our news

73 χρόνια μετά το Ολοκαύτωμα ο αγώνας της μνήμης ενάντια στη Λήθη συνεχίζεται…

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 3,641 other followers

… η εικόνα του ανθρώπου δεν μπορεί πλέον να αποσυνδεθεί από εκείνη ενός θαλάμου αερίων
Georges Bataille, από το Sartre (1947)

Στις 27 Ιανουαρίου 1945 ο Κόκκινος Στρατός απελευθέρωσε τους/ις 7.000 περίπου εναπομείναντες/-σες κρατούμενους του στρατοπέδου συγκέντρωσης του Άουσβιτς. Αντίστοιχα κατά την προέλαση των Συμμαχικών δυνάμεων των ΗΠΑ και της Βρετανίας εις βάρος της Βέρμαχτ στο γερμανικό έδαφος απελευθερώθηκαν και άλλα στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξολόθρευσης. Μόνο στο Άουσβιτς-Μπίρκεναου εξοντώθηκαν πάνω από 1.100.000 άνθρωποι στην πλειονότητα τους Εβραίοι, Σίντι και Ρομά. Συνολικά στο Ολοκαύτωμα οι θανατωθέντες/είσες υπολογίζονται σε περίπου 6.000.000.

Το Ολοκαύτωμα, δηλαδή η μαζική, οργανωμένη σε βιομηχανική κλίμακα, εξόντωση των Εβραιών, των Ρομά, των ομοερωτικών, των αναπήρων, των κομμουνιστών/-ριών, αναρχικών και πολιτικών αντιπάλων την οποία οργάνωσαν οι ναζί στα εδάφη που κατείχαν, συνιστά ένα φαινόμενο ιστορικά μοναδικό και πρωτόγνωρο, ενώ συγχρόνως αποκαλύπτει τον πραγματικό χαρακτήρα και περιεχόμενο του ναζισμού και του φασισμού ως πολιτικού κινήματος. Το Ολοκαύτωμα δεν ήταν απλά εκδήλωση της βαρβαρότητας των ναζί, αλλά προήλθε μέσα από κοινωνικές και ιστορικές διαδικασίες που αναπτύσσονταν στην Ευρώπη ήδη από το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα.

73 χρόνια μετά την απελευθέρωση, η Ευρώπη κατευθύνεται προς μία αναβίωση του ναζισμού, ή ίσως πρέπει να πούμε ότι ο ναζισμός δεν πέθανε ποτέ, αλλά επιβίωσε μέσα από τις πολιτικές των καπιταλιστικών εθνών-κρατών και την ιστορική λήθη. 73 χρόνια μετά λίγοι είναι αυτοί που θυμούνται ότι ο Κόκκινος Στρατός απελευθέρωσε το Άουσβιτς. Αντίθετα, είναι πολλοί αυτοί που επιχειρούν να εξισώσουν τον κομμουνισμό με τον ναζισμό και να διαστρεβλώσουν-αναθεωρήσουν την ιστορία. Δεν είναι επίσης λίγοι αυτοί που σήμερα κρύβονται πίσω από τον «αντισιωνισμό» για να ξεράσουν τον αντισημιτισμό τους. 73 χρόνια μετά συνεχίζει να αναπαράγεται στο δημόσιο λόγο και τις κρατικές πολιτικές τόσο η απροκάλυπτη άρνηση του Ολοκαυτώματος, όσο και η συγκεκαλυμμένη σχετικοποίησή του.

Το ελληνικό κράτος φέρει το δικό του βαρύ μερίδιο εγκληματικής ευθύνης όσον αφορά την παράδοση των εκατοντάδων χιλιάδων Εβραίων της Ελλάδας και την αποστολή τους στα ναζιστικά στρατόπεδα εξόντωσης. Στις 15 Μαρτίου 1943 ξεκίνησε το πρώτο τρένο, για να μεταφέρει στα στρατόπεδα συγκέντρωσης στο Άουσβιτς και στο Μπιρκενάου της Πολωνίας 50.000 Εβραίους/ες από τη Θεσσαλονίκη. Με την αγαστή συνεργασία ελληνικών αρχών και ναζί στελεχών, ανάμεσα στους οποίους ο ίδιος ο Άιχμαν, καθ’ όλη τη διάρκεια της κατοχής, τα μέλη των εβραϊκών κοινοτήτων της Θεσσαλονίκης, της Καβάλας, των Ιωαννίνων, της Άρτας στάλθηκαν με τη βία και τον εξανδραποδισμό για να γίνουν πρώτη ύλη στα εργοστάσια θανάτου. Οι εξοντωθέντες Εβραίοι/ες της Ελλάδας κατά το Ολοκαύτωμα ξεπέρασαν τις 100.000.

Τόσο η μορφή του ελληνικού κράτους που (ανά-)συγκροτήθηκε μετά την Κατοχή και είχε επίσημη κρατική ιδεολογία τον εθνικισμό και τον αντικομμουνισμό, όσο και η μεταπολιτευτική μορφή του ελληνικού κράτους επεξεργάσθηκαν και συνεχίζουν να εφαρμόζουν μία συνολικότερη πολιτική λήθης, προκειμένου να ξεχασθούν τα εγκλήματά του εις βάρος των Εβραίων και η συνεργασία του με τους ναζί.

Ο αντισημιτισμός αφορά σε ένα φαινόμενο της νεωτερικότητας. Μπορεί να έχει κληρονομήσει κάποια χαρακτηριστικά από τον προ-νεωτερικό αντι-ιουδαϊσμό, ένα φαινόμενο που αφορούσε στη θρησκευτική μισαλλοδοξία και τον ευρωπαϊκό ρομαντισμό, αλλά στον πυρήνα του πρόκειται για κάτι ουσιωδώς διαφορετικό. Θα πρέπει να ιδωθεί ως ένας ορίζοντας νοημάτων. Ως τον παράγοντα αυτόν που οργανώνει τη σκέψη και κάνει ένα σωρό ασύνδετα μεταξύ τους γεγονότα αλλά και καταφανή ψεύδη «να βγάζουν νόημα» μέσα από το στρεβλωτικό του πρίσμα. Είτε πρόκειται για κοινωνικές αλλαγές, είτε για τις κινήσεις του κεφαλαίου -αλλά ακόμα και σε πιο προσωπικό ή υπαρξιακό επίπεδο- ο αντισημιτισμός είναι εκεί για να προσφέρει μία εύκολη και γρήγορη απάντηση στους αντισημίτες για την αιτία των δυσχερών αλλαγών σε όλους τους τομείς της ζωής. Οι «Εβραίοι» στο αντισημιτικό φαντασιακό είναι οι παράγοντες που, με την παντοδυναμία που τους αποδίδει ο αντισημιτικός νους, «κινούν τα νήματα», «ελέγχουν τις τράπεζες και την αμερικάνικη κυβέρνηση με τα λόμπι τους». Γρήγορα μέσα στο φαντασιακό αυτό, οποιαδήποτε έννοια κοινωνικού ανταγωνισμού και ταξικής πάλης εκλείπει, δίνοντας τη θέση της στην ιδέα ότι «όλα είναι προσχεδιασμένα για το συμφέρον (((τους)))». Πίσω από κάθε αλλαγή κρύβονται οι Εβραίοι, οι υπολογισμοί τους. Ο αντισημίτης θεωρεί αποστολή του να λυτρώσει τον κόσμο από το κακό αυτό που είναι οι Εβραίοι, οι υποκινητές των κοινωνικών και οικονομικών αλλαγών. Οι ναζί έβλεπαν τους εαυτούς απελευθερωτές από τον εβραϊκό ζυγό, που ελέγχει τις τράπεζες, διαδίδει τον σοσιαλισμό, αναμιγνύει τις φυλές και υποσκάπτει τη θέση του έθνους τους. Ο αντισημιτισμός δεν είναι ένας ρατσισμός ανάμεσα στους άλλους, γιατί για τον ρατσισμό αρκεί η καθυπόταξη της άλλης «φυλής». Για τον αντισημιτισμό αντίθετα, οι Εβραίοι είναι η «αντι-φυλή» και το μόνο που τους πρέπει είναι η εξολόθρευση. Δεν χρειάζονται Εβραίοι για να υπάρχει αντισημιτισμός, αλλά το να βρεθούν μπροστά στον αντισημίτη είναι μία πολύ κακή ιδέα.

Ο αντισημιτισμός λειτούργησε ιστορικά ως το συγκροτητικό στοιχείο πολλών καπιταλιστικών εθνών-κρατών. Από τη στιγμή που για το εθνικό φαντασιακό το έθνος είναι ένα συμπαγές και αρραγές (φαντασιακό) σώμα/κοινότητα, η ιδεολογία του αντισημιτισμού βρίσκεται στην κατάλληλη θέση την κατάλληλη στιγμή, ώστε να εμφανίσει τις εσωτερικές συγκρούσεις ως υποκινούμενες και εξωγενείς, μέρος μίας «εβραϊκής»/σιωνιστικής» σκευωρίας.

Ο ελληνικός εθνικισμός οφείλει τα μέγιστα στον αντισημιτισμό. Από τις πρώτες μάχες που έδωσε το ελληνικό έθνος για την άνοδό του δόθηκαν τα σημάδια. Στη μάχη της Τριπολιτσάς το 1821 σφαγιάστηκαν δεκάδες χιλιάδες άμαχοι Εβραίοι και Μουσουλμάνοι. Αντισημιτικά πογκρόμ ποτέ δεν σταμάτησαν να διεξάγονται στον ελλαδικό χώρο. Η κατάληψη της Θεσσαλονίκης από τον ελληνικό στρατό το 1912 σηματοδότησε μία οργανωμένη επιχείρηση είτε για την αναγκαστική αφομοίωση είτε για τον εξανδραποδισμό του εβραϊκού πληθυσμού. Το αποκορύφωμα ήλθε στην Κατοχή με την αξιοθαύμαστη σύμπλευση της ελληνικής καταφερτζίδικης καπατσοσύνης με την συστηματικότητα των Γερμανών: μία συνεργασία που κατέταξε την Ελλάδα στην πρώτη -μετά την Πολωνία και τη Γερμανία- θέση σε ποσοστό εξολόθρευσης του εβραϊκού πληθυσμού, όταν την ίδια στιγμή στη γειτονική Αλβανία ο πληθυσμός των Εβραίων αυξήθηκε χάρη στην αλληλεγγύη που αναπτύχθηκε για να σωθούν οι Εβραίοι από το Ολοκαύτωμα, όπως αντίστοιχα στη Γιουγκοσλαβία δεκάδες χιλιάδες Εβραίοι/ες κατατάσσονταν στις αντάρτικες αντιφασιστικές δυνάμεις.

Από τα ελληνικά καφενεία μέχρι τα ελληνικά κυριακάτικα τραπέζια, από τα πανεπιστήμια μέχρι τα συνεργεία αυτοκινήτων, από το Μπουρνάζι μέχρι την Κηφισιά, από τον άμβωνα της εκκλησίας μέχρι τα κινήματα του Σώρρα, της Κωνσταντοπούλου και της ΛΑΕ κατά των πλειστηριασμών και από το «Μακελειό» και την «Ελεύθερη Ώρα» έως και φυλλάδες της «εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς», όσοι θέλουν να λέγονται Έλληνες γελάνε με αστεία για τους Εβραίους, καταδεικνύουν με ευκολία ότι κάποιοι κρύβονται πίσω από την ονομασία της Δημοκρατίας της Μακεδονίας, διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους για την «ισραηλινή βαρβαρότητα ενάντια στους Παλαιστίνιους», ενώ την ίδια στιγμή αδιαφορούν για το ότι στο Αιγαίο σκοτώνονται και Άραβες μετανάστες. Ιδιαίτερα το τελευταίο διάστημα τα ελάχιστα μνημεία του Ολοκαυτώματος στην Ελλάδα γίνονται στόχος συστηματικών επιθέσεων βανδαλισμού και λεηλασίας.

Σήμερα, και ιδιαίτερα μετά τον Πόλεμο, ο αντισημιτισμός αποφεύγει να πει το όνομα του. Η κύρια πολιτική του έκφραση στην Ευρώπη και την Ελλάδα έχει το όνομα «αντισιωνισμός» και «αλληλεγγύη στην Παλαιστίνη». Η ρητορική και η πρακτική του αντισιωνισμού, όταν δεν κάνει άμεσες αναφορές στον ναζισμό, αντλεί τα ρητορικά της σχήματα από τον προπολεμικό αντισημιτισμό με λεπτές παραλλαγές. Το «μην αγοράζετε από εβραίους» γίνεται «Boycott, Divestment, Sanctions» (BDS). Αντίστοιχα γίνονται επιθέσεις σε Συναγωγές, Ισραηλιτικά συμβούλια και άτομα με την επίφαση αλληλεγγύης στους Παλαιστίνιους. Ο μύθος που τροποποιημένος συνεχίζει να διαδίδεται, είναι ότι δεν ελέγχουν οι Εβραίοι την αμερικάνικη πολιτική, αλλά τα «σιωνιστικά λόμπι».

Σε ένα συνολικότερο πλαίσιο και σύμφωνα με τον Μoishe Postone: «Το είδος του αντισημιτισμού που βρήκε την πιο ακραία έκφρασή του στο Ολοκαύτωμα δε θα έπρεπε να το συγχέουμε με τη συνήθη αντι-εβραϊκή προκατάληψη. Είναι μια ιδεολογία που διαδόθηκε ευρέως στην Ευρώπη στα τέλη του 19ου αιώνα. Η ανάδυσή της προϋπέθετε πιο πρώ­ιμες μορφές αντισημιτισμού, που για αιώνες αποτελούσαν εσωτερικό κομμάτι του Χριστιανικού Δυτικού πολιτισμού. Αυτό που είναι κοινό σε όλες τις μορφές αντισημιτισμού είναι ο βαθμός εξουσίας που απο­δίδεται στους Εβραίους. Ωστόσο, δεν είναι μόνο ο βαθμός αλλά και η δήθεν ποιότητα της εξουσίας των Εβραίων που κάνει τον αντισημιτισμό να ξεχωρίζει. Αυτό που χαρακτηρίζει την εξουσία που καταλογί­ζεται στους Εβραίους στο σύγχρονο αντισημιτισμό είναι ότι είναι μυστηριωδώς άπιαστη, αφηρημένη και οικουμενική. Αποτελεί μια μορφή εξουσίας που δεν εκδηλώνει τον εαυτό της άμεσα, αλλά γυρεύ­ει έναν συμπαγή φορέα – είτε πολιτικό, κοινωνικό είτε πολιτισμικό – μέσω του οποίου να μπορεί να ενεργήσει. Επειδή η εξουσία των Εβραίων, όπως έχει προσληφθεί από το σύγχρονο αντισημιτικό φαντασιακό, δεν προσδιορίζεται με σαφήνεια, δεν είναι «ριζωμένη», θεωρείται τεράστια και εξαιρετικά δύσκολο να ελεγχθεί. Αυτή η εξουσία υπάρχει πίσω από τα φαινόμενα, αλλά δεν είναι ταυτόσημη με αυτά. Είναι κρυμμένη – συνωμοτική. Μέσα στην κοσμοθεώρηση του σύγχρονου αντισημιτισμού, οι Εβραίοι συγκροτούν μια υπερβολικά δυνατή, σκιώδη, διεθνή συνωμοσία, υπεύθυνη για αυτά τα «προφανή» αντίθετα ζεύγη, τον πλουτοκρατικό καπιταλισμό και τον σοσιαλισμό, καθώς και για την άνοδο της βάρβαρης κουλτούρας της αγοράς και την παρακμή των παραδοσιακών αξιών και θεσμών. Οι Εβραίοι θεωρήθηκαν υπεύθυνοι για οικονομικές κρίσεις και έγιναν αντικείμενο ταύτισης με την κλίμακα της κοινωνικής ανασύνθεσης και απορύθμισης που απέφερε η ραγδαία καπιταλιστική εκβιομηχάνιση, όπως για παράδειγμα η εκρηκτική αστικοποίηση, η παρακμή των παραδοσιακών τάξεων και στρωμάτων και η άνοδος ενός νέου στρώματος τραπεζιτών, καπιταλιστών και επαγγελματιών παράλληλα με την ανάδυση ενός μεγάλου, αυξανόμενου βιομηχανικού προλεταριάτου. Ο σύγχρονος αντισημιτισμός, λοιπόν, ισχυρίστηκε ότι μπορεί να εξηγεί τις ραγδαίες, θεμελιώδεις διαδικασίες αλλαγής που είχαν απογίνει απειλητικές για πολλούς ανθρώπους. Μέσα σε αυτό το φυλετικοποιημένο φαντασιακό, οι Εβραίοι δεν είναι τόσο πολύ μια κατώτερη φυλή όσο μια αντί-φυλή, υπεύθυνη για ιστορικές διαδικασίες που είναι έντονα επικίνδυνες και καταστροφικές για την κοινωνική «υγεία» των άλλων ανθρώπων – μια απειλή για την ίδια τη ζωή». Στην Ευρώπη και στη χώρα μας είναι και η αριστερά εκείνη που μας πουλάει τα παραμύθια του «πατριωτικού παραγωγικού κεφαλαίου» απέναντι στο «δαιμονικό παρασιτικό χρηματιστικό κεφάλαιο».

Ως αντιφασίστες/-ριες θα βρισκόμαστε στην πρώτη γραμμή του αγώνα της μνήμης ενάντια στη λήθη. Δεν είμαστε διατεθειμένοι/-ες να σταματήσουμε να ασκούμε κριτική και να πολεμάμε κάθε μορφή αντισημιτισμού ως της βασικής συνθήκης για την ανάδυση του φασισμού-ναζισμού. Είμαστε αποστάτες/-ριες των όσων συμπυκνώνει τόσο σε υλικό, όσο και σε συμβολικό επίπεδο ο ελληνικός σχηματισμός και το κράτος του, των οποίων το αποκορύφωμα έχει εκδηλωθεί ήδη με το Ολοκαύτωμα. Το να στεκόμαστε όρθιοι/ες απέναντι στον σύγχρονο ελληνικό φασισμό, αντισημιτισμό και τις αντισιωνιστικές του μορφές δεν είναι για εμάς απλά μία ιδεολογική και πολιτισμική υπόθεση, αλλά αγώνας για την ίδια την ζωή, έμπρακτη αμφισβήτηση της εξουσίας του κεφαλαίου και τους έθνους πάνω στα μυαλά και τα σώματά μας. Είναι εγχείρημα οικοδόμησης νέων σχέσεων έξω από τα όρια που σχηματίζει τόσο το κράτος-κεφάλαιο, όσο και η φετιχοποιημένη αντίδραση της «εθνικο-λαϊκής Κοινότητας» στην κυκλοφορία του χρήματος. Πρόκειται για απόπειρα για την απολύτρωση του παρελθόντος ως παράδοσης των καταπιεσμένων.

Γνωρίζουμε καλά, όπως έλεγε και ο Primo Levi, ότι «από τη στιγμή που συνέβη, επομένως μπορεί να ξανασυμβεί». Όπως ο Αντόρνο το έθετε, η εμπειρία του Ολοκαυτώματος επιβάλλει σε όλη την ανθρωπότητα μία νέα κατηγορική προσταγή:

ΠΟΤΕ ΞΑΝΑ ΑΟΥΣΒΙΤΣ-ΠΟΤΕ ΞΑΝΑ ΦΑΣΙΣΜΟΣ

Πολιτική Πρωτοβουλία Αντιφασιστών/-ριών με μνήμη” για την επέτειο απελευθέρωσης του Άουσβιτς. Στα πλαίσια της πρωτοβουλίας ήδη κολλιέται η αφίσα στην Αθήνα και κυκλοφορεί το κείμενο.

Η αφίσα που κολλιέται στην Αθήνα

Advertisements

1 Comment on 73 χρόνια μετά το Ολοκαύτωμα ο αγώνας της μνήμης ενάντια στη Λήθη συνεχίζεται…

  1. leonpoliakov // February 12, 2018 at 2:56 pm // Reply

    Reblogged this on Goodbye Berlin.

    Like

3 Trackbacks / Pingbacks

  1. 73 χρόνια μετά το Ολοκαύτωμα ο αγώνας της μνήμης ενάντια στη Λήθη συνεχίζεται… | για την φωτογραφία, την κριτική, τα μικρά και τα μεγάλα
  2. «Χρονικά Αντισημιτισμού #20» Νέο περιστατικό βανδαλισμού στο Μνημείο του Ολοκαυτώματος στην Αθήνα (Φλεβάρης 2018)
  3. 25/02/2018 (ή νωρίτερα): Και πάλι βανδαλισμός του Μνημείου Ολοκαυτώματος Αθήνας με χαρακιές στις αναθηματικές πλάκες – RACIST CRIMES WATCH

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: