our news

note #92 Minima Moralia – Αποσπάσματα

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 4,237 other followers

 

Η αλλαγή των ίδιων των παραγωγικών σχέσεων εξαρτάται κατά πολύ από ό,τι συμβαίνει στη «σφαίρα της κατανάλωσης», την απλή μορφή αντανάκλασης της παραγωγής και γελοιογραφία της αληθινής ζωής: στη συνείδηση και το ασυνείδητο των ατόμων. Μόνο δυνάμει της αντίθεσης τους προς την παραγωγή, ως εντούτοις όχι πλήρως εγκλωβισμένοι στην υφιστάμενη τάξη, μπορούν οι άνθρωποι να επιφέρουν μια πιο ανθρώπινη τάξη πραγμάτων. Αν κάποτε σβήσει εντελώς η φαινομενικότητα της ζωής, που η ίδια η σφαίρα της κατανάλωσης υπερασπίζεται με τόσο κακά επιχειρήματα, τότε το τέρας της απόλυτης παραγωγής θα θριαμβεύσει…

«Είναι μέρος της καλής μου τύχης που δεν είμαι ιδιοκτήτης σπιτιού», έγραφε ο Nietzsche ήδη στην Χαρούμενη Επιστήμη. Σε αυτό θα έπρεπε σήμερα να προστεθεί: είναι μέρος της ηθικής ότι δεν αισθάνεται κανείς στο σπίτι του εκεί που μένει. Αυτό δείχνει κάτι από την δύσκολη σχέση που έχει κανείς προς την ιδιοκτησία του, όσο ακόμα μπορεί να κατέχει κάτι. Η τέχνη θα ήταν να βλέπει κανείς ξεκάθαρα και να εκφράζει το γεγονός πως η ατομική ιδιοκτησία δεν του ανήκει πι, υπό την έννοια ότι η αφθονία των καταναλωτικών αγαθών έχει γίνει δυνητικά τόσο μεγάλη, ώστε κανέναν άτομα δεν έχει το δικαίωμα να μένει προσκολλημένο στην αρχή του περιορισμού τους∙ αλλά ότι πρέπει κανείς παρα ταύτα να έχει ιδιοκτησία, για να μην περιέλθει σε εκείνη την εξάρτηση και κρίσιμη κατάσταση, η οποία εξυπηρετεί την επιβίωση των σχέσεων ιδιοκτησίας. Όμως η παράδοξη αυτή θέση ( thesis ) οδηγεί στην καταστροφικότητα, σε μια αστροργη έλλειψη εκτίμησης για τα πράγματα, που αναγκαστικά στρέφεται και εναντίων των ανθρώπων, ενώ η αντίθεση ( antithesis ), τη στιγμή που την εκστομίζει κανείς, είναι ήδη μια ιδεολογία υπέρ όσων με βεβαρημένη συνείδηση θέλουν να κρατήσουν τα δικά τους. Δεν υπάρχει σωστή ζωή μέσα στην ψεύτικη.

 

Οι άνθρωποι ξεμαθαίνουν να κάνουν δώρα. Η παραβίαση της αρχής της ανταλλαγής ενέχει κάτι παράλογο και αναξιόπιστο∙ καμιά φορά ακόμη και τα παιδιά περιεργάζονται με δύσπιστο μάτι τον δωρητή, λες και το δώρο ήταν τέχνασμα, προκειμένου να πουλήσει βούρτσες ή σαπούνι… Η ευτυχία της πραγματικής προσφοράς δώρων βρισκόταν στην ικανότητα του δωρητή να φαντάζεται την ευτυχία του αποδέκτη. Σημαίνει ότι διαλέγει, διαθέτη χρόνο, βγαίνει από τον δρόμο του, σκέφτεται τον άλλο ως υποκείμενο: το αντίθετο της λήθης.

 

Η σκέψη ότι μετά από αυτόν τον πόλεμο θα ήταν δυνατόν να συνεχιστεί η ζωή «ομαλά» και μάλιστα να «ανοικοδομηθεί» η κουλτούρα – λες και η ανοικοδόμηση της κουλτούρας δεν θα ήταν από μόνη της η άρνηση της -, είναι ηλίθια. Εκατομμύρια Εβραίοι έχουν δολοφονηθεί, και αυτό μέλλει να θεωρηθεί επεισόδιο και όχι η ίδια η καταστροφή. Τι περισσότερο περιμένει άραγε αυτή η κουλτούρα;[..]Η λογική της ιστορίας είναι τόσο καταστροφική όσο και οι άνθρωποι που αυτή αναδεικνύει: όπου κι αν ρέπει η βαρύτητά της, αναπαράγει το ισοδύναμο της προηγούμενης συμφοράς. Κανονικός είναι ο θάνατος.

Καθώς η Ψυχολογία μπορούσε να στιρίζεται από το γεγονός ότι στην ανταλλακτική κοινονία το υποκείμενο δεν είναι τέτοιο, αλλά στην πραγματικότητα αντικείμενο της, μπόρεσε να την εφοδιάσει με όπλα για να το κάνει ακόμα περισσότερο αντικείμενο και να το κρατήσει υποταγμένο. Η ανάλυση του ανθρώπου στις επιμέρους ικανότητές του είναι μια προβολή του καταμερισμού εργασίας πάνω στα δήθεν υποκείμενά του, αδιαχώριστη από το συμφέρον του να τα χρησιμοποιήσει προς το μεγαλύτερο όφελος, να μπορέσει γενικά να τα χειραγωγήσει…

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: