our news

9 Νοέμβρη 1918. Στιγμές από την Επαναστατική Κομμουνιστική κατάσταση στη Γερμανία

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 3,681 other followers

“Στις 9 του Νοέμβρη οι εργάτες και οι στρατιώτες
γκρέμισαν το παλιό καθεστώς στη Γερμανία. Στα
πεδία των μαχών στη Γαλλία, διαλύθηκαν οι
αιματηρές αυταπάτες για μια παγκόσμια κυριαρχία
της πρωσικής μπότας. Οι εγκληματικές συμμορίες
που άναψαν την παγκόσμια πυρκαγιά και έριξαν τη
Γερμανία μέσα σε μια θάλασσα αίμα, λένε τώρα την
τελευταία τους προσευχή κι ο λαός που χρόνια
εξαπατημένος είχε χάσει κάθε αίσθημα πολιτισμού,
τιμής και ανθρωπισμού, μπροστά στην άβυσσο
ξύπνησε από τον βαθύ του λήθαργο. Στις 9 του
Νοέμβρη το προλεταριάτο ξεσηκώθηκε και σύντριψε
τον άτιμο ζυγό.”
– Ρόζα Λούξεμπουργκ

Μέσα στις τελευταίες φλόγες του Α’ Παγκοσμίου πολέμου, το πρωί μιας μέρας σαν σήμερα, στις 9 Νοεμβρίου 1918, εκατοντάδες χιλιάδες προλετάριοι με κόκκινες σημαίες κινήθηκαν προς το κέντρο του Βερολίνου (mitte), κεντρικό τους αίτημα ήταν να σταματήσει ο πόλεμος, να φύγει η μοναρχία, να έχουν ψωμί και ανθρώπινες συνθήκες. Δίπλα σε αυτούς βάδιζαν σε μακριές σειρές οι γυναίκες που ζητούσαν να γυρίσουν πίσω από τα χαρακώματα, οι άνδρες τους, οι πατεράδες ή τα παιδιά τους. Το ανθρώπινο ποτάμι, με την καθοδήγηση της κομμουνιστικής λίγκας “Σπάρτακος, αλλά και επαναστατικών στοιχείων της αριστερής πτέρυγας του Ανεξάρτητου Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος Γερμανίας (USPD), γρήγορα πλημμύρισε όλους τους κεντρικούς δρόμους της πόλης και κινήθηκε προς τους στρατώνες, όπου συνάντησε ελάχιστη, έως μηδαμινή, αντίσταση. Εκεί, Οι στρατιώτες ενώθηκαν με τους προλετάριους.

Χωρίς αντίσταση καταλήφθηκαν το παλάτι, η διοίκηση Χωροφυλακής και τα περισσότερα κυβερνητικά κτίρια της πόλης. Κατά το μεσημέρι το Βερολίνο, η πρωτεύουσα της Γερμανίας, βρισκόταν στα χέρια των επαναστατημένων μαζών. Προηγουμένως, γύρω στις 11 π.μ. ο πρωθυπουργός του Ράιχ πρίγκιπας Μαξ φον Μπάντεν ανήγγειλε την παραίτηση από το θρόνο του τελευταίου Χοεντζόλερν, του Κάιζερ Γουλιέλμου II, υπέρ του διαδόχου. Ταυτόχρονα, διεξήγαγε διαπραγματεύσεις με το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα Γερμανίας (SPD) για το διορισμό του Εμπερτ, ηγέτη των σοσιαλδημοκρατών, στη θέση του πρωθυπουργού. Στις 12 το μεσημέρι ο Εμπερτ ήταν ήδη ο αρχηγός της κυβέρνησης, αφού προηγουμένως είχε διαβεβαιώσει τον πρίγκιπα Μαξ για τις προθέσεις του λέγοντας: “μισώ την επανάσταση σαν την πανούκλα”. Αργότερα στα απομνημονεύματά του ο πρίγκιπας Μαξ δικαιολόγησε ως εξής τις παραπάνω ενέργειες του: “Σκέφτηκα: είναι σχεδόν βέβαιο ότι η επανάσταση θα νικήσει. Δεν μπορούμε να την καταστείλουμε, ίσως, όμως, μπορούμε να την πνίξουμε”. Ειδικά δε για το διορισμό του Εμπερτ στη θέση του πρωθυπουργού ο πρίγκιπας Μαξ δε δίσταζε να δηλώσει: “Στην κατάσταση που δημιουργήθηκε, το μοναδικό πρόσωπο που είναι δυνατόν να γίνει καγκελάριος του Ράιχ είναι ο Εμπερτ. Αυτός θα μπορέσει να στρέψει την επαναστατική ενέργεια στα πλαίσια του νόμιμου εκλογικού αγώνα.

Κομμουνιστές ναύτες στο Κίελο.

Αναλαμβάνοντας τα καθήκοντά του ο Εμπερτ είχε την ελπίδα ότι μπορούσε να σώσει τη μοναρχία. Επρόκειτο για μια αυταπάτη. Κάτω από την πίεση των επαναστατημένων μαζών ο άλλος ηγέτης των σοσιαλδημοκρατών (SPD), ο Φ. Σάιντεμαν, μιλώντας από ένα παράθυρο του Ράιχσταγκ σε μια τεράστια διαδήλωση ανακήρυξε την ελεύθερη λαϊκή δημοκρατία της Γερμανίας. Ήθελε να προλάβει το πέρασμα των μαζών με το μέρος των πραγματικών επαναστατικών δυνάμεων, να περιορίσει την κομμουνιστική επιρροή του “Σπάρτακου”. Κι είχε προβλέψει σωστά τις επερχόμενες εξελίξεις. Την ίδια ημέρα από το μπαλκόνι των αυτοκρατορικών ανακτόρων, μιλώντας σε μια τεράστια συγκέντρωση από εργάτες και στρατιώτες, ο ηγέτης του “Σπάρτακου” Καρλ Λίμπκνεχτ ανακήρυξε τη Γερμανία σε “Ελεύθερη Σοσιαλιστική Δημοκρατία” και κάλεσε την εργατική τάξη “να στρέψει όλες τις δυνάμεις της για να συγκροτηθεί μια κυβέρνηση από εργάτες και στρατιώτες και να οργανωθεί μια τέτοια τάξη πραγμάτων στη χώρα που να μπορέσει το προλεταριάτο να εγκαθιδρύσει την ειρήνη, την ευτυχία και την ένωση του ελεύθερου γερμανικού προλεταριάτου με τους ταξικούς αδελφούς του όλου του κόσμου”.

Από το Βερολίνο η Επανάσταση εξαπλώθηκε αυτόματα σε όλες τις άλλες μεγάλες πόλεις συγκεντρώνοντας τα παιδιά και τους ηγέτες της σε μια ακατανίκητη δύναμη. Στο Μπρεσλάου χιλιάδες εργάτες σπάνε τις πόρτες της φυλακής και απελευθερώνουν τη Ρόζα Λούξεμπουργκ. Η μεγάλη επαναστάτρια εκείνη τη μέρα της 9ης Νοεμβρίου 1918, ύστερα από δύο και πάνω χρόνια φυλάκισης. Σε αρκετές περιοχές της Γερμανίας μπήκε στα σπάργανα μια μορφή συμβουλιακού σοσιαλιστικού συστήματος.

Στο τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου η καϊζερική Γερμανία ήταν μια χώρα που έβραζε από κοινωνικές αντιθέσεις. Το γερμανικό προλεταριάτο είχε πληρώσει ακριβά τον πόλεμο για χατίρι των συμφερόντων της καπιταλιστικής κυριαρχίας. Δύο εκατομμύρια στρατιώτες είχαν σκοτωθεί στα πεδία των μαχών και μαζί με τους τραυματίες και τους αιχμαλώτους οι απώλειες έφταναν τα εφτάμισυ εκατομμύρια. Ο πόλεμος είχε γίνει η αιτία να καταστραφεί η βιομηχανία, να περιοριστούν οι καλλιεργούμενες επιφάνειες και να πέσει, μέχρι αφανισμού, η γεωργική παραγωγή. Επίσης, λόγω του πολέμου είχε σταματήσει σχεδόν η εισαγωγή τροφίμων και λιπασμάτων. Η χώρα πεινούσε και οι επιδημίες ρήμαζαν τον πληθυσμό της. Το πραγματικό ημερομίσθιο είχε πέσει κατά πολύ και οι οικογένειες των στρατιωτών έπαιρναν ένα μικρό βοήθημα τη στιγμή που οι μεγάλοι τσιφλικάδες, οι εργοστασιάρχες και οι κάθε λογής κερδοσκόποι συσσώρευαν αμύθητα κέρδη. Τις θέσεις των στρατιωτών στην βιομηχανική παραγωγή πήραν οι γυναίκες ως μια εξευτελιστικά φτηνή εργατική δύναμη για το γερμανικό κεφάλαιο, κάτι που θα ξεσηκώσει και θα βάλει το γυναικείο κίνημα ενεργά συμμέτοχο στην συνολικότερη επαναστατική δραστηριότητα.

Μέσα στο 1918 η χώρα συνταράχτηκε από μαζικές, άγριες απεργιακές κινητοποιήσεις, στις οποίες συμμετείχαν πάνω από 2,5 εκατομμύρια εργάτες. Στην ιστορία της Γερμανίας ήταν άγνωστη μια τόσο μεγάλη έκταση του απεργιακού αγώνα. Όπως ήταν αναμενόμενο το επαναστατικό κίνημα έγινε το έναυσμα για το ξέσπασμα επαναστατικών απεργιών και μαζικών κινητοποιήσεων και στην υπόλοιπη κεντρική Ευρώπη, όπως Αυστρία και Ουγγαρία. Η Γερμανική Κομμουνιστική επανάσταση ήταν και το κλειδί για την επικράτηση της επανάστασης συνολικά. Η ήττα της επανάστασης στη Γερμανία, είναι ένα γεγονός που έμελλε η ανθρωπότητα να το πληρώσει με τον χειρότερο τρόπο στην ανθρώπινη ιστορία.

Λίγες μέρες πριν ( στις 4 Νοέμβρη 1918) την ανακήρυξη της Ελεύθερης Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας των συμβουλίων στη Γερμανία, είχε ξεσπάσει η επαναστατική εξέγερση στο Κίελο (έχουμε γράψει και σε προηγούμενη δημοσίευση στο shades). Στρατεύματα στάλθηκαν για να πνίξουν την εξέγερση των ναυτών, που όμως είχαν ενισχυθεί από το προλεταριακό κίνημα και είχαν σχηματίσει ένα επαναστατικό συμβούλιο στρατιωτών και εργατών.

Η επανάσταση όπως ξέρουμε ηττήθηκε λίγο αργότερα. Το γερμανικό προλεταριάτο σχετικά άπειρο δεν μπόρεσε να τελειώσει αυτό που άρχισε. Παρόλα αυτά η επανάσταση στη Γερμανία είναι μια από τις κορυφαίες στιγμές του κομμουνιστικού κινήματος που θα πρέπει να μελετήσουμε προσεκτικά ακόμα και σήμερα. H 9 Νοέμβρη είναι μια σημαντική ημερομηνία στη γερμανική ιστορία. Εκτός από την ανακήρυξη της σοσιαλιστικής επαναστατικής δημοκρατίας των συμβουλίων, τη μέρα αυτή έχουν συμβεί άλλα κορυφαίας σημασίας γεγονότα. Το πραξικόπημα της μπυραρίας του Χίτλερ, καθώς και το αντισημιτικό πογκρόμ της 9 Νοέμβρη 1938, όταν οι ναζί βρίσκονταν πλέον στην εξουσία. Σίγουρα η ημερομηνία δεν επιλέχθηκε τυχαία από τους ναζί.

 

πηγή πληροφοριών για τα κεντρικά γεγονότα της επανάσταση του Νοέμβρη: Εφημερίδα Ριζοσπάστης, 5 Νοέμβρη 2000.

Προτεινόμενη βιβλιογραφία

Ρόζα Λούξεμπουργκ: “Τι ζητάει ο Σπάρτακος- Γράμματα από τη Φυλακή”, εκδόσεις “Υψιλον”

2 Πάουλ Φρέλιχ: “Ρόζα Λούξεμπουργκ”, εκδόσεις “Υψιλον”

3 Β. Ρούγκε: “Η επανάσταση του Νοέμβρη 1918 στη Γερμανία” εκδόσεις Σ.Ε., σελ. 52

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: