τελευταία νέα σε τίτλους

Ζακ Βεντούρα: Ο αγωνιστής της Φεντερασιόν και του ΚΚΕ που βρήκε τραγικό τέλος στο Άουσβιτς

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 3,111 other followers

Είναι ευρύτερα γνωστό, στους δικούς μας κύκλους τουλάχιστον, ότι μια σειρά σημαντικοί αγωνιστές/τριες που αφιέρωσαν όλο τους το είναι για την οικοδόμηση και ισχυροποίηση του εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος στην Ελλάδα, παραμένουν άγνωστοι/ες ή παραμελημένοι/ες από τα επίσημα κλιμάκια ιστορίας, αλλά και την κυρίαρχη ιδεολογική αφήγηση που επικρατεί στους κύκλους της αριστεράς. Μια τέτοια περίπτωση είναι και ο Ζακ Βεντούρα, σεφαραδίτης Εβραίος, δημοσιογράφος από τη Θεσσαλονίκη, στέλεχος της εφημερίδας Αβάντι και της Φεντερασιόν. Δεν είναι λίγα τα πολιτικά λάθη που καταλογίζονται στον Βεντούρα, που σε πολλές περιπτώσεις μάλιστα αποτελούν κομμάτι μιας σωστής κριτικής. Ωστόσο, η περίοδος που αυτός έδρασε, χαρακτηρίζεται από την θεωρητική φτώχεια των στελεχών του κομμουνιστικού κινήματος στην Ελλάδα και την Ευρώπη.  Το γεγονός αυτό, ωστόσο, δεν μειώνει ούτε στο ελάχιστο την συμβολή τέτοιων ανθρώπων στο κίνημα.

Ο Ζακ Βεντούρα γεννήθηκε το 1899 στη Θεσσαλονίκη. Οι γονείς του ήταν φτωχοί εργάτες.  Ήταν μέλος της εβραϊκής κοινότητας Θεσσαλονίκης στην οποία και δραστηριοποιήθηκε. Ήδη από τα μαθητικά του χρόνια ανέπτυξε μια έντονη πολιτική δραστηριότητα μέσα από τη Σοσιαλιστική οργάνωση «Φεντερασιόν» που είχε δημιουργήσει ο Αβραάμ Μπεναρόγια στη Θεσσαλονίκη.

Ο Βεντούρα ήταν μορφωμένος, πολύγλωσσος και ασχολήθηκε επαγγελματικά με την δημοσιογραφία. Μάλιστα, ο Ζακ Βεντούρα, λόγω της ευρείας γλωσσομάθειας του, διετέλεσε διερμηνέας του Κονδύλη στη Μικρασιατική εκστρατεία. Συμμετείχε στην έκδοση της εφηµερίδας Avanti! όπου παρέμεινε μέχρι το κλείσιμό της, ύστερα από την επιβολή της δικτατορίας Μεταξά, στις 4 Αυγούστου 1936., συντάκτης ύλης της Γαλλόφωνης Information και ιδρυτικό μέλος της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Μακεδονίας-Θράκης το 1923.

Σχετικά με την σοσιαλιστική εφημερίδα της Φεντερασιόν Αβάντι, πρέπει να πούμε ότι την επιμέλεια της έκδοσης είχε συντακτική ομάδα

Η εφημερίδα της Θεσσαλονίκης Αβάντι. Πηγή: https://vrachassi.blogspot.com/2017/05/blog-post_4.html

με υπεύθυνο τον Αβραάμ Μπεναρόγια, αρχισυντάκτη τον Αλβέρτο Αρδίτη και συνεργάτες τους: Δαβίδ Ρεκανάτι, Ζακ Αμαρίλιο, Ζακ Βεντούρα, Αβραάμ Κοέν και τον διευθυντή του εβραϊκού σχολείου Ισαάκ Επστάϊν. Σύμφωνα με κάποιες εκτιμήσεις, η κυκλοφορία της σταμάτησε το 1935. Όμως ο Κωστής Μοσκώφ που ασχολήθηκε με το θέμα, ήταν σίγουρος ότι η Αβάντι εκδίδονταν μέχρι τον Αύγουστο του 1936.

Ο Βεντούρα εντάχθηκε στο ΣΕΚΕ, από την ίδρυση του, το 1918. Τον Σεπτέμβρη του 1920 ο Ζακ Βεντούρα ως αντιπρόσωπος της «Ομοσπονδίας Σοσιαλιστικών Εργατικών Νεολαιών Ελλάδας» συμμετείχε στο Έκτακτο Εκλογικό Συνέδριο του ΣΕΚΕ (Κ). Το 1922 εισηγείται την γραμμή της “μακράς νομίμου υπάρξεως” για να διαφυλαχτεί η νομιμότητα του κόμματος με στόχο την πλατιά παρέμβαση στην εργατική τάξη. Στις 29-11-1922 ιδρύθηκε η ΟΚΝΕ. Ο Βεντούρα έγινε μέλος της τριμελούς γραµµατείας της και αργότερα γραμματέας. Στις διπλές δημοτικές εκλογές που έγιναν το 1925, εκλέχτηκε δύο φορές δημοτικός σύμβουλος Θεσσαλονίκης (με 5.309 ψήφους τον Οκτώβρη και 8.226 ψήφους τον Δεκέμβρη), αλλά καθαιρέθηκε με νομοθετικό διάταγμα στις 8.2.1926 λόγω της πολιτικής του δραστηριότητας. Λίγες μέρες μετά την εκλογή του ως δημοτικού συμβούλου, ο Βεντούρα συνελήφθη μαζί με δεκαπέντε ακόμη κομμουνιστές, μεταξύ των οποίων το ηγετικό στέλεχος των καπνεργατών, Μήτσος Παρτσαλίδης, αργότερα δήμαρχος Καβάλας, με την κατηγορία της «προκλήσεως εμφυλίου σπαραγμού», επειδή μοίραζαν προκηρύξεις ζητώντας να επιλυθούν τα αιτήματα των εργαζομένων. Παρά το γεγονός ότι δεν στοιχειοθετήθηκε η κατηγορία εναντίον του, ο Βεντούρα παύτηκε από τη θέση του δημοτικού συμβούλου. Εκλέχτηκε επίσης βουλευτής Θεσσαλονίκης με το Ενιαίο Μέτωπο Εργατών Αγροτών & Προσφύγων τον Νοέμβρη του 1926 με 3777 ψήφους. Μαζί του εξελέγησαν και οι Δαυίδ Σουλάμ και ο Γρηγόριος Παπανικολάου. Μαζί με τους άλλους βουλευτές του Ενιαίου Μετώπου υπέστη διώξεις λόγω της θέσης του ΚΚΕ περί αυτοδιάθεσης της Μακεδονίας αλλά και της συμμετοχής του σε απεργιακές κινητοποιήσεις.

Λίγο αργότερα διαγράφτηκε ως λικβινταριστής από το ΚΚΕ λόγω των θεωρούμενων ως πιο μετριοπαθών θέσεων του και της μη υποστήριξης της θέσης για αυτονομία της Μακεδονίας.

Είχε μπει όμως στο μάτι αρκετών όταν το 1926 συμφώνησε με τη εισήγηση στελεχών του ΚΚΕ, για στήριξη του φιλομοναρχικού Δεμερτζή στις προεδρικές εκλογές, κάτι που συνάντησε την σθεναρή άρνηση άλλων στελεχών του ΚΚΕ προεξάρχοντος του Ζαχαριάδη, κυρίως δηλαδή αυτών που είχαν σπουδάσει στις κομματικές σχολές στη Σοβιετική Ένωση (το Κομμουνιστικό Πανεπιστήμιο Εργαζομένων της Ανατολής).

Τον Ιούνιο του 1926, εκλέχθηκε επίσης στη διοίκηση της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης, όπου την υπερασπίστηκε με τη δράση και αρθρογραφία του μέχρι το τέλος. Συγκεκριμένα ο Βεντούρα αγωνίστηκε για το δικαίωμα της αργίας του Σαββάτου, το δικαίωμα τήρησης λογιστικών βιβλίων της κοινότητας και σχολεία στη εβραϊκή διάλεκτο, καθώς και ενάντια στις διώξεις που άσκησαν οι αντισημιτικοί κύκλοι.

Η είσοδος των ναζιστικών στρατευμάτων στην Ελλάδα βρήκε τον Βεντούρα να κρύβεται σε σπίτι στο χωριό Βλαχάσι Λασιθίου. Μαζί με άλλους Έλληνες Εβραίους, μεταξύ των οποίων οι Μπαρούχ Σιμπή, Ισαάκ Σιακκή, Σεμτώβ Αλαλούφ, που επίσης είχαν καταφύγει στην Κρήτη, δημιούργησε αντιστασιακή κατασκοπευτική ομάδα που συγκέντρωνε πληροφορίες για τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις και τις κινήσεις των Γερμανών. Δεν ξέφυγε όμως από τους καταδότες και έτσι συνελήφθη από τους ναζί το 1942 και στάλθηκε πίσω στη γενέτειρα του τη Θεσσαλονίκη στο στρατόπεδο “Παύλος Μελάς”. Από εκεί, όταν ξεκίνησαν οι αποστολές προς το Άουσβιτς – Μπίκερναου και άλλα στρατόπεδα τον Μάρτη του 1943, ο Βεντούρα στάλθηκε στο πρώτο και βρήκε τραγικό τέλος στα κρεματόρια. Τραγικό τέλος είχε και η οικογενεια του, συγκεκριμένα η γυναίκα του και το παιδί του, καθώς πνίγηκαν σε ναυάγιο κατά τη μεταφορά τους από την Κρήτη στον Πειραιά.

Πηγές για το άρθρο:

https://vrachassi.blogspot.com/2017/05/blog-post_4.html

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%96%CE%B1%CE%BA_%CE%92%CE%B5%CE%BD%CF%84%CE%BF%CF%8D%CF%81%CE%B1

 

1 Trackback / Pingback

  1. Ζακ Βεντούρα: Ο αγωνιστής της Φεντερασιόν και του ΚΚΕ που βρήκε τραγικό τέλος στο Άουσβιτς – Κομμουνιστές/τριες με μνήμη

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: