τελευταία νέα σε τίτλους

editorial του πρώτου τεύχους του Shades Magazine – κριτική της ιδεολογίας και άλλες ανταγωνιστικές προσεγγίσεις

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 3,698 other followers

Δημοσιεύουμε παρακάτω το εισαγωγικό κείμενο του πρώτου τεύχους του περιοδικού μας. Το κείμενο αυτό αποτελεί έναν άξονα συζήτησης και ταυτόχρονα ένα κάλεσμα σε νέους συντρόφους και συντρόφισσες που αν και μπορεί να μην συμφωνούν σε όλα μαζί μας, αντιλαμβάνονται την αναγκαιότητα που υπάρχει σήμερα, να δημιουργηθεί και να διευρυνθεί ένας χώρος κριτικής σε όλα τα ζητήματα που απασχολούν το ανταγωνιστικό κίνημα. Αναγνωρίζουμε ότι το κείμενο αυτό χρειάζεται να το επεξεργαστούμε ξανά. Ωστόσο, αποτυπώνει την συζήτηση όσων βρεθήκαμε μέσα από την διαδικασία του shades. Σχόλια και κριτικές είναι πάντα ευσπρόδεκετες.

Και να που επιτέλους, μετά από τρία και παραπάνω χρόνια διαδικτυακής παρουσίας, η περιοδική έκδοση «Shades – Κριτική της ιδεολογίας και άλλες ανταγωνιστικές προσεγγίσεις», ξεκινάει το ταξίδι της στο χώρο των ελληνόφωνων εντύπων. Από την πρώτη στιγμή της δημιουργίας του εγχειρήματός μας, υπογραμμίσαμε τους δικούς μας στόχους, τις δικές μας ανησυχίες μέσα σε μια περίοδο που την χαρακτηρίζει η απουσία της ριζοσπαστικής κριτικής, της δράσης και φυσικά η υποχώρηση του κομμουνιστικού κινήματος.

Από εδώ και πέρα, λοιπόν, θα μας βρίσκετε και σε έντυπη μορφή. Όπως έχουμε πει από την πρώτη στιγμή, επιθυμούμε το Shades να αποτελέσει μια απόπειρα απόδρασης, από το νοηματικό και πολιτικό βάλτο των κινηματικών εντύπων, ιδίως στον ελλαδικό χώρο, αλλά και ευρύτερα στην Ευρώπη όπως και αν αυτά αυτοπροδιορίζονται — αριστερά, αντιεξουσιαστικά, αντιφασιστικά, ακόμα και κομμουνιστικά. Αυτά τα έντυπα πιστεύουμε ότι στη συντριπτική τους πλειοψηφία είναι ακόμα μια απόδειξη της θλιβερής σημερινής πραγματικότητας της κρίσης του νεωτερικού καπιταλιστικού πολιτισμού και της υποχώρησης του κομμουνιστικού κινήματος.

Πιστεύουμε ότι ο λόγος αυτών των εντύπων δεν αντανακλά παρά την ταφή της δημιουργικής κριτικής και την επανάπαυση στην ασφάλεια της ιδεολογίας, της απολυτότητας, της αυταρχικής πεποίθησης ότι-τα-γνωρίζουμε-όλα-ήδη-και σας-κουνάμε-το-δάχτυλο, της προσπάθειας να δοθούν εύκολες απαντήσεις αντί να τεθούν εκ νέου τα ερωτήματα. Ερωτήματα όμως που να μη μένουν σε θεωρητικές αφαιρέσεις αλλά να προκύπτουν από τις συλλογικές εμπειρίες των καταπιεσμένων, και να τις συνδέουν με έναν πλούτο θεωρητικής ανάλυσης που παρήγαγε το ανταγωνιστικό κίνημα στις όμορφες στιγμές αναστοχασμού του, εκεί που μπόρεσε να καταστήσει μέρος του φωνές που μέχρι τότε βρίσκονταν στη σιωπή, και να παράγει μη-διανοήσιμες ρήξεις.

Μέσα σε συνθήκες γενικευμένου αντικομμουνισμού αλλά και της κυριαρχίας των μεταμοντέρνων ιδεολογικών «εργαλείων» του άκριτου σχετικισμού και του περιχαρακωμένου ακαδημαϊσμού, η επαναφορά ακόμα και της λέξης κομμουνισμός και ιδιαίτερα ως μια απόπειρα επανοηματοδότησης και αποϊδεολογικοποίησής του, ως της πραγματικής κίνησης που καταστρέφει την υπάρχουσα τάξη πραγμάτων, φαντάζει στους περισσότερους μια αναχρονιστική απόπειρα. Ωστόσο, εμείς επιμένουμε και κρατάμε τον κομμουνισμό ως τη δική μας παρακαταθήκη για το τώρα, ως τον δικό μας στρατηγικό στόχο, όχι άκριτα και σε καμιά περίπτωση δίχως την άσκηση κριτικής στα όρια του παραδοσιακού μαρξισμού και του ιστορικού προλεταριακού κινήματος. Άλλωστε, αυτός ο ιστορικός κύκλος στον 20αι του προλεταριακού ανταγωνισμού έχει κλείσει οριστικά και δυστυχώς έχει κλείσει με μια συντριπτική ήττα προς όφελος της καπιταλιστικής κυριαρχίας. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει η δυνατότητα να ξεκινήσει μια νέα εποχή για την ανασυγκρότηση του κομμουνιστικού κινήματος στον 21αι και αυτό γιατί οι ίδιες οι υλικές συνθήκες ανοίγουν τον δρόμο για κάτι τέτοιο. Αυτό δεν θα συμβεί δίχως τη κατάδυση στο ιστορικό βάθος όλων των τάσεων του ιστορικού κομμουνιστικού και προλεταριακού κινήματος του 20αι.

Είναι μάλλον μια κοινή ανησυχία όσων βρεθήκαμε μέσα από το Shades ότι αυτός ο δρόμος δεν θα ανοίξει δίχως μια συνολική κριτική του καπιταλιστικού υπάρχοντος, δίχως το συνολικό ξεσκέπασμα αυτών που στο όνομα του «κομμουνισμού» προάγουν κυρίαρχες εκδοχές ενός αντικαπιταλιστικού κοινοτισμού και που εν τέλει ιδεολογικά τρέφουν την εθνική συγκρότηση των εθνικών καπιταλιστικών σχηματισμών και την σφυρηλάτηση της Εθνικής Λαϊκής Κοινότητας. Θεωρούμε ότι η δική μας θεωρητική απόπειρα πρέπει να συνεχίσει την άσκηση κριτικής των ορίων του διαφωτισμού και της αθέτησης των υποσχέσεών του, αλλά και των όποιων ορίων του ίδιου του μαρξισμού – και του εγκλωβισμού του – στα ιδεολογικά πλαίσια της αστικής νεωτερικής πραγματικότητας. Η περιοδική έκδοση του Shades επιχειρεί να επανεξετάσει και να δώσει νέες, ανταγωνιστικές ερμηνείες στην ιστορία, ειδικά σήμερα, που αυτή η ιστορία έχει θαφτεί κάτω από το πέπλο της λήθης που υπαγορεύεται από την κυρίαρχη εξουσία και την εθνική-ιδεολογική της αφήγηση. Είναι πάγια πεποίθησή μας, ότι η κυρίαρχη ιστορική ερμηνεία στον ελλαδικό χώρο, έχει γραφτεί από τους νικητές του εμφυλίου πολέμου 1946 -49, καθώς και από επίσημους ιστοριογράφους του ελληνικού κράτους που συχνά εναρμονίζουν την έρευνά τους με την επίσημη εθνική αφήγηση. Μέσα από τις σελίδες του περιοδικού μας, θα επιχειρούμε να ανοίξουμε ένα ρήγμα σε αυτήν την ιστοριογραφία προσπαθώντας να την επανεξετάσουμε από κριτική, υλιστική, κομμουνιστική σκοπιά.

Κόντρα στα αντιδραστικά αντιμαρξιστικά ιδεολογήματα περί «ελληνικού λαού» ως επαναστατικό υποκείμενο που συχνά διαβάζουμε στις αναλύσεις της αριστεράς, δηλαδή μιας φαντασμαγορικής κοινότητας με κοινή μοίρα και κοινά συμφέροντα, εμείς θα αντιπαραθέσουμε μια διαφορετική ανάγνωση της ελληνικής καπιταλιστικής κοινωνίας, με βάση τα ταξικά συμφέροντα και τη δυσμενή θέση όσων σήμερα βρίσκονται στο μάτι του κυκλώνα της κρίσης του νεωτερικού καπιταλιστικού πολιτισμού. Ωστόσο, θεωρούμε ζήτημα αρχής και την διεύρυνση της στήριξης όλων των κοινωνικών ομάδων εντός του ελληνικού καπιταλιστικού κρατικού μηχανισμού που δέχονται διαχρονικά μια πολυεπίπεδη επίθεση. Στεκόμαστε πάντα στο πλευρό όσων καθημερινά δοκιμάζονται, όπως τις Εβραϊκές Κοινότητες στη χώρα, που δέχονται την επίθεση του ελληνικού αντισημιτισμού σχεδόν σε καθημερινή βάση, είτε μέσω της λεκτικής αντισημιτικής βίας, είτε μέσα από την βεβήλωση μνημείων και νεκροταφείων. Αλλά και με την Μακεδονική μειονότητα, τους αγώνες της για αναγνώρισή της από το ελληνικό κράτος. Στους Μακεδόνες μαχητές του παρτιζάνικου στρατού του ΔΣΕ και του αιτήματος για επαναπατρισμό των Μακεδόνων κομμουνιστών πολιτικών προσφύγων και των οικογενειών τους (νεκρών ή ζωντανών). Στην ίδια βάση στηρίζουμε τους αγώνες και άλλων ομάδων όπως των Ρομά , των Πομάκων, κοκ. Σύντροφοι/σσες που συμμετέχουμε στο Shades, βρεθήκαμε σε μικρούς και μεγαλύτερους αγώνες της εργατικής τάξης και κυρίως στο μεταναστευτικό της κομμάτι, όπως είναι οι Πακιστανοί εργάτες γης.

Η περιοδική μας έκδοση αγωνίζεται για τη συσπείρωση και οργάνωση όσων κομμουνιστών και κομμουνιστριών, αντιφασιστών και αντιφασιστριών σήμερα αντιλαμβάνονται ότι βρισκόμαστε σε μια κρίσιμη καμπή της καπιταλιστικής κρίσης, με το ανταγωνιστικό κίνημα να βρίσκεται μέσα σε αυτή με ιδιαίτερα αρνητικούς συσχετισμούς. Επιχειρούμε να δημιουργήσουμε ένα ρήγμα στις γραμμές και την ηγεμονία του ιδεολογικού μηχανισμού της εξουσίας του ελληνικού καπιταλιστικού σχηματισμού.

Αντλούμε την πολιτική μας έμπνευση μέσα από τις πιο λαμπρές στιγμές του ιστορικού κομμουνιστικού και εργατικού κινήματος στον Ελλαδικό χώρο, τα Βαλκάνια, την Ευρώπη και ολόκληρο τον κόσμο. Ιστορικά εγχειρήματα και στιγμές, όπως η Φεντερασιόν του Αβραάμ Μπεναρόγια, η Κομμουνιστική Επανάσταση στη Γερμανία το 1918, τα Σοβιέτ σε Ουγγαρία και Μόναχο, οι επαναστατικές κομμουνιστικές εξεγέρσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη και τέλος πλευρές της Οκτωβριανής Επανάστασης, θεωρούμε ότι είναι και δική μας ιστορική κληρονομιά. Οργανωτικοί πειραματισμοί όπως αυτός της Φεντερασιόν στη Θεσσαλονίκη στις αρχές του 20αι αποτελεί ίσως την πιο λαμπρή στιγμή του εργατικού κινήματος στον Ελλαδικό χώρο, και αυτό γιατί ποτέ έπειτα σε αυτή την χώρα δεν συναντήσαμε ένα τόσο πολυεθνικό κίνημα όσο η Σοσιαλιστική Ομοσπονδία (Φεντερασιόν). Στη πολυεθνική Θεσσαλονίκη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και αργότερα, ύστερα από την κατάληψη της πόλης από τον Ελληνικό στρατό, η Φεντερασιόν κατάφερε, παρά τις αδυναμίες της, να συσπειρώσει κομμάτια της εργατικής τάξης από τις διαφορετικές εθνικές ομάδες που ζούσαν στην πόλη. Σεφαραδίτες Εβραίοι, Βούλγαροι, Τούρκοι και άλλοι βρέθηκαν στις γραμμές της και αποτέλεσαν το πρόπλασμα μιας ευρύτερης κομμουνιστικής οργάνωσης που τα όριά της, αν και τα είδαμε ιστορικά αργότερα, η συμβολή της ήταν καθοριστική για την ανάπτυξη του επαναστατικού κινήματος στην Ελλάδα. Όσο και να ακούγεται παράδοξο σήμερα, πρέπει να αντλήσουμε χρήσιμα συμπεράσματα από τον διεθνισμό της Φεντερασιόν. Πρέπει να χτίσουμε ξανά σήμερα την ανταγωνιστική κριτική με απεύθυνση στο πολυεθνικό προλεταριάτο των πόλεων και του χωριού.

Μέσα από την περιοδική μας έκδοση θα επανεξετάσουμε τα τραγικά γεγονότα μέσα στον 20αι που κορυφώθηκαν στο Ολοκαύτωμα και λέμε κορυφώθηκαν γιατί για εμάς, το Ολοκαύτωμα δεν ήταν μια παρεκτροπή του αστικού πολιτισμού, αλλά η κορύφωσή του. 74 χρόνια μετά την απελευθέρωση του Άουσβιτς από τον Κόκκινο Στρατό φαίνεται καθαρά ότι τίποτα δεν τελείωσε εκεί. Από την μία εδώ θα πρέπει να αναφερθούμε στην μεταμόρφωση του αντισημιτισμού σε αντισιωνισμό μετά την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ και στον φετιχιστικό αντικαπιταλισμό της αριστεράς (πέρα τουλάχιστον από τις παραδοσιακές εκδοχές της ιδεολογίας του αντισημιτισμού που και αυτές επιβίωσαν μετά το 45) που αναπαράγουν στον πυρήνα τους την κυρίαρχη ιδεολογία και τις πιο επικίνδυνες πλευρές της, αυτών της εξολοθρευτικής μανίας που οδήγησαν στο Άουσβιτς.

Το πρώτο τεύχος του Shades βγαίνει 74 χρόνια μετά την απελευθέρωση του Άουσβιτς από τον Κόκκινο Στρατό, όπου λίγοι είναι αυτοί που θυμούνται αυτό το γεγονός στην Ευρώπη και τον κόσμο. Την ίδια ώρα, ζούμε την αναβίωση του φασισμού και του ναζισμού μέσα από σύγχρονες νεοναζιστικές και νεοφασιστικές ομάδες και εθνικούς όχλους. Η Ε.Ε. μέσα από συνέδρια όπως αυτό σε χώρα της Βαλτικής λίγα χρόνια πριν, σχετικοποιεί το Ολοκαύτωμα με την γενική αναφορά σε «εγκλήματα πολέμου», εξισώνοντας έτσι τον Κόκκινο Στρατό και την Σοβιετική Ένωση, με τον εθνικοσοσιαλισμό και τα ναζιστικά στρατεύματα. Επιχειρούν με άλλα λόγια να εξισώσουν τον κομμουνισμό με τον ναζισμό και να διαστρεβλώσουν – αναθεωρήσουν την ιστορία. Αυτός ο “αγώνας” της κυριαρχίας για διαστρέβλωση της ιστορίας βρίσκει απήχηση ακόμα και σε φαινομενικά προοδευτικούς και αναρχικούς. Γι’ αυτό έχει σήμερα ιδιαίτερη σημασία να τον αντικρούσουμε.

Πιστεύουμε ότι παρά τις αρνητικές συνθήκες που επικρατούν σήμερα, όλο και περισσότεροι άνθρωποι αντιλαμβάνονται ότι πλέον υλική προϋπόθεση της ίδιας τους της ύπαρξης, είναι να ξαναδούν την ανάδυση μιας νέας ανταγωνιστικής κίνησης εναντίον της καπιταλιστικής «κανονικότητας» ως δική τους υπόθεση. Η Συντακτική ομάδα του Shades δεν υποτιμά τις δυναμικές που αναδύονται από ατομικότητες, μικρές και μεγαλύτερες δικτυώσεις ανθρώπων που προβληματίζονται από την σημερινή καπιταλιστική κρίση. Ωστόσο, ο δρόμος για την συνδιαμόρφωση ενός ριζοσπαστικού πολιτικού προγραμματικού λόγου είναι ακόμα αρκετά μακριά.

Μέσα από αυτό το θεωρητικό περιοδικό επιθυμούμε να συναντηθούμε με ανθρώπους ιδιαίτερα προβληματισμένους για τη σημερινή πραγματικότητα. Καλούμε όσους/ες φίλους/ες από τον συντροφικό μας κύκλο και τους αναγνώστες/τριες μας να μην διστάσουν να επικοινωνήσουν μαζί μας εάν βλέπουν στο εγχείρημά μας κάτι το αναγκαίο. Μια τέτοια συνάντηση δεν προϋποθέτει την συμφωνία σε όλα τα επίπεδα, άλλωστε το Shades από την αρχή της ύπαρξής του δεν έκλεισε την πόρτα στον δημιουργικό διάλογο και τις εποικοδομητικές διαφωνίες.

Όλα τα παραπάνω δεν είναι τίποτα άλλο από την αποτύπωση της συζήτησης όπως έχει μέχρι τώρα και δείχνουν απλώς ένα προσανατολισμό. Δεν έχουμε κάποια μαγική λύση ούτε έτοιμες απαντήσεις. Ο στόχος της περιοδικής μας έκδοσης είναι να ξεκινήσει μια διαλεκτική διαδικασία, μέσα από την οποία υποκείμενα από διαφορετικές αφετηρίες της ανταγωνιστικής κριτικής σκέψης, σοσιαλιστικές, κομμουνιστικές, την κριτική θεωρία του σήμερα και με ποικίλες κοινωνικές καταβολές, εργάτες, διανοούμενοι, μετανάστες, Εβραίοι, Ρομά, lgbt άτομα, το φεμινιστικό κίνημα θα προβληματιστούν, θα μιλήσουν για εμπειρίες αγώνων και αντίστασης και θα προβάλουν τους προβληματισμούς τους στα ερωτήματα και στο διάλογο του περιοδικού. Η συντακτική επιτροπή θα συμμετέχει στο κλίμα διαλόγου προσπαθώντας κι αυτή να συγκροτήσει μια θέση για το νόημα του κομμουνισμού και των επαναστατικών ρήξεων στο σήμερα, απ’ τα νέα δεδομένα που θα προκύψουν στην πορεία του. Το πρώτο μας τεύχος είναι αφιερωμένο στον αντισημιτισμό. Σε θεωρητικές και ιστορικές προσεγγίσεις του ζητήματος. Ο λόγος που επιλέξαμε αυτό το ζήτημα – γρίφο στην ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού δεν είναι άλλος από το γεγονός ότι αποτελεί ακόμα και σήμερα ένα θέμα που έχουν καταπιαστεί ελάχιστοι, παρά την σοβαρότητά του. Σε καμιά περίπτωση πάντως τα δεν πρέπει να εκλάβει κάποιος/α ότι τα κείμενα που παρουσιάζουμε στο πρώτο τεύχος είναι η αρχή και το τέλος του ζητήματος. Από το δεύτερο κιόλας τεύχος θα επανέρθουμε στο ζήτημα με νέα κείμενα. Τελειώνοντας την αυτοπαρουσίαση μας, ενημερώνουμε ότι όσοι/ες έχετε προτάσεις για κείμενα σε επόμενα τεύχη θα χαρούμε να τα διαβάσουμε.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: