our news

Για τα 130 χρόνια από τη γέννηση της Dora Gabe

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 2,969 other followers

Στις 28 Αυγούστου 1888 στο Ντόμπριτς της Βουλγαρίας γεννήθηκε η εβραιοβουλγάρα ποιήτρια και διηγηματογράφος Dora Gabe. Η ιστορία της οικογένειας της αλλά και της ίδιας μπορεί να θεωρηθεί ως μια μικρογραφία της ιστορίας της ανατολικής Ευρώπης τον 19ο-20ο αιώνα, της πολυπλοκότητας και της ρευστότητας της εποχής. Κόρη εβραίου ρώσου μετανάστη από τη νότια Ρωσία, που έφυγε λόγω του αντισημιτισμού. Ο πατέρας της θα εκλεγεί ως ο πρώτος εβραίος της βουλγαρικής εθνοσυνέλευσης. Η ίδια θα γίνει γνωστή για τα ποιήματα της, ειδικά τα παιδικά, τα παιδικά της παραμύθια-τα οποία ακόμα αποτελούν μεγάλο μέρος των βουλγαρικών παιδικών και σχολικών αναγνωστικών- και τις σύντομες ιστορίες της. Δημοσιεύει το πρώτο της ποίημα “Ανοιξη” το 1900 σε ηλικία μόλις 12 χρονών, ενώ θα συνεχίσει σταθερά να δημοσιεύει το 1905-1906. Από την αρχή τάσσεται με την προοδευτική πλευρά της βουλγαρικής κοινωνίας και κινείται στους κύκλους των δημοκρατικών, αντι-τσαρικών και γυναικείων οργανώσεων της εποχής. Θα δημοσιεύσει σε όλες σχεδόν τις αριστερές εφημερίδες της εποχής και μεταξύ άλλων και στην “zenski glas”(γυναικεία φωνή), το επίσημο όργανο της πρώτης παν-βουλγαρικής γυναικείας οργάνωσης, της βουλγαρικής ένωσης γυναικών (blgarski zenski sayuz). Τον καιρό του Β.ΠΠ ήταν είδη γνωστή στην Βουλγαρία για το ταλέντο της αλλά και τις πολιτικές της απόψεις.

Κατά τον Β.ΠΠ δεν εγκατέλειψε τη Βουλγαρία αλλά εντάχθηκε σε δίκτυο αλληλεγγύης στις αντάρτικες ομάδες, και έβρισκε καταλύματα σε αντάρτες που ήθελαν να μετακινηθούν στην πόλη. Φημολογείται ότι παρείχε και το σπίτι της πολλές φορές. Μετά τον πόλεμο, παρά τις περιοδικές της εντάσεις με την νέα εξουσία, έμεινε στην χώρα όπου και έχαιρε ιδιαίτερης εκτίμησης από τους δημοσιογραφικούς και καλλιτεχνικούς κύκλους. Πέθανε στη Σόφια, σε ηλικία 95 ετών το 1983. Σήμερα, 130 χρόνια μετά τη γέννηση της, θα θέλαμε να παρουσιάσουμε και να θυμίσουμε αυτή τη μορφή των βαλκανικών και εβραϊκών γραμμάτων, καθώς πέρα από την τέρψη του έργου της, είναι καλό να θυμίζουμε αυτό που ξεχνιέται: ότι τα όρια για κάποιες και κάποιους δεν ήταν ούτε τόσο σαφή, ούτε τόσο αποδεκτά.

Μετάφραση από βουλγαρικά: Ruthless critique.

Παγωμένες ιστορίες

Μέσα στο βάζο έχει παραμύθια κάμποσα πολλά
το ένα πίσω απ' το άλλο χθες το βράδυ η μπάμπο Χειμωνιά
με τα χείλια μας ειπωμένα 
και τα φτερά μας στολισμένα
πως άραγε σε μια σειρά τα βάζει;
και να μας τα πει προετοιμάζει;
Αυτός που δεν καταλαβαίνει και πολλά
το δάχτυλο να μην αρχίζει να κουνά
για να τρομάζει τα πουλιά μας
με τα ασημένια τα φτερά μας
τα μικρά μας.

είναι μόνο για των ματιών και του θαυμασμού τη χάρη
και λέει η μαμά μας
“είναι όνειρα ακόμα που δεν τα έχουν διηγηθεί”

Η γιαγιά μας

Λέει η μαμά μας πως κάποτε η γιαγιά
ήταν τόση δα μικρή
και δεν μπορούσε και γοργά
μοναχή της να ντυθεί
Πίσω είχε μια πλεξούδα
και ένα φόρεμα μικρό
και πως ήταν μαθητούδα
με τετράδιο και στυλό

Αχ, πόσο μου φαίνεται αστείο
τούτη η γιαγιά μας η γριά 
που βλέπει μόνο με τεράστια γυαλιά
και όλο μουρμουρίζει και γκρινιάζει
με φόρεμα κοντό και τετράδιο περπατά

Αχ, γλυκιά γιαγιά μου, αχ γιαγιά μου λουκουμά!
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: