our news

Για την υπεράσπιση της πληβειακής αντι-βαβυλωνιακής γυναικείας μαντίλας

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 3,045 other followers

Να, είσαι ωραία, αγαπημένη μου. Na, είσαι ωραία. Τα μάτια σου είναι σαν περιστέρια, πίσω από το βέλο του προσώπου σου. Τα μαλλιά σου μοιάζουν σαν μια αγέλη αιγών οι οποίες κατηφορίζουν το όρος Γιλεάντ1.

(Άσμα Ασμάτων, 4:1, απόδοση από την αγγλική μετάφραση του εβραϊκού αρχετύπου).

Γράφει ο ΕΜ

Στο Άσμα Ασμάτων το οποίο αποδίδεται στον βασιλιά του Ηνωμένου Βασιλείου του Ισραήλ Σολομώντα, αν και για πολλούς συνιστά απλά μία ανασύνθεση λαϊκών ποιητικών αφηγήσεων της περιοχής, γίνεται αναφορά στην καλύπτρα/βέλο η οποία καλύπτει το πρόσωπο της γυναίκας.

Συγκεκριμένα, ο Σολομώντας απευθύνεται στην αγαπημένη του, μία φτωχή Εβραία η οποία είναι (σύμφωνα με το Βιβλικό κείμενο) εργάτρια γης στον Λίβανο, και την καλεί να έλθει στην Ιερουσαλήμ να τον συναντήσει.

Στο παραπάνω πλαίσιο η μαντίλα είναι αναπόσπαστο κομμάτι των συνθηκών δια/επι-βίωσης των νομαδικών πληθυσμών της μέσης Ανατολής. Από αυτήν την άποψη οι πολιτισμοί της ερήμου (εβραϊκός, Βερβέροι, Βεδουίνοι, αραβικός) χρησιμοποιούσαν την μαντίλα ως κάτι το οποίο είχε να κάνει με την σύνδεση του ανθρωπογενούς με το φυσικό περιβάλλον της περιοχής.

Σε ένα πιο προωθημένο πλαίσιο (αν και το επεισόδιο εκτυλίσσεται κάποιους αιώνες πριν τον Σολομώντα) στην Βιβλική αφήγηση της συνάντησης του Ιούδα με την Ταμάρ σε μία πηγή στην έρημο, η Ταμάρ χρησιμοποιεί την καλύπτρα ως μέσο ερωτικού παιχνιδιού και πυροδότησης σεξουαλικής επιθυμίας στον Ιούδα (βλ. Γένεσις, 38:14 και επ.).

Εν τούτοις, κάμποσους αιώνες μετά τον Σολομώντα, ο επίσημος χριστιανισμός, ενώ η μαντίλα στην κουλτούρα της μέσης Ανατολής είχε εργαλειακό χαρακτήρα, άρχισε να την ηθικοποιεί και να την συνδέει άρρηκτα με την πατριαρχία (βλ. Α΄ Προς Κορινθίους, 11:2-16). Το Ισλάμ δεν άργησε να ακολουθήσει, αξιοποιώντας πλέον την μαντίλα μέσα στο πλέγμα του συνολικότερου κανονιστικού πλέγματος υποταγής το οποίο συγκροτεί ως σύστημα πολιτικής θεολογίας και αναγκαστικού δικαίου («ius cogens»). To Ταλμούδ (δηλαδή το κείμενο στο οποίο αναπτύσσεται ο ιουδαϊσμός εκ μέρους των ραβίνων) δεν προσδίδει κανονιστική υποχρεωτικότητα στην μαντίλα, ενώ η αναφορά του Άσματος Ασμάτων στα γυναικεία μαλλιά της αγαπημένης, ότι είναι σαν αγέλη αιγών, προφανώς και νομιμοποιεί την μη κάλυψη των μαλλιών εκ μέρους της γυναίκας και σε κάθε περίπτωση αφήνει την χρήση ή μη μαντίλας στην διακριτική της ευχέρεια.

Γνωρίζουμε ότι: α. την τελευταία εικοσαετία αναπτύσσεται σε χώρες της Ευρώπης μία εκ μέρους της πολιτικής-θεσμικής εξουσίας και καταστολής εκστρατεία απαγόρευσης, ποινικοποίησης και δαιμονοποίησης της μαντίλας, ιδιαίτερα αυτής η οποία προέρχεται από την μουσουλμανική παράδοση και σημειολογία, και β. όπως είναι πολύ πιο γνωστό, για διάφορα πρωτοκοσμικά-δυτικά κομμάτια το λεγόμενο «παλαιστινιακό μαντίλι» αποτελεί για δεκαετίες το number one «αντι-ιμπεριαλιστικό (αντι-Ισραήλ/αντι-εβραϊκό) φετίχ» τα οποία κομμάτια, όπως έχει αποδειχθεί πολλαπλώς και διαχρονικά, είναι βουτηγμένα σε έναν εξωτικοποιητικό οριενταλισμό νέο-αποικιοκρατικού τύπου –κάθε χίπστερ της φοιτητικής αριστεράς ο οποίος περιφέρει το σαρκίο του στις «φοιτητουπόλεις» και στα τουριστικά θέρετρα δεν είναι τίποτε άλλο από τον αυριανό στυγνό εκμεταλλευτή των μουσουλμάνων μεταναστών.

Γι’ αυτούς τους λόγους η παραπάνω πολιτισμική-Βιβλική αναδρομή ίσως δεν είναι τόσο άχρηστη όσο πιθανόν εκ πρώτης όψης να φαίνεται στους οπαδούς μίας ανελαστικής πρωτοκοσμικής «Διαφωτιστικής» νεωτερικής προέλευσης λογικής.

Η μάχη, όμως, γύρω από την μαντίλα και η υπεράσπισή της δεν αφορά μόνο μία «σύγκρουση πολιτισμών», αλλά συνιστά στοιχείο του πληβειακού/προλεταριακού ανταγωνισμού εις βάρος της Κυριαρχίας και της ρατσιστικής καταπίεσης. Και εδώ το ερώτημα το οποίο τίθεται, είναι:

Ποιόν συμφέρει η επιβολή ενός (από πολιτισμική άποψη) ομοιόμορφου και ομοιογενούς κοινωνικού πληθυσμού στις ευρωπαϊκές πόλεις; Είναι κάτι άσχετο από τον μισθό τον οποίο λαμβάνει ή δεν λαμβάνει ο μη πρωτοκοσμικός εργάτης, είναι κάτι άσχετο από τις συνθήκες δια/επι-βίωσής του;

Η κριτική στην δαιμονοποίηση της μουσουλμανικής μαντίλας έχει να κάνει με την ίδια την πολεμική μας στην θεωρία για την ανάγκη αφομοιωτισμού των Εβραίων την οποία ανέπτυξαν την περίοδο πριν τον ΒΠΠ αντιπολιτευόμενα κομμάτια από τους ναζί, όπως ήταν ο Όττο Στράσσερ, επικεφαλής της «αριστερής-εργατικής πτέρυγας» του ναζιστικού κόμματος μέχρι το 1930, όταν και διαγράφηκε για να ιδρύσει το «Μαύρο Μέτωπο».

Σε αυτήν την κατεύθυνση, όσο η Κυριαρχία και οι ευρωπαϊκοί εθνικισμοί δαιμονοποιούν την μουσουλμανική μαντίλα, τόσο δεν θα διστάσουν να στραφούν κατά του εβραϊκού κιπά ή ακόμα κατά της ίδιας της Τορά και της Μενόρα (η στοχοποίηση του κιπά, όπως παρακολουθούμε πρόσφατα, ήδη συμβαίνει).

Πέρα, όμως, από την εκ μέρους μας ανταγωνιστική στην Κυριαρχία σκοπιά, έχει αξία να δούμε το ζήτημα και με την ματιά της πληβείας στην ευρωπαϊκή πόλη η οποία φορά την μαντίλα, όχι ως υποταγή στον σύζυγο και στο θρησκευτικό ιερατείο, αλλά, προκειμένου να δηλώσει την ταξική και πολιτισμική της περηφάνεια και αξιοπρέπεια, ώστε να βγάλει με τον τρόπο που αυτή ξέρει (και δεν είμαστε εμείς αυτοί που θα της υποδείξουμε ποιος είναι ο «πρέπων») την γλώσσα σε όλο εκείνον τον γιάλινο-φετιχιστικό συρφετό από πλαστικές εικόνες των οποίων η συσσώρευση διαμορφώνει το καπιταλιστικό θέαμα.

-Η γυναίκα αυτή με την μαντίλα η οποία διασχίζει τους δρόμους της πόλης, δεν είναι τίποτε άλλο από την αντιστοιχία στο σήμερα της αιχμάλωτης στην Βιβλική Βαβυλώνα η οποία αθόρυβα παλεύει για την απελευθέρωση από τον ζυγό.

Όπου είναι αυτή, είμαστε κι εμείς και αντίστροφα.

1 Oρεινή περιοχή ανατολικά του ποταμού Ιορδάνη, τμήμα της Γης του Ισραήλ κατά την περίοδο του Ηνωμένου Βασιλείου.

Advertisements

2 Comments on Για την υπεράσπιση της πληβειακής αντι-βαβυλωνιακής γυναικείας μαντίλας

  1. ”Πέρα, όμως, από την εκ μέρους μας ανταγωνιστική στην Κυριαρχία σκοπιά, έχει αξία να δούμε το ζήτημα και με την ματιά της πληβείας στην ευρωπαϊκή πόλη η οποία φορά την μαντίλα, όχι ως υποταγή στον σύζυγο και στο θρησκευτικό ιερατείο, αλλά, προκειμένου να δηλώσει την ταξική και πολιτισμική της περηφάνεια και αξιοπρέπεια,”…….θα συμφωνούσα αν ταυτόχρονα υπήρχε μια χαρακτηριστική ενδυματολογική προσέγγιση που να δηλώνει την ανδρική ”ταξική και πολιτισμική της περηφάνεια και αξιοπρέπεια”.

    Like

  2. Ντάξει, χωρίς να αισθητικοποιώ, αλλά το φτηνό σχετικά στενό παντελόνι και το όχι παρδαλό πουκάμισο με ανεβασμένα τα μανίκια πάνω από τους αγκώνες, είναι το κλασικό μεσογειακό/μεσανατολικό αντρικό προλεταριακό uniform, αλλά γούστα είναι αυτά

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: