our news

Απεργία στο Βόλο και η καταστολή του ελληνικού κράτους τον Φλεβάρη 1921

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 1,196 other followers

Απεργοί στο Βόλο Φλεβάρης 1921

Ήταν 28 Φλεβάρη του 1921 στο Βόλο. Με την καθοδήγηση του νεοσύστατου ΣΕΚΕ (Κομμουνιστικό) κηρύσσεται πανεργατική απεργία και οργανώνεται ενάντια στον κίνδυνο του θανάτου από την πείνα που έχει προκαλέσει η ακρίβεια πρώτων υλών. Επί δύο μέρες οι εργάτες/τριες κυριαρχούν στην πόλη. Η κυβέρνηση στέλνει στρατό και κτυπά τους εξεγερμένους. Πολλοί συλλαμβάνονται και φυλακίζονται. Ανάμεσά τους και το στέλεχος του σοσιαλιστικού κινήματος και του ΣΕΚΕ, Αβραάμ Μπεναρόγια.

Στις αρχές του 1921 η τιμή του ψωμιού ανέβηκε και πάλι, λόγω των σκανδαλωδών, επιπλέον εξόδων εκφόρτωσης ενός μεγάλου φορτίου αλεύρων στο λιμάνι του Βόλου. Η «Πανεργατική Ένωση Βόλου» (ΠΕΒ) κάλεσε συλλαλητήριο στα τέλη Φλεβάρη, με ομιλητές τον Θωμά Αποστολίδη, γραμματέα της ΠΕΒ και τον Σπύρο Σταυράκη, στέλεχος της ΠΕΒ και του ΣΕΚΕ. Τελικά αποφασίστηκε να μιλήσει και ο Αβραάμ Μπεναρόγια, εκτελεστικός επίτροπος της ΓΣΕΕ, που βρισκόταν εκείνες τις ημέρες στη Θεσσαλία, για να συμμετέχει εκ μέρους της ΓΣΕΕ στο εργατο-αγροτικό συνέδριο, στην Καρδίτσα.

Η αγανάκτηση και η προσέλευση του κόσμου ήταν πρωτοφανής, η αστυνομία εκτίμησε ότι συγκεντρώθηκαν πάνω από 10 χιλιάδες. Στο μπαλκόνι της ΠΕΒ παρουσιάζονται οι ομιλητές και άλλα συνδικαλιστικά στελέχη, μεταξύ των οποίων, κατά την εφημερίδα «Ταχυδρόμος» υπήρχαν και πολλές γυναίκες – εργάτριες.

Πρώτος μίλησε ο Α. Μπεναρόγια, η παρουσία του οποίου, αργότερα, θα παρουσιαστεί από τους διωκτικούς μηχανισμούς ως αποδεικτικό στοιχείο μιας δήθεν οργανωμένης κήρυξης «στάσεως» από το ΣΕΚΕ, δηλαδή ότι το ΣΕΚΕ έστειλε τον Εβραίο – κομμουνιστή Αβραάμ Μπεναρόγια (ιδρυτή της Φεντερασιόν) για να κηρύξει την κομμουνιστική επανάσταση από το Βόλο.

Ο Μπεναρόγια, αρχίζει το λόγο του παραφράζοντας την εισαγωγή του «Κομμουνιστικού Μανιφέστου». Η ομιλία του είναι καθαρά πολιτική, με αναφορές σε θεωρητικά ζητήματα, μια «κομμουνιστική» διαφώτιση, προφανώς παρόμοια με τα «μαθήματα» που κάνει εκείνη την περίοδο σε μέλη του ΣΕΚΕ. Μιλάει για το κομμουνισμό, για την ταξική πάλη, τις αιτίες της κρίσης και την ανάγκη ειρήνης με τη Ρωσία. Στη συνέχεια το λόγο πήρε ο Θωμάς Αποστολίδης, γραμματέας της Πανεργατικής και στέλεχος του ΣΕΚΕ. Ο Θ. Αποστολίδης, τυπογράφος στο επάγγελμα ήταν ικανότατο συνδικαλιστικό και πολιτικό στέλεχος. Αργότερα θα γίνει Γραμματέας του ΚΚΕ, θα διαφωνήσει με την άποψη του κόμματος για τη Μακεδονία και θα διαγραφεί. Στην ομιλία του ασχολήθηκε κυρίως με το ζήτημα του ψωμιού και το σκάνδαλο των αλεύρων, ως πολιτικό σκάνδαλο.

Τελευταίος ομιλητής ήταν ο Σπύρος Σταυράκης, καπνεργάτης από τον Πειραιά, στέλεχος του ΣΕΚΕ και της ΠΕΒ, γνωστός για τις ρητορικές του ικανότητες και την ικανότητα να ενθουσιάζει τους εργάτες με ποιήματα.

Η πορεία προς το τηλεγραφείο, όπως συνηθιζόταν εκείνη την εποχή, μετά τα συλλαλητήρια, ήταν πολύ μικρότερη της διαδήλωσης και πολλοί από αυτούς ήταν παιδιά του δρόμου και μαθητές. Οι διαδηλωτές με επικεφαλής τους Μπεναρόγια, Αποστολίδη Σταυράκη και Θέο, και ένοπλη συνοδεία αστυνομίας, πορεύτηκαν στην οδό Δημητριάδος, προς την πλατεία Γεωργίου Α’ (Το σημερινό λεγόμενο πάρκο του Αγ. Κωνσταντίνου), πέρασαν μπροστά από το Φρουραρχείο και Λιμεναρχείο, χωρίς κανένα επεισόδιο, ωστόσο το πλήθος σπάει τα τζάμια του «Σκαρίμπα» εργοστασίου μακαρονιών και συνεχίζει να σπάει τζάμια καταστημάτων και γραφείων στην παραλία, στην οδό Δημητριάδος, στην Ερμού, σε όλο το κέντρο του Βόλου. Οι διωκτικές αρχές θα εκλάβουν το εκτεταμένο σπάσιμο τζαμιών ως «κομμουνιστική επανάσταση» και μια ολόκληρη μυθολογία, που φτάνει μέχρι και τις μέρες μας, θα κάνει λόγο για κομμουνιστική κατάληψη της πόλης, ή έλεγχο της πόλης από τους εργάτες κλπ. Ωστόσο η αλήθεια είναι ότι το πλήθος και ειδικά οι νεότεροι της διαδήλωσης παρά τις προσπάθειες των οργανωτών αντέδρασαν αυθόρμητα με καταστροφές. Την επόμενη μέρα, ο στρατός που είχε πάρει θέση μάχης για να ανακαταλάβει την πόλη, μπαίνει «ειρηνικά», αλλά εκατοντάδες συνδικαλιστές συλλαμβάνονται και βασανίζονται.

Το μεγαλύτερο σκάνδαλο της υπόθεσης, ήταν η δίχρονη προφυλάκιση 15 εργατών και ειδικά της συνδικαλιστικής ηγεσίας, ενώ ήταν προφανές ότι οι συνδικαλιστές όχι μόνο δεν πρωτοστάτησαν στις καταστροφές αλλά προσπάθησαν να τις αποτρέψουν. Οι δεκαπέντε προφυλακισμένοι, Μπεναρόγια, Αποστολίδης, Παπανικολάου, Σαρόγλου, Θέος, Λέτος, Κάτσικας, Φασούλας, Τσαντός, Ρηγανάς, Φράγκος, Κανάβας, Αδαμίδης, Σταυράκης έμειναν στη φυλακή, χωρίς δίκη, με διάφορα προσχήματα. Από τους φυλακισμένους, εκτός του Μπεναρόγια, εκτελεστικού επιτρόπου της ΓΣΕΕ και του Θ. Αποστολίδη, γραμματέα της ΠΕΒ, ξεχωρίζει ο Β. Παπανικολάου, επίτροπος της Καπνεργατικής Ομοσπονδίας Ελλάδος, αργότερα γραμματέας της ΠΕΒ και του «Πανεργατικού Εργατικού Κέντρου Βόλου» ο Κ. Θέος μετέπειτα βουλευτής του ΚΚΕ, Γ.Γ. της Ενωτικής ΓΣΕΕ και του Εργατικού ΕΑΜ και ο Σταυράκης, που μην αντέχοντας τα βασανιστήρια τρελαίνεται και αυτοκτονεί στη φυλακή μετά από πολλές ανεπιτυχείς προσπάθειες.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: