τελευταία νέα σε τίτλους

Συμβαδίζει ο 21ος αιώνας με την έννοια των νεωτερικών κοινοτήτων;

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 3,698 other followers

“Ουδείς είναι ελεύθερος να μην ανήκει στην απουσία μου της κοινότητας.
Στον ίδιο δρόμο, η απουσία του μύθου είναι o μόνος αναπόφευκτος μύθος”.
Georges Bataille, “Take it or Leave it”

Γράφει ο ΕΜ

Η κριτική ανάλυση του Μαρξ εις βάρος της αστικής φαντασιακής κοινότητας η οποία περιέχεται στο κείμενό του με τίτλο “Περί του Ιουδαϊκού Ζητήματος”, είναι γνωστή. Η ισχύς της ακτινοβολεί στο μέτρο κατά το οποίο εκφράζει την ίδια την ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων και της εν γένει πολιτικής συνείδησης, κατά τις παραμονές των επαναστάσεων του 1848.  Όμως, η κριτική θα πρέπει να εμπλουτισθεί, με τέτοιον τρόπο ώστε να αντιστοιχηθεί στις σύγχρονες περιστάσεις και εμπειρίες, και αποφεύγοντας τους σκοπέλους του μηδενισμού, να σταθεί στα αρμόζοντα υλιστικά βάθρα.  Η άρθρωση μίας τέτοιας κριτικής επί του πρακτέου συνιστά ένα project.

Σε αυτήν την διαδρομή το σχετικό έργο του Bataille στέκεται απόλυτα χρήσιμο. Επ’ αυτού παρακάτω αναδεικνύονται τα εξής κομβικά σημεία από την κριτική του:

Γίνεται κοινά παραδεκτό ότι η κοινότητα συνιστά μία ειδική ή μερική ενότητα κοινωνικών σχέσεων της οποίας ο μερικός-ειδικός χαρακτήρας προκύπτει από την αντιπαραβολή της προς την κοινωνική Ολότητα.

Σε ένα βαθύτερο επίπεδο, στην σκέψη του Bataille, η κοινότητα προϋποθέτει μία εμπειρία κυριαρχίας η οποία συνέχεται από το “ιερό” και όχι από την έννοια του πολιτικού, -και έτσι αυτή η υποτιθέμενη ιερότητα είναι διαθέσιμη μέσω του μύθου.

Σε μία αντι-ουσιοκρατική οπτική, ο Bataille φωτίζει την επικοινωνιακή διάσταση της κοινότητας:

“Έκσταση είναι η επικοινωνία μεταξύ όρων…και η επικοινωνία κατέχει μία αξία την οποία οι όροι δεν είχαν: τους εξολοθρεύει”.

Στην συνέχεια στην σκέψη του, το “ιερό” στοιχείο της επίμαχης μορφής κυριαρχίας (εκείνης δηλαδή η οποία συγκροτείται επί της κοινότητας), καθώς προσεγγίζει το οριακό σημείο του ή την οριακή στιγμή του, έρχεται σε σύγκρουση με το Κράτος.

Βεβαίως, τα όσα έγραφε ο Bataille, είχαν να κάνουν με την ιστορική εμπειρία του 20ου αιώνα. Σε κάθε περίπτωση, όμως, η κριτική του αποτελεί ένα σημείο αφετηρίας.

Το ζήτημα θα μπορούσε να εξετασθεί υπό το πρίσμα της φράσης του Μαρξ “το άγνωστο μέλλον της ανθρωπ(ιν)ότητας”, κάτι το οποίο βρίσκεται σε συμφωνία και με την θεώρηση του Bataille περί του “κοινοτικού χαρακτήρα της ανθρωπ(ιν)ότητας”.

Σε αυτήν την κατεύθυνση, προκειμένου να διερευνηθούν αυτά τα ερωτήματα, θα πρέπει πρώτα να γίνεται παραδεκτό ότι υπάρχει μέλλον.

Σε ένα πιο συγκεκριμένο επίπεδο το πρόβλημα της κοινότητας αναδεικνύει στην επιφάνεια την κριτική στην ίδια την θυσιαστική (του Bataille ο επιθετικός προσδιορισμός) κοινότητα. Αυτή η κριτική είναι κατορθωτή, μόνο με τα όπλα της υλιστικής διαλεκτικής, ανεξαρτήτως του πολιτικού προσήμου το οποίο θα θελήσει να της προσδώσει όποιος ή όποια την επιχειρήσει.

Θα πρέπει, όμως, σε κάθε περίπτωση να είναι ξεκάθαρο το τι είναι εννοιολογικά ο 21ος αιώνας. Και εδώ ξαναγυρνάμε στην έννοια του τρόπου παραγωγής, και σε όλη την χοάνη από προβληματικές την οποία εμπερικλείει και εμπεριέχει.

Επ’ αυτού οι προτεινόμενες απαντήσεις είναι ήδη πολλές.

Όμως, διαβαίνοντας την νομιναλιστική μέθοδο, μπορεί να ειπωθεί ότι την πιο απλή απάντηση την παραδίδουν τα εμπειρικά δεδομένα του ευρέως αναπτυσσόμενου προτσές το οποίο περιγράφεται με τον όρο 4η Βιομηχανική Επανάσταση.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: