our news

Σλοβένοι στις γραμμές του ΕΛΑΣ

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 3,794 other followers

Ιστορικό αφιέρωμα που έκανε η σελίδα ourbalkans και αναδημοσιεύουμε εδώ, δίχως δικά μας περαιτέρω σχόλια…

Μία από τις λιγότερο γνωστές σελίδες του αντιφασιστικού αγώνα στην Ελλάδα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου είναι η συμμετοχή Σλοβένων μαχητών στις τάξεις του ΕΛΑΣ. Πρόκειται για τον λόχο Primorje (Πριμόριε), που μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας το καλοκαίρι του ’43, εντάχθηκε στις γραμμές του ΕΛΑΣ-Κεφαλονιάς.

Τον Απρίλη του 1941, η Σλοβενία περνά υπό ιταλική φασιστική διοίκηση και πολλοί νέοι Σλοβένοι στέλνονται αιχμάλωτοι σε τάγματα εργασίας στην Ιταλία. Οι περισσότεροι απ’ αυτούς κατάγονται από τις περιοχές Πριμόριε και Ίστρια στα σύνορα Ιταλίας-Σλοβενίας. Κάποια απ’ αυτά τα “ποινικά τάγματα”, καθίστανται ύποπτα για αντιφασιστικές ιδέες. Μάλιστα στην Ιταλία οι αιχμάλωτοι Σλοβένοι της πόλης Άστι (κοντά στο Τορίνο) εξεγείρονται καταστρέφοντας αυτοκίνητα, μαγαζιά και βάφοντας σφυροδρέπανα στους τοίχους της πόλης και ζητούν την επιστροφή τους στη Σλοβενία. Ως αντίποινα στέλνονται στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στην Κεφαλονιά, την Πύλο και την Κέρκυρα ώστε να είναι ακόμη μακρύτερα από την πατρίδα τους. Τα τάγματα αυτά εντάσσονται σε αντίστοιχες ιταλικές ταξιαρχίες ή μεραρχίες όμως δεν εξοπλίζονται παρά μόνο προορίζονται για να επιτελούν οχυρωματικά και βοηθητικά έργα.

142-ELIO-SFILIGOJ-IN-SKUPINA-V

142-RESIZE_OF_4931_9_NA_KAMION

Το σλοβενικό “ποινικό τάγμα” της Κεφαλονιάς σε έργα διάνοιξης του δρόμου Αργοστολίου-Ληξουρίου. Στην πάνω φωτογραφία το νο2 είναι ο Elio Sfiligoj (βλ. συνέχεια)

Στην περίπτωση της Κεφαλλονιάς οι 160 Σλοβένοι που στέλνονται τον Μάρτη του ’43 υπάγονται στη διοίκηση της περίφημης μεραρχίας Acqui (Άκουι) και στρατοπεδεύουν στα Περατάτα, το Ληξούρι, τη Σάμη και τη Σκάλα. Σχεδόν αμέσως οι πιο συνειδητοποιημένοι απ’ αυτούς έρχονται σε επαφή με Ιταλούς αντιφασίστες αλλά και το τοπικό ΕΑΜ, στο οποίο δίνουν χρήσιμες πληροφορίες πολλές φορές μέσω παιδιών-συνδέσμων.

Όταν το καλοκαίρι του ’43 η Ιταλία συνθηκολογεί ξεσπούν συγκρούσεις στο νησί της Κεφαλονιάς ανάμεσα σε Ιταλούς, Σλοβένους αντιφασίστες και τον ΕΛΑΣ από τη μία πλευρά και τους Γερμανούς και τους πιστούς σ’ αυτούς ιταλικές δυνάμεις από την άλλη. Στις συγκρούσεις που διαρκούν από τις 15 ως τις 22 Σεπτέμβρη, οι Σλοβένοι που έχουν συγκροτήσει πλέον τον λόχο Primorje, με επικεφαλείς του Srecko Likar και Tone Gosnik, δίνουν 25 νεκρούς και 43 αγνοούμενους (επέβαιναν σε γερμανικό πλοίο ως αιχμάλωτοι που έπεσε σε θαλάσσια νάρκη) στον αντιναζιστικό αγώνα στην Ελλάδα. Οι Ιταλοί που αντιστέκονται στους Γερμανούς θα πληρώσουν βαρύτατο φόρο αίματος που θα φτάσει τους 9.000 νεκρούς αλλά κι ο τοπικός ΕΛΑΣ θα έχει 60-70 νεκρούς στις συγκρούσεις του Σεπτέμβρη του ’43.

142-ELIO-SFILIGOJ_FOTO_MED_PRI

Ο Σλοβένος παρτιζάνος Elio Sfiligoj (Έλιο Σφίλιγκοϊ) από τον Απρίλιο του ’43 είχε συνάψει μυστική σύνδεση με την οργάνωση του ΕΑΜ στην Κεφαλονιά και μέσω παιδιών-συνδέσμων έδινε πληροφορίες στους τοπικούς αγωνιστές. Μάλιστα, οι ΕΑΜίτες του έδωσαν το προσωνύμιο “Σπίρτα” από την ερώτηση που τους έκανε σε σπαστά ελληνικά “Έχετε σπίρτα;”. Ο Έλιο πολέμησε στις μάχες του Σεπτέμβρη του ’43 εναντίον της επίλεκτης γερμανικής μεραρχίας Έντελβαϊς που είχε σταλεί στην Κεφαλονιά. Τραυματίστηκε στη μάχη στο χέρι και στην πλάτη και συνέχισε να πολεμάει τραυματισμένος από όποιο πόστο μπορούσε. Μετά το τέλος των μαχών και την επικράτηση των Γερμανών αιχμαλωτίστηκε αλλά δεν εκτελέστηκε. Οι Γερμανοί τους έβαλαν να κάνουν οχυρωματικά έργα επί τέσσερις ημέρες χωρίς φαγητό και νερό. Όταν του δόθηκε η ευκαιρία το ‘σκασε στο εσωτερικό του νησιού όπου εντάχτηκε στον ΕΛΑΣ. Ο ίδιος προέρχεται από τη σλοβενική μειονότητα της Ιταλίας που είχε υποστεί διώξεις από το καθεστώς Μουσολίνι.

Μετά την επικράτηση των Γερμανών στην Κεφαλλονιά πολλοί Σλοβένοι αιχμάλωτοι μεταφέρθηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης στη Γερμανία όμως 50 έως 100 Σλοβένοι μαχητές που κατάφεραν να ξεφύγουν, εντάχθηκαν στις γραμμές του τοπικού ΕΛΑΣ, μαζί με Ιταλούς αντιφασίστες και προσέφεραν σημαντικές υπηρεσίες με τις τεχνικές του γνώσεις συμμετέχοντας σε επιχειρήσεις δολιοφθοράς αλλά και συμβάλλοντας στην υπεράσπιση του λιμανιού του Αργοστολίου από βέβαιη καταστροφή κατά την υποχώρηση των Γερμανών τον Σεπτέμβριο του ’44. Συγκεκριμένα τρεις Σλοβένοι, οι Darko Rusjan, Anton Krzisnik και Jule Ogric μαζί με τέσσερις Ιταλούς που είχαν χρησιμοποιηθεί στα έργα ναρκοθέτησης του λιμανιού από τους Γερμανούς κατέστρωσαν σχέδιο μαζί με το τοπικό ΕΑΜ και εν τέλει απέτρεψαν την ανατίναξη του λιμένα.

Αργότερα ο λόχος Primorje εντάχθηκε στην 7η Μεραρχία του ΕΛΑΣ και μετακινήθηκε στα βουνά της Πίνδου στα τέλη του Νοέμβρη ή στις αρχές Δεκέμβρη του 1944. Τον Φλεβάρη του ’45, μετά την υπογραφή της Συνθήκης της Βάρκιζας, οι Σλοβένοι αντιφασίστες αναχωρούν για τη Γιουγκοσλαβία όπου οι μάχες με τους Γερμανούς ακόμα μαίνονται. Θα καταφέρουν να φτάσουν στη Σλοβενία μόλις τον Ιούλη του ’45.

Από τον Οκτώβριο του 2001 στο Κάστρο της Κεφαλονιάς υπάρχει πλακέτα προς τιμήν των πεσόντων και άταφων Σλοβένων μαχητών στη μάχη εναντίον των Γερμανών-ναζί κατακτητών.

Συμμετοχή Σλοβένων στην αντιφασιστική αντίσταση στην Ελλάδα υπήρξε και στις υπόλοιπες περιοχές που στάλθηκαν Σλοβένοι αιχμάλωτοι από την Ιταλία. Στον Όλυμπο, την Πελοπόννησο, τη Λευκάδα και την Κέρκυρα, Σλοβένοι αντιφασίστες συνεργάστηκαν με τις δυνάμεις του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ ωστόσο δεν υπάρχουν ακόμα αναλυτικά στοιχεία για τις συγκεκριμένες περιοχές.

katathesi-stefanwn-slovenoi-4

Το μνημείο των πεσόντων Σλοβένων αντιφασιστών στο Κάστρο Αγ. Γεωργίου της Κεφαλονιάς. Οι περισσότεροι είναι γεννημένοι τα έτη 1922 και 1923.

Πηγές:

http://petrospetratos.blogspot.com/2014/08/k-1943.html

http://anexarttitosblog.gr/%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%AC%CE%B8%CE%B5%CF%83%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%B5%CF%86%CE%AC%CE%BD%CF%89%CE%BD-%CF%83%CF%84%CE%BF-%CE%BC%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%B5%CE%AF%CE%BF-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CF%83%CE%BB%CE%BF/

http://www.primorske.si/plus/7–val/kefalonija,-otok,-kjer-zivi-spomin-na-elia

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: