our news

Συνέντευξη με τον κ. Βασίλη Ριτζαλέο

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 1,137 other followers

Στην περίπτωση των Ελλήνων Εβραίων της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης, δεν υπήρξαν επιζώντες μετά τον εκτοπισμό τους, επειδή στάλθηκαν σε στρατόπεδο εξόντωσης (Τρεμπλίνκα) και όχι συγκέντρωσης.

Ενόψει της νέας ημερίδας που θα ξεκινήσει τις εργασίες της αύριο 2 Δεκεμβρίου στην Κομοτηνή με θέμα «Το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης» , βρήκαμε και ρωτήσαμε τον κ. Βασίλη Ριτζαλέο υπέυθυνο της διοργάνωσης λίγα πράγματα για τους στόχους της ημερίδας, την ιστορία των Ελλήνων Εβραίων της περιοχής αυτής, καθώς και για θέματα της επικαιρότητας. Θα θέλαμε να τον ευχαριστήσουμε θερμά για τον χρόνο που μας αφιέρωσε παρόλες τις δυσκολίες.

 

 Κύριε Βασίλη Ριτζαλέο έχουμε την χαρά να φιλοξενούμε μια συνέντευξη σας, με αφορμή την ημερίδα που οργανώνετε στην Κομοτηνή με θέμα «Το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη» . Είσαστε μεταδιδακτορικός ερευνητής στο τμήμα ιστορίας και εθνολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης. Μπορείτε να μας μιλήσετε λίγο για εσάς, την πορεία σας και την ιδιότητα σας αυτή;

Σας ευχαριστώ πολύ για τη συζήτηση και το ενδιαφέρον σας για την ημερίδα. Για πρώτη φορά ασχολήθηκα με την ιστορία των Εβραίων τον Δεκέμβριο του 1996. Επομένως συμπληρώνω είκοσι χρόνια ιστορικής έρευνας φέτος. Ξεκίνησα με την εβραϊκή κοινότητα της Δράμας απ’ όπου κατάγομαι. Μου κίνησε το ενδιαφέρον η παρουσία Εβραίων στην πόλη μου για αιώνες, η καταστροφή της κοινότητας στον πόλεμο και η σιωπή μετά τον πόλεμο. Ήταν ένα γεγονός που αγνοούσα όπως και όλοι γύρω μου. Ήθελα να μάθω περισσότερα για το θέμα και να τα μοιραστώ με τους άλλους. Αποφάσισα, στη συνέχεια, να ανοίξω το θέμα στις εβραϊκές κοινότητες της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.

Τους τελευταίους 18 μήνες εκπονώ έρευνα για το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων στην Κομοτηνή αξιοποιώντας αρχειακό υλικό από την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, τη Γερμανία και άλλες χώρες. Στα πλαίσια αυτού του προγράμματος διοργανώνω τη συγκεκριμένη ημερίδα. Εκτός από την ημερίδα διοργάνωσα, μαζί με τον επίκουρο καθηγητή της διδακτικής της ιστορίας κ. Άγγελο Παληκίδη, διήμερο εκπαιδευτικό σεμινάριο για το Ολοκαύτωμα στην Καβάλα τον Μάρτιο του 2016 και συνάντηση φοιτητών με τον επιζώντα του Άουσβιτς κ. Χάιντς Κούνιο, πάλι σε συνεργασία με τον κ. Παληκίδη, τον Μάιο του 2016.

Το θέμα της διδακτορικής σας διατριβής έχει να κάνει με τις Εβραϊκές κοινότητες στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη από τα μέσα του 19ου αιώνα μέχρι και τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Τι σας ώθησε να αφιερώσετε την διατριβής σας στο θέμα αυτό;

Αποφάσισα να ασχοληθώ με την περίοδο της μετάβασης των εβραϊκών κοινοτήτων της Ανατ. Μακεδονίας και της Θράκης από το καθεστώς των μιλλέτ της Οθωμανικής αυτοκρατορίας σε εκείνο της θρησκευτικής κοινότητας σ’ ένα εθνικό κράτος, το ελληνικό. Είναι η περίοδος από τις οθωμανικές μεταρρυθμίσεις στα μέσα του 19ου αι. μέχρι τον Μεσοπόλεμο. Οι εβραϊκές κοινότητες της περιοχής αποτελούσαν μια ενότητα για πολλούς λόγους και χαρακτηρίζονταν από ομοιότητες και διαφορές. Είχα πάντοτε στο μυαλό μου πως μόλις τελείωνα με την ιστορία των κοινοτήτων κατά την προπολεμική περίοδο θα συνέχιζα με την περίοδο του πολέμου. Αυτή είναι η λογική σειρά των πραγμάτων.

 Μέχρι και προσφάτως, το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων και ο διάχυτος αντισημιτισμός σε όλες τις ιστορικές περιόδους του σύγχρονου ελληνικού κράτους παρέμενε ένα άγνωστο θέμα «ταμπού» για την συντριπτική πλειοψηφία της ελληνικής κοινωνίας, καθώς και αντικείμενο μεμονωμένης ακαδημαϊκής κ’ ιστορικής έρευνας. Φαίνεται επίσης ότι η επίσημη εθνική αφήγηση σύμφωνα και με την ιστορικό Ρένα Μόλχο έκρυψε καλά τις ευθύνες του ελληνοχριστιανικού στοιχείου – για παράδειγμα την περίοδο 1941-44 στον χαμό χιλιάδων Ελλήνων Εβραίων. Ποια είναι η γνώμη σας πάνω σε αυτό το γεγονός; Ποιοι είναι οι λόγοι που οδήγησαν να σκεπαστεί η τραγική ιστορία ενός μεγάλου κομματιού των συμπολιτών μας κάτω από το πέπλο της λήθης;

Στη μεταπολεμική Ελλάδα το Ολοκαύτωμα αντιμετωπίστηκε σαν θέμα αποκλειστικά εβραϊκού και όχι «ελληνικού ενδιαφέροντος». Σαν εμπειρία μόνο των Εβραίων στον πόλεμο και όχι ως μέρος της εμπειρίας των Ελλήνων στον πόλεμο. Οι Εβραίοι δεν είχαν θέση στην επίσημη ελληνική ιστορία για δεκαετίες. Αυτό άρχισε να αλλάζει από τη δεκαετία του 1990. Έστω κι αν εξακολουθούν να υπάρχουν αντιδράσεις από διάφορες πλευρές. Στην περιοχή που θα εξετάσουμε στην ημερίδα έχουμε αργήσει περισσότερο. Η Ρένα Μόλχο βοήθησε με τις μελέτες της να κατανοήσουμε τους λόγους για τον αποκλεισμό των Εβραίων από την ελληνική ιστορία. Στην περίπτωση της Αν. Μακεδονίας και Θράκης δεν είχαμε συνθήκες ανάλογες με εκείνες της Θεσσαλονίκης κατά τον πόλεμο. Για να αναφέρω ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, μόνο Βούλγαροι πολίτες ικανοποίησαν υλικά συμφέροντα μετά τον διωγμό των Ελλήνων Εβραίων το 1943. Οι υπόλοιποι ήταν αποκλεισμένοι από τη λεηλασία των περιουσιών.

Ωστόσο η κατάσταση έχει αρχίσει να αλλάζει στις μέρες μας. Υπάρχει όλο και μεγαλύτερο ενδιαφέρον από ιστορικούς, ερευνητές καθώς και ομάδες μελέτης για το θέμα του αντισημιτισμού, για το Ολοκαύτωμα και για την ιστορία των Ελληνικών Εβραϊκών κοινοτήτων. Σε τι οφείλεται αυτή η αλλαγή;

Σε αρκετές ιστορικές σχολές γίνεται συστηματική δουλειά μακριά από τις προκαταλήψεις και τα στερεότυπα του χθες. Έτσι, οι νέοι ιστορικοί αντιμετωπίζουν διαφορετικά το παρελθόν μας. Στα ενδιαφέροντά τους εντάσσονται νέα πεδία και ιστορικά υποκείμενα, όπως οι Εβραίοι και το Ολοκαύτωμα.

 Όπως είπαμε και αρχικά, οργανώνετε μια ημερίδα στην Κομοτηνή, για το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων στην ανατολική Μακεδονία και Θράκη και μάλιστα με αρκετά έμπειρους και αξιόλογους ομιλητές. Μπορείτε να μας πείτε ποιοι είναι οι ιδιαίτεροι στόχοι της ημερίδας αυτής; Με ποιο σκεπτικό επιλέχθηκαν οι ομιλητές;

Πρόκειται για την πρώτη ημερίδα που έχει θέμα το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων στην τότε βουλγαρική ζώνη κατοχής. Έγινε προσπάθεια να προσκληθούν επιστήμονες από τη Βουλγαρία που ασχολούνται με το θέμα. Δεν ήταν εύκολο να φτάσουμε στο επιθυμητό αποτέλεσμα εξαιτίας των προκλήσεων και επιθέσεων που αντιμετωπίζουν οι Βούλγαροι ιστορικοί από τους εθνικιστικούς κύκλους στη γειτονική χώρα. Το Ολοκαύτωμα εξακολουθεί να αποτελεί σημείο τριβής στη Βουλγαρία εξαιτίας του εκτοπισμού των Ελλήνων και Γιουγκοσλάβων Εβραίων από τα κατεχόμενα εδάφη στις δύο χώρες και της διάσωσης των Βούλγαρων Εβραίων από τη Βουλγαρία. Εκτός από τη διαφορετική τύχη των Εβραίων στα εδάφη της Βουλγαρίας και στα κατεχόμενα, αποφάσισα να συγκρίνουμε την περίπτωση του εκτοπισμού στην περιοχή με εκείνη της Θεσσαλονίκης στα περιουσιακά ζητήματα, να έχουμε πρωτότυπες εργασίες για τον εκτοπισμό στη βουλγαρική ζώνη κατοχής και να παρακολουθήσουμε ανακοινώσεις από άλλα πεδία, όπως αρχειακή έρευνα για μεγάλα ερευνητικά προγράμματα και το πολύ σημαντικό θέμα της Μνήμης.

Θα μπορούσατε να μας κάνετε μια σύντομη παρουσίαση των ομιλητών του συνεδρίου; Από ποια πεδία προέρχονται;

Οι ομιλητές μας προέρχονται από το χώρο της αρχειακής έρευνας και συγγραφής, της μελέτης των εβραϊκών κοινοτήτων στην Ελλάδα και στη Βουλγαρία, όπως επίσης της μελέτης της μνήμης και των μνημείων του Ολοκαυτώματος. Με σπουδές σε διαφορετικές ιστορικές σχολές και μεγάλη εμπειρία στο χώρο, θα μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε καλύτερα το Ολοκαύτωμα στη συγκεκριμένη περιοχή. Θα ήθελα να αναφερθώ σε όλους ονομαστικά αλλά για λόγους οικονομίας θα το κάνω μόνο για δύο πολύ σημαντικές προσωπικότητες του χώρου: την κυρία Ρένα Μόλχο που έχει τιμηθεί από την Ακαδημία Αθηνών και κυκλοφόρησε πριν από δύο χρόνια ένα βιβλίο για το Ολοκαύτωμα και την κυρία Ρίκα Μπενβενίστε που είναι υποψήφια για το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας στην κατηγορία χρονικό – μαρτυρία για το βιβλίο της που αναφέρεται στη δύσκολη επιστροφή των επιζώντων του Ολοκαυτώματος.

Τα πρακτικά και οι εισηγήσεις της ημερίδας θα δημοσιευτούν ύστερα; Σχεδιάζετε κάποια έκδοση;

Σε αυτές τις συναντήσεις υπάρχει σχεδόν πάντοτε η επιθυμία των διοργανωτών να εκδοθούν πρακτικά. Αυτό δεν είναι κάθε φορά εφικτό εξαιτίας διαφόρων δυσκολιών. Προς το παρόν δεν είναι εξασφαλισμένη η έκδοση πρακτικών.

 Οι επιζώντες των στρατοπέδων εξόντωσης ήταν ελάχιστοι. Ελάχιστοι ήταν και αυτοί που γύρισαν στην Ελλάδα αντί για το νεοσύστατο κράτος του Ισραήλ. Τι δυσκολίες αντιμετώπισαν οι Εβραίοι της ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, μετά την επιστροφή τους;

Στην περίπτωση των Ελλήνων Εβραίων της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης, δεν υπήρξαν επιζώντες μετά τον εκτοπισμό τους, επειδή στάλθηκαν σε στρατόπεδο εξόντωσης (Τρεμπλίνκα) και όχι συγκέντρωσης. Οι ελάχιστοι επιζώντες ανήκαν σε τρεις κατηγορίες: α. ελάχιστοι ξένοι υπήκοοι που εξαιρέθηκαν, β. υπόχρεοι εργατικής θητείας το 1943 στη Βουλγαρία που δεν εκτοπίστηκαν μαζί με τους συγγενείς τους, γ. αντάρτες και δ. κρυμμένες οικογένειες στην Ελλάδα και κάποιοι που διέφυγαν στο εξωτερικό. Μεταπολεμικά τα κυριότερα προβλήματα ήταν η απώλεια των οικογενειών, η αδυναμία ανασυγκρότησης των κοινοτήτων, η επιστροφή των περιουσιών τα πρώτα χρόνια. Εξαιτίας του τραύματος της απώλειας επιθυμούσαν να ξαναρχίσουν τη ζωή τους κάπου αλλού.

Το Ολοκαύτωμα και ο αντισημιτισμός στην χώρα μας δεν απασχολούν ιδιαίτερα τους οργανωμένους κύκλους της αριστεράς σήμερα. Γιατί πιστεύετε συμβαίνει αυτό;

Επειδή η ελληνική αριστερά εκφράζεται μέσα από αρκετά κόμματα και οργανώσεις, δεν είμαι βέβαιος πως η στάση τους είναι ενιαία. Πιστεύω πως όλες οι δημοκρατικές δυνάμεις στην Ελλάδα στέκονται απέναντι στην ξενοφοβία, τον ρατσισμό και τον αντισημιτισμό. Ενδεχομένως, τα πολιτικά προβλήματα στο χώρο της Μέσης Ανατολής, που συνδέονται με τις σχέσεις του Ισραήλ με τους Παλαιστίνιους και τον αραβικό κόσμο, να επηρεάζουν κάποιους. Θεωρώ πως αυτή η προσέγγιση του Ολοκαυτώματος και του αντισημιτισμού είναι λανθασμένη.

Αποτελεί το Ολοκαύτωμα μια τομή για ανθρώπινη ιστορία; Για να το διατυπώσουμε πιο εμφατικά ορίζει μια νέα ιστορική εποχή για την ανθρωπότητα; Ο Αντορνο θεωρούσε ότι το Άουσβιτς επιβάλλει μια καθολική κατηγορική προσταγή: να μην επαναληφθεί. Πως προσεγγίζετε αυτήν την οπτική;

Το Ολοκαύτωμα είναι ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και στην παγκόσμια ιστορία. Δεν αρκεί να ζητούμε να μην επαναληφθεί. Το Ολοκαύτωμα συνέβη μέσα σε συγκεκριμένες πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες. Οφείλουμε να κατανοήσουμε τις συνθήκες και τους λόγους που επέτρεψαν να συμβεί. Πρόκειται για μια προειδοποίηση της ιστορίας για το πόσο μακριά μπορεί να φτάσει η ανθρώπινη βαρβαρότητα.

 Πολύ συχνά συναντάμε στον λόγο της αριστεράς, αλλά και ευρύτερα την σχετικοποίηση του όρου Ολοκαύτωμα, με άλλες περιπτώσεις, πχ την γενοκτονία των Αρμενίων, σήμερα τον πόλεμο στην Συρία κοκ. Πιστεύετε ότι τέτοιου είδους σχετικοποιήσεις είναι επικίνδυνες;

Η Γενοκτονία των χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στις αρχές του 20ού αιώνα (Αρμενίων, Ποντίων, Μικρασιατών), όπως και άλλες περιπτώσεις Γενοκτονιών τις τελευταίες δεκαετίες, αξίζει της ίδιας προσοχής και συστηματικής μελέτης όπως και το Ολοκαύτωμα. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη τις διαφορετικές συνθήκες που γέννησαν το Ολοκαύτωμα και τις άλλες Γενοκτονίες. Αν δεν αντιμετωπίζουμε τα παραπάνω ως διαφορετικές περιπτώσεις, δεν μπορούμε να προχωρήσουμε στη συστηματική εξέτασή τους και στην εξαγωγή συμπερασμάτων που μπορούν να βοηθήσουν τις επόμενες γενιές να καταλάβουν το βαρύ ιστορικό φορτίο που κουβαλάμε στον ευρωπαϊκό και παγκόσμιο πολιτισμό.

Τον Μάιο/Ιούνιο του 2015 είχατε εκφράσει ανοιχτά την διαμαρτυρία σας σχετικά με την απόφαση του δήμου Καβάλας να ακυρώσει τα αποκαλυπτήρια μνημείου για τους Εβραίους της Καβάλας. Τι ακριβώς είχε συμβεί τότε; Ποια ήταν η στάση της τοπικής κοινωνίας, αλλά και του πολιτικού κόσμου;

Η περίπτωση της ακύρωσης των αποκαλυπτηρίων του μνημείου Ολοκαυτώματος στην Καβάλα είχε σχέση με τις αντιδράσεις πολιτικών και εκκλησιαστικών παραγόντων της πόλης. Αυτές οι αντιδράσεις οδήγησαν σε λανθασμένες αποφάσεις τη δημοτική αρχή της πόλης. Έστω και προσωρινά. Ωστόσο, τα περισσότερα κόμματα, οι κύριες παρατάξεις της αντιπολίτευσης στο Δήμο, οργανωμένες ομάδες (να τονίσω τη συμμετοχή των συλλόγων των Θρακιωτών, των Ποντίων, των Μικρασιατών και των Αρμενίων), μαθητές μαζί με τους καθηγητές τους και ενεργοί πολίτες συμμετείχαν σε δράσεις εναντίον της συγκεκριμένης απόφασης και πέτυχαν την ανατροπή της. Τα κοινωνικά δίκτυα έπαιξαν πολύ θετικό ρόλο. Η πλειοψηφία των πολιτών ήταν βέβαια σιωπηλή, όπως γίνεται συχνά. Δεν είναι όμως το μοναδικό ζήτημα στο οποίο παρατηρείται αυτό.

Η διδασκαλία του Ολοκαυτώματος μπήκε στα ελληνικά σχολεία. Πιστεύετε ότι υπάρχουν οι προϋποθέσεις για να έχει επιτυχία κάτι τέτοιο;

Από την εμπειρία μου στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα και στα σεμινάρια που διοργανώνονται για το θέμα, παρατηρείται μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση στις περιοχές όπου υπάρχουν εβραϊκές κοινότητες ή στις πόλεις όπου διοργανώθηκαν σεμινάρια για το θέμα. Στις υπόλοιπες περιοχές, μπορούμε να συναντήσουμε διαφορετικές στάσεις, με κυρίαρχες την άγνοια, την αδιαφορία ή ακόμη και την καχυποψία. Ειδικά, η τελευταία κατηγορία συναδέλφων θεωρεί πως η πολιτική ηγεσία επιχειρεί να επιβάλει τη διδασκαλία του Ολοκαυτώματος, κατά την Εθνική Ημέρα μνήμης των Ελλήνων Εβραίων θυμάτων του Ολοκαυτώματος, για την εξυπηρέτηση συμφερόντων ή αντιδρά εξαιτίας της απουσίας ανάλογων δράσεων για τη Γενοκτονία του μικρασιατικού ελληνισμού. Προσωπικά, στο σχολείο μου, διοργανώνω δράσεις τόσο για το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων όσο και για τη Γενοκτονία του μικρασιατικού Ελληνισμού. Σε διαφορετικό χρόνο αλλά με σαφείς αναφορές στις άλλες περιπτώσεις Γενοκτονιών.

Εκ μέρους της ομάδας του Shades σας ευχαριστούμε θερμά για τον χρόνο σας.

Advertisements

4 Comments on Συνέντευξη με τον κ. Βασίλη Ριτζαλέο

  1. Πολύ καλό πόστ συγχαρητήρια! Θα διαφωνούσα όμως με την εξής αναφορά: κατά την εθνοκάθαρση -από μεριάς Τουρκίας- των ελληνόφωνων της Μικρασίας δεν συντελέστηκε Γενοκτονία. Οι Ελληνόφωνοι έπρεπε να εκτοπιστούν κ να εξολοθρευτούν, ναι! Για γενοκτονία των Αρμενίων μπορούμε να μιλάμε, ναι! Για Γενοκτονία έναντι των μουσουλμάνων Βοσνίων στη Σρεμπρένιτσα, ναι! Αλλά όχι για Γενοκτονία Ελλήνων στη μικρασία. Η μικρασία έπρεπε να υποστεί εθνική κάθαρση για να μπορέσει να συσταθεί ένα εθνικό Τουρκικό κράτος. Το ίδιο έκαναν κι οι Έλληνες στους Σλαβικούς πληθυσμούς της βόρειας Ελλάδας αλλά δεν μίλησε κανείς πχ. για “γενοκτονία των Βουλγάρων”, και καλώς. Οι Εβραίοι επρόκειτο να εξοντωθούν κατά τον 2οΠΠ συνολικά, ως φύλο, ως θρησκευτικός πληθυσμός, κλπ. Μιλάμε δηλαδή με όρους καθολικής εξόντωσης, αφάνισης. Το να μιλάμε για “Γενοκτονία του μικρασιατικού Ελληνισμού” θα έλεγα ότι περισσότερο στηρίζει ένα εθνικό Ελληνικό μύθευμα στο οποίο η πλειοψηφία των Ελλήνων είναι εξαρτημένη, αλλά ας είμαστε νηφάλιοι κι ας δούμε ότι η εθνοκάθαρση συντελέστηκε από όλα σχεδόν τα έθνη-κράτη για τη σύστασή τους, για τη κατασκευή ενός συμπαγούς έθνους – λαού. Κάθε εθνοκάθαρση όμως ΔΕΝ είναι και γενοκτονία. Το να συγκρίνουν οι Έλληνες τα δεινά τους με την εξόντωση και Γενοκτονία των Εβραίων κατά το Ολοκαύτωμα είναι ακόμα ένας έμμεσος, υπόρρητος αντισημιτισμός.

    Liked by 2 people

    • furdenkommunismus // December 2, 2016 at 10:13 am // Reply

      Βασικά σωστό το παραπάνω σχόλιο όσο αναφορά το θέμα του εθνικού μύθου της γενοκτονίας των ελληνόφωνων της μικρασίας.

      Liked by 1 person

  2. Σχετικά με τη θλιβερή στάση της αμετανόητης κρατικής Εκκλησίας στην Καβάλα, που είναι σύμφωνη με την αντισημιτική της παράδοση, από ένα πολύ καλό ρεπορτάζ της “Εφ.τ.Συντακτών”:

    http://www.efsyn.gr/arthro/teliki-lysi-la-ellinika

    Ο ΙΟΣ
    «Τελική λύση» α λα ελληνικά
    Τάσος Κωστόπουλος, Αντα Ψαρρά, Δημήτρης Ψαρράς
    31.05.2015
    ……………………………………..

    Από την ομόθυμη θεωρία περί «παρεξήγησης» κράτησε επιδεικτικές αποστάσεις η τοπική Μητρόπολη, η οποία επέμεινε να διαφωνεί ευθέως με το μνημείο.

    Προηγήθηκε ανακοίνωση του «Γραφείου Ορθοδόξου Μαρτυρίας» της Ιεράς Μητροπόλεως Φιλίππων, Νεαπόλεως και Θάσου, στην οποία υπάγεται η πόλη.

    Η ανακοίνωση περιγράφει ως εξής το ζήτημα: «Το μνημείο ολοκαυτώματος των Εβραίων της Καβάλας κατά την διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου κατέστη σημείο αντιλεγόμενο. Εξαιτίας της αναβολής των εγκαινίων του, με απόφαση (κατά πλειονοψηφία) του δημοτικού συμβουλίου, εκδηλώθηκαν οξύτατες δημόσιες αντιπαραθέσεις με υβριστικό περιεχόμενο σε ορισμένες περιπτώσεις. Ολα αυτά γεννούν την ανάγκη της συμμετοχής στον ευρύτερο αυτό διάλογο».

    Υποτίθεται, δηλαδή, ότι η Μητρόπολη παρακολουθεί ως ουδέτερος παρατηρητής την υπόθεση και παρεμβαίνει μόνο εκ των υστέρων.

    Ομως η συνέχεια της ανακοίνωσης προδίδει το βάθος της διαφωνίας: «Η αντικειμενική, απροκατάληπτη και χωρίς κανενός είδους σκοπιμότητες θεώρηση του θέματος δεν δικαιολογεί την παρουσίαση του θέματος με διαφορετικό περιεχόμενο από εκείνο που έχει. Πρόκειται δηλαδή, για τη δημιουργία μνημείου σχετιζόμενου με αποτρόπαια και καταδικαστέα γεγονότα που δεν συνέβησαν στον τόπο μας. Δεν χρειάζεται λοιπόν, στην προκειμένη περίπτωση να γίνει επίκληση λόγων θρησκευτικών (ελευθερία της θρησκείας και των συμβόλων της), ιδεολογικών (Αστρο του Δαβίδ, Πεντάλφα), πολιτικών (μισαλλοδοξίας, αντισημιτισμού) και αισθητικών ή συναισθηματικών (απαράδεκτη, ανήθικη και προσβλητική απόφαση, ανεξόφλητο χρέος, δολοφονία μνήμης και άλλα ηχηρά παρόμοια) για να στηθεί το μνημείο στο κέντρο της πόλης, για τα αδικοχαμένα θύματα της εβραϊκής κοινότητας της Καβάλας».

    Ετσι λοιπόν: τα «καταδικαστέα» γεγονότα «δεν συνέβησαν στον τόπο μας». Οπότε για ποιο λόγο να μπει εδώ μνημείο;

    Και για όσους δεν καταλαβαίνουν γίνεται σύγχυση του θρησκευτικού συμβόλου του Ιουδαϊσμού, δηλαδή του Αστρου του Δαβίδ, με την Πεντάλφα, η οποία στη χριστιανική εκκλησιαστική παράδοση ταυτίζεται με τον Σατανισμό!

    Η κατάληξη είναι ακόμα χειρότερη: «Γενικότερα, η μνήμη των θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας διατηρείται ζωντανή και χωρίς αναθηματικές στήλες σε κεντρικούς δημόσιους χώρους. Το ίδιο και η οφειλόμενη τιμή προς αυτά από την τοπική κοινωνία δεν περιορίζεται μόνον στους Εβραίους, δίκαια ανήκει και σε άλλες, το ίδιο ειδεχθείς γενοκτονίες (Ποντίων, Μικρασιατών, Θρακών, Αρμενίων), που δεν απέκτησαν ακόμη “δημόσια σήματα” της πολύπαθης Καβάλας και της περιοχής της στην οποία διαχρονικά συνυπήρξαν ειρηνικά και φιλόξενα και άλλες κοινότητες».

    Θα ήταν λοιπόν αφελής όποιος δώσει βάση στα περί «παρεξήγησης».

    Η τοπική εκκλησία διακηρύσσει με φανατισμό την αντίθεσή της στην τοποθέτηση του μνημείου, χρησιμοποιώντας τα κλασικά αντισημιτικά στερεότυπα.

    Θα πει κανένας ότι η ανακοίνωση υπήρξε μια ίσως υπερβολική πρωτοβουλία κάποιου φανατικού κληρικού.

    Ο Μητροπολίτης Καβάλας Προκόπιος Ο Μητροπολίτης Προκόπιος αντιτίθεται στο μνημείο και ταυτίζεται με την επιχειρηματολογία των αρνητών του Ολοκαυτώματος |
    Εσπευσε όμως ο ίδιος ο Μητροπολίτης Προκόπιος να ταυτιστεί και να υπερακοντίσει τους υφισταμένους του: «Η θέση της Μητρόπολης εκφράστηκε μέσα από μία ανακοίνωση, του τομέως της Ορθοδόξου Μαρτυρίας, του γραφείου δηλαδή το οποίον ασχολείται με παρόμοια θέματα που απασχολούν και τη Μητρόπολή μας και την ελληνική κοινωνία γενικότερα».

    Στη συνέχεια ο Μητροπολίτης γίνεται πιο αναλυτικός: «Ερμηνεύοντας το νόημα της ανακοίνωσης θέλω να πω ότι ο θόρυβος μπορούσε και να μην είχε γίνει, για τον απλούστατο λόγο ότι και τιμάμε και θυμόμαστε τα ανοσιουργήματα που έγιναν εις βάρος του εβραϊκού λαού, αναίτια. Αλλά τα θύματα, το Ολοκαύτωμα των Εβραίων δημιουργήθηκε από Εβραίους στο θρήσκευμα, Ιουδαίους στο θρήσκευμα από όλες τις πόλεις και τις περιοχές της Ευρώπης, όπου κατοικούσαν».

    Προφανώς εδώ ο Μητροπολίτης εννοούσε ότι το Ολοκαύτωμα δημιουργήθηκε «εις βάρος» ή «με στόχο» τους Εβραίους και όχι «από» αυτούς. Αλλά η γλωσσική παραδρομή είναι το λιγότερο.

    Η συνέχεια της δήλωσης είναι αποκαλυπτική: «Είναι θλιβερό τα γεγονός ότι Καβαλιώτες Εβραίοι σύρθηκαν στα στρατόπεδα συγκεντρώσεως και θυσιάστηκαν. Αυτό το γεγονός από μόνο του, όπως…»

    Εδώ σταματά ο Μητροπολίτης, μπερδεύει τα λόγια του και καταλήγει: «Και τη συγκεκριμένη περίοδο και προηγουμένως υπήρχαν και θύματα Ελληνες της Καβάλας και των άλλων θρησκευτικών κοινοτήτων που πάντοτε ανεμπόδιστα υπήρχαν στην Καβάλα. Η άποψη λοιπόν είναι ότι το ορθότερο μνημείο, το πιο σωστό μνημείο, τιμής και μνήμης θα ήταν για όλα τα θύματα της περιόδου 40-44».

    Ετσι λοιπόν. Είναι λάθος το μνημείο για το Ολοκαύτωμα και πρέπει να ανεγερθεί άλλο, για «όλους».

    Και το έσχατο επιχείρημα του Μητροπολίτη: «Αλλωστε οι Καβαλιώτες Εβραίοι, όταν ζούσαν στην Καβάλα, στο κοιμητήριο ύψωσαν μνημείο, αναθηματική στήλη, για τα θύματα, όπως εκείνοι ήθελαν». «Επομένως, ας ηρεμήσει η τοπική κοινωνία, δεν είναι τόσο σπουδαίο το θέμα, και σ’ αυτό ακριβώς σκόπευε η ανακοίνωση που δημοσιοποιήθηκε».

    Δεν είναι λοιπόν και «τόσο σπουδαίο το θέμα» για τον Μητροπολίτη. Αρκεί βέβαια να μην ανεγερθεί το μνημείο.
    ………………………..

    Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: