our news

Σεμινάριο για τη γνωσιοθεωρία στον Hegel 5 – 6 Οκτ. στην Πάντειο

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 3,797 other followers

Στο πλέον δημοφιλές και μάλλον επιδραστικότερο έργο του, Φαινομενολογία του Νου (1807), ο φιλόσοφος G.W.F. Hegel ξεκινά να σκιαγραφεί τους βασικούς άξονες του περίφημου συστήματός του· κύριο μέλημά του αποτελεί, όπως είναι γνωστό, μια εκ νέου παρουσίαση της γνωστικής διαδικασίας που θα συνιστά παράλληλα και μία απάντηση στις εκκρεμότητες που άφησε η καντιανή γνωσιοθεωρία. Στην εγελιανή φιλοσοφία, το πράγμα καθ’εαυτό δεν είναι απροσπέλαστο (όπως στον Kant και τους νεοκαντιανούς), αλλά αντιθέτως δύναται να νοηθεί, υπό δύο όρους: α) αν δεν θεωρηθεί οντολογικό δεδομένο, εξ ορισμού εκτός της εμπειρίας [1] και, β) μέσω της ιδεαλιστικής μεθόδου. Η τελευταία εκδιπλώνει στη Φαινομενολογία τη διαρκή κίνηση της παγκόσμιας σκέψης σε ιστορική κλίμακα προσπαθώντας να διαυγάσει και συνάμα να συστηματοποιήσει τα διάφορα σχήματα που λαμβάνει ο νους, μέσα από στιγμές της ανθρώπινης σκέψης και του πολιτισμού όπως η αυτοσυνειδησία, η παρατήρηση, ο πρακτικός λόγος, η ιστορία της φιλοσοφίας, η ηθική και η θρησκεία. Απόληξη αυτής της πορείας είναι η εμβριθής εγελιανή ανάλυση για τη συγκρότηση της επιστημονικής γνώσης, όπως αυτή παρουσιάζεται στο πολυσυζητημένο τελευταίο κεφάλαιο (υποδιαίρεση) της Φαινομενολογίας, Η Απόλυτη Επίγνωση (Das Absolute Wissen).

Αυτό το κομβικό – για το εγελιανό, αλλά και εν γένει το φιλοσοφικό corpus – σημείο καλείται να σχολιάσει μια ομάδα καθηγητών φιλοσοφίας στην 3η συνάντηση γερμανικού ιδεαλισμού στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, υπό τον συντονισμό των ειδικών στα εγελιανά πράγματα Αντώνη Καλατζή και Γιώργο Φαράκλα.

Το πρόγραμμα έχει ως εξής:

heg.jpg

 

[1] Το «πράγμα αυτό τούτο» (το Ding an sich του Kant) για τον Hegel δεν θα πρέπει να νοείται ως εξ ορισμού απρόσιτο στην ανθρώπινη νόηση γιατί έτσι «υποστασιοποιεί την αντίθεση» (Διαφορά των συστημάτων φιλοσοφίας του Φίχτε και του Σέλλινγκ, Εστία, Αθήνα 2006, σ. 18) ανάμεσα σε νόηση και εμπειρικό κόσμο. Αυτό σημαίνει πως ο Hegel, σε αντίθεση με όσα συχνά πιστεύονται, αρνείται την οντολογία, εισάγοντας την περίφημη έννοιά του Geist (αποδίδεται με κοσμική διάθεση από τον Γιώργο Φαράκλα ως Νους και όχι ως Πνεύμα, όπως συνηθίζεται – μια επιλογή που παραπέμπει περισσότερο σε θεολογικά συμφραζόμενα) όχι ως υπόσταση, ήτοι οντολογική πηγή των όντων ή απλά Θεός, αλλά ως μέθοδο και τρόπο σκέψης του υπάρχοντος σε ιστορική κλίμακα. Βλ. και την εισαγωγή του Γ. Φαράκλα στη μετάφραση της Φαινομενολογίας, Εστία, Αθήνα 2015, σ. 18-20.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: