσης κτλ. απασχολώντας δεκάδες χιλιάδες άτομα, προσφέροντας τους το πλεονέκτημα της μεγαλύτερης παραμονής τους στο γκέτο, καθώς χιλιάδες άλλοι μεταφέρονταν σιγά σιγά σε στρατόπεδα εργασίας σε περιοχές της υπόλοιπης κατεχόμενης Ευρώπης.

Τον Ιούλιο του 1942 ξεκίνησε η απέλαση των Εβραίων προς τα στρατόπεδα συγκέντρωσης – κυρίως προς το στρατόπεδο της Treblinka

Εβραίοι από το γκέτο της Βαρσοβίας διασχίζουν υπό στρατιωτική συνοδεία το γκέτο κατά τη διάρκεια του εκτοπισμού. Βαρσοβία, Πολωνία, 1942-1943. Εβραίοι από το γκέτο της Βαρσοβίας διασχίζουν υπό στρατιωτική συνοδεία το γκέτο κατά τη διάρκεια του εκτοπισμού. Βαρσοβία, Πολωνία, 1942-1943. — Instytut Pamieci Narodowej

Εβραίοι από το γκέτο της Βαρσοβίας διασχίζουν υπό στρατιωτική συνοδεία το γκέτο κατά τη διάρκεια του εκτοπισμού. Βαρσοβία, Πολωνία, 1942-1943.

— Instytut Pamieci Narodowej

με σκοπό την εξόντωσή τους. Η Επιχείρηση Reinhard, η πιο θανάσιμη φάση του Ολοκαυτώματος, είχε αρχίσει για το γκέτο της Βαρσοβίας. Η απέλαση αφορούσε όλους τους κατοίκους του γκέτο εκτός από αυτών που δούλευαν σε γερμανικές εταιρίες ή ιδρύματα, σε νοσοκομεία και τις οικογένειές τους. Κατά τη διάρκεια αυτού του μήνα, πάνω από 60.000 Εβραίοι απελάθηκαν από το γκέτο, ενώ τον Αύγουστο του ίδιου έτους έφτασαν τις 130.000. Η τελευταία φάση της απέλασης, έγινε τον Σεπτέβριο κατά την οποία απελάθηκαν οι Εβραίοι της αστυνομίας του γκέτο μαζί με τις οικογένειές τους. Στο γκέτο τον Σεπτέμβριο του 1942 είχαν μείνει περίπου 35.000 Εβραίοι, ενώ 250.000 ήταν οι Εβραίοι που είχαν απελαθεί συνολικά. Όταν οι μαρτυρίες για μαζικές δολοφονίες στο κέντρο εξόντωσης έφτασαν στο γκέτο της Βαρσοβίας, μια ομάδα επιζησάντων που αποτελείτο κυρίως από νεαρά άτομα δημιούργησε μια οργάνωση που ονομαζόταν Z.O.B. (από τα αρχικά των πολωνικών λέξεων Zydowska Organizacja Bojowa, που σημαίνει Εβραϊκή Οργάνωση Μαχητών). Η Z.O.B., υπό την ηγεσία του 23χρονου Mordecai Anielewicz, εξέδωσε διακήρυξη με την οποία καλούσε τον εβραϊκό λαό να αντισταθεί αρνούμενος να μεταβεί στα σιδηροδρομικά βαγόνια.

Ωστόσο, η ιστορία του γκέτο δεν τελείωσε εκεί. Τον Ιανουάριο του 1943, 4 μήνες μετά το τέλος των απελάσεων, ο Heinrich Himmler επισκέφτηκε το γκέτο και διέταξε να απελαθούν άλλοι 8.000 Εβραίοι. Το γεγονός όμως αυτό στάθηκε η αφορμή για να ξεκινήσει η ηρωική εξέγερση του γκέτο, που θα μείνει γνωστή στην ιστορία ως ”η εξέγερση του Γκέτο της Βαρσοβίας”. Η εξέγερση αυτή ήταν ένοπλη και αρχικά, η έκβαση ήταν επιτυχής. Οι μαχητές του γκέτο της Βαρσοβίας άνοιξαν πυρ εναντίον ναζί ενώ αυτοί προσπαθούσαν να συλλάβουν κι άλλους κατοίκους του γκέτο για να τους εκτοπίσουν. Οι μαχητές χρησιμοποιούσαν ένα μικρό απόθεμα όπλων που είχαν φέρει κρυφά στο γκέτο. Μετά από μερικές ημέρες τα ναζιστικά στρατεύματα υποχώρησαν. Οι δυνάμεις των εναπομείναντων Εβραίων του γκέτο πήραν τον έλεγχο και άρχισαν να χτίζουν καταφύγια και οχυρά. Αυτή η μικρή νίκη ενέπνευσε τους μαχητές του γκέτο να προετοιμαστούν για μελλοντικές αντιστασιακές ενέργειες.

Στις 19 Απριλίου όμως η κατάσταση άλλαξε όταν χιλιάδες γερμανοί στρατιώτες με την συμβολή της αστυνομίας εισέβαλαν στο γκέτο, ανατινάζοντας τα κτίρια και σκοτώνοντας όποιον συνελάμβαναν. Οι Εβραίοι αρνούνταν να παραδοθούν, αλλά η αντίσταση κράτησε μόνο λίγες μέρες. Από τους συλληφθέντες Εβραίους που ξεπερνούσαν τις 56.000, περίπου 7.000 εκτελέστηκαν, ενώ οι υπόλοιποι εκτοπίστηκαν σε στρατόπεδα. Το γκέτο κυριολεκτικά ισοπεδώθηκε, ύστερα από διαταγή του Χίτλερ όταν έμαθε για την εξέγερση.

Advertisements

2 Comments on To Γκέτο της Βαρσοβίας

  1. Reblogged this on Manolis.

    Like

1 Trackback / Pingback

  1. 19 Απρίλη 1943: Η εξέγερση του γκέτο της Βαρσοβίας – Shades magazine

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: