our news

Για την Μακεδόνισσα κομμουνίστρια, Μίρκα Γκίνοβα (1916-1946)

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 1,137 other followers

Η Μίρκα Γκίνοβα

Η Μίρκα Γκίνοβα (Мирка Гинова) ή Ειρήνη Γκίνη για άλλους, είναι ένα σύμβολο που φωτίζει τους αγώνες για την ανθρώπινη χειραφέτηση, ήταν μια μαχητική Μακεδόνισσα κομμουνίστρια την περίοδο της ναζιστικής κατοχής, και ασχέτως αν η ιστορία της παραμένει στα αζήτητα, είναι μια σημαντική μορφή για το κομμουνιστικό και αντιφασιστικό κίνημα την περίοδο του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Την Μίρκα Γκίνοβα λίγοι/ες την θυμούνται και ακόμα λιγότεροι/ες ακόμα και στις μέρες μας, έχουν κάνει έστω και ελάχιστες απόπειρες να μείνει η ιστορία της ζωντανή. Όπως θα εξετάσουμε και παρακάτω, αυτό δεν γίνεται τυχαία. Η Μίρκα Γκίνοβα δεν χωράει στις νόρμες της ελληνικής ιστορίας, γιατί είναι μία φιγούρα που δεν έχει αξία πατριωτικής χρήσης για την επίσημη εθνική αφήγηση, τολμούμε να γράψουμε πως ούτε για την αριστερή και φυσικά ούτε για την δεξιά εκδοχή της.

Ωστόσο για μας η ιστορία της αποτελεί ένα χρήσιμο αντιπαράδειγμα, ένα υπόδειγμα κομμουνίστριας και αντιφασίστριας, που έδωσε την ζωή της για την υπόθεση της Αντιφασιστικής Νίκης και του σοσιαλισμού.

Η Μίρκα Γκίνοβα γεννήθηκε το 1916 στο χωριό Ρουσίλοβο (Ξανθόγεια) της περιοχής Βοδενών. Πήρε τη βασική της εκπαίδευση στην Κατράνιτσα (Πύργοι) και το Βόντεν, και στη συνέχεια φοίτησε στη σχολή νηπιαγωγών Καστοριάς. Πριν από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο εργάστηκε σαν δασκάλα στα χωριά Κουτούγερι (Καισαριανά) και Βολκογιάνεβο (Λύκοι) Πέλλας.

Την περίοδο της ναζιστικής κατοχής οργανώθηκε ως νέα στην ΕΠΟΝ το 1943, αργότερα στον ΕΛΑΣ και το ΚΚΕ και γρήγορα εξελίχθηκε σε στέλεχος του κόμματος στις γραμμές της Μακεδονικής μειονότητας. Από το 1945 και έπειτα υπήρξε ένα από τα βασικά στελέχη της ΝΟΦ [2] (Λαϊκό-απελελευθερωτικό Μέτωπο των Μακεδόνων) με έντονη ενασχόληση πάνω σε ζητήματα της γυναικείας απελευθέρωσης. Από τη θέση αυτή αναδεικνύεται και σε κορυφαίο στέλεχος του Α.Φ.Ζ (Антифашистички Фронд на Жените – Αντιφασιστικό Μέτωπο γυναικών). Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ήταν και εκείνη η τραγική περίοδος που το ΚΚΕ είχε υπογράψει ήδη την συμφωνία της Βάρκιζας, τον Φλεβάρη του 1945, που επί της ουσίας παρέδωσε την εξουσία στους φασίστες. Με αυτόν τον τρόπο η τρομοκρατία και τα εγκλήματα των ελληνικών φασιστικών ομάδων επάνω και στον Μακεδονικό πληθυσμό είχαν την αμέριστη υποστήριξη της κυβέρνησης της Αθήνας.

Το καλοκαίρι του 1946 (7 Ιουλίου), η Μίρκα συνελήφθη από τον στρατό της ελληνικής μοναρχοφασιστικής κυβέρνησης, μαζί με άλλα στελέχη του ΝΟΦ και του ΚΚΕ στην περιοχή του χωριού Μαργαρίτα (Ποτσεπ) Καϊματσαλαν. Εκεί είχε βρεθεί για κάποια παράνομη συνεδρίαση τοπικών στελεχών του ΚΚΕ και του ΝΟΦ. Αμέσως μεταφέρθηκε στην ασφάλεια της Έδεσσας και βασανίστηκε ανελέητα. Μαζί της ήταν και το στέλεχος του παράνομου μηχανισμού του ΚΚΕ Μυστακίδης Γεώργιος από Καρασινάτσι Γουμέντζας, η σύζυγος του Χρυσούλα, η νοσοκόμα Ειρήνη Μαυροπουλίδου από το Βόντεν, ο Τόμε Μιχαήλοβ από Γκούγκοβο (Βρυτά), ο Ντιμίταρ Λίμποβ από Βλάντοβο (Άγρα), ο Γκιόργκι Πρόιοβ από το Βόντεν, ο Πέταρ Ποπντιμίτροβ από το Βόντεν, ο Ρίστε Στοϊάνοβ από το Μεσημέρ. Ακολούθησε έκτακτο στρατοδικείο στα Γιαννιτσά κι εκτέλεση στις 26 Ιουλίου 1946 με συνοπτικές διαδικασίες. Με αυτόν τον τρόπο η Μίρκα πέρασε στην Ιστορία, ως η γυναίκα σύμβολο της Μακεδονικής αντίστασης στον φασισμό, καθώς και ως η πρώτη γυναίκα στην σύγχρονη ελληνική ιστορία που εκτελέστηκε. Η εκτέλεση έγινε με βάση το Γ’ ψήφισμα της 18ης Ιουλίου 1946 (βλέπε άρθρο του Ριζοσπάστη, 28 Ιούλη 2002) [3], δηλαδή λίγο μετά την συνθήκη της Βάρκιζας. Η εκτέλεση αυτή ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων σε διεθνές επίπεδο, καθώς ήταν η πρώτη απόφαση στρατοδικείου που καταδίκαζε αντιφρονούντες σε θάνατο, οι έξι από τους οποίους μάλιστα ήταν Μακεδόνες.

Σύμφωνα με την δημοσίευση του ριζοσπάστη, από το πρώτο κιόλας άρθρο το Γ’ ψήφισμα: απειλούσε με την ποινή του θανάτου οποιονδήποτε είχε σκοπό:

Σχετικό δημοσίευμα του Ριζοσπάστη

Σχετικό δημοσίευμα του Ριζοσπάστη

«να αποσπάση εν μέρος εκ του όλου της Επικρατείας ή να ευκολύνη τα προς τούτο το τέλος τείνοντα σχέδια, συνώμοσεν ή διήγειρε εις στάσιν ή συνεννοήθη με ξένους ή κατήρτισεν ενόπλους ομάδας ή έλαβε μετοχήν εις τοιαύτας προδοτικάς ενώσεις». Η αοριστία της διάταξης είναι χαρακτηριστική, αλλά και αναγκαία για το καθεστώς, ώστε να μπορεί να διώκει κατά το δοκούν τους αντιπάλους του. Ομως, τα πράγματα δεν έμεναν σ’ αυτό το σημείο, αφού ο νομοθέτης φρόντιζε να θέτει υπό διωγμό και εκείνους, των οποίων οι ιδέες θεωρούνταν ότι τείνουν στην απόσπαση ή αυτονόμηση μέρους της επικράτειας. «Πάσα εκ προθέσεως προπαρασκευαστική ενέργεια της ηγουμένης πράξεως – αναφερόταν χαρακτηριστικά – τιμωρείται με ειρκτήν, υπαρχουσών δε επιβαρυντικών περιπτώσεων με δεσμά πρόσκαιρα ή διά βίου. Ως προπαρασκευαστική ενέργεια θεωρείται και η καθ’ οιονδήποτε τρόπον, αμέσως ή εμμέσως, γενομένη προσπάθεια προς διάδοσιν, ανάπτυξιν και εφαρμογήν ιδεών τεινουσών εις απόσπασιν ή αυτονόμησιν μέρους της Επικρατείας ή η ενέργεια προσηλυτισμού εις τας ιδέας ταύτας». [4]

Η Μίρκα Γκίνοβα έμεινε πιστή στις ιδέες της μέχρι το τέλος και γιαυτό για μας αποτελεί ένα παράδειγμα αντιφασιστικής και κομμουνιστικής μαχητικότητας. Η ιστορία της όπως είπαμε και αρχικά σε αυτό το άρθρο παραμένει σχετικά άγνωστη και ο λόγος δεν είναι άλλος από την ίδια της την καταγωγή. Ακόμα και στο άρθρο του Ριζοσπάστη που παραθέσαμε εδώ, η Μίρκα Γκίνοβα αναφέρεται μονάχα με το «ελληνικό» της όνομα, δηλαδή Ειρήνη Γκίνη, δείχνοντας όχι μόνο τον δισταγμό, αλλά και τους ισχυρούς δεσμούς της αριστεράς με την κυρίαρχη εθνική ιδεολογία.

Σημειώσεις/Παραπομπές

[1] Για την Μίρκα Γκίνοβα δες και άρθρο που δημοσιεύτηκε στο grassrootreuter εδώ και βασιστήκαμε για να γράψουμε και αυτό εδώ: https://grassrootreuter.wordpress.com/2014/07/26/mirka/

[2] Για την ιστορία του ΝΟΦ έχουν γραφτεί διάφορα και θα μας απασχολήσει και εμάς σε νέα δημοσίευση σύντομα. Ωστόσο δες τι γράφει το Μακεδονικό Νόβα Ζόρα εδώ: http://novazora.gr/arhivi/10126

[3] Για το Γ’ ψήφισμα της κυβέρνησης Σοφούλη βλέπε σχετικό δημοσίευμα του Ριζοσπάστη 28 Ιουλίου 2002: http://www.rizospastis.gr/story.do?id=1360158

[4] Βλέπε στο ίδιο το δημοσίευμαhttp://www.rizospastis.gr/story.do?id=1360158

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: