τελευταία νέα σε τίτλους

«Χρονικά Αντισημιτισμού #68» Ήταν οι εκτελέσεις στη Βαμβακού «Ολοκαύτωμα»; Σημειώσεις με αφορμή ένα μνημείο του ΚΚΕ

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 5,979 other followers

Η μαρμάρινη πλάκα που βλέπετε στην φωτογραφία βρίσκεται στο χωριό Βαμβακού, οικισμό της Σπάρτης και στήθηκε τον Ιούνιο του 2009 από την Επιτροπή Περιοχής Πελοποννήσου του ΚΚΕ. Το μνημείο αποτελεί φόρο τιμής στους 29 δολοφονημένους κομμουνιστές του χωριού από τη συμμορία του αρχιΧίτη μακελάρη Παυλάκο στη Λακωνία το 1947. «Το ολοκαύτωμα στη Βαμβακού αδιάψευστος μάρτυρας των εγκλημάτων του φασισμού και του ιμπεριαλισμού», γράφει η πλάκα, και την ώρα των αποκαλυπτηρίων, πλήθος κόσμου της ΚΝΕ φώναζε συνθήματα υπέρ του κόμματος.

Το σύντομο ιστορικό της δολοφονίας παρουσιάστηκε από τον Νίκο Γόντικα, μέλος του Γραφείου Περιοχής Πελοποννήσου του ΚΚΕ, που εξήγησε ότι η «συμμορία Παυλάκου» αποτελούμενη από 300 άτομα, μιμούμενη τους Γερμανούς ναζί, περικύκλωσε το χωριό, ανάγκασε όλους τους κατοίκους να συγκεντρωθούν στην πλατεία, εκεί διάλεξε 29 κομμουνιστές και τους εκτέλεσε επιτόπου. Όλα καλά και ωραία μέχρι εδώ ή μάλλον όχι και όλα. Όπως ήδη θα φαντάζεστε, σε αυτή την δημοσίευση δεν θα ασχοληθούμε με το θέμα του εμφυλίου πολέμου και πως αυτό παρουσιάζεται από το ΚΚΕ. Με τα εγκλήματα που πρωταγωνίστησαν οι Έλληνες φασίστες στη Λακωνία την περίοδο της κατοχής και στον εμφύλιο αλλά και με την ιστορία της Βαμβακού ειδικότερα έχουμε ασχοληθεί και σε προηγούμενη δημοσίευση ,στο πλαίσιο του ιστορικού αφιερώματος που έχουμε ξεκινήσει τα τελευταία χρόνια με τίτλο: Φάκελος Λακωνική Ιστορία.

Θέμα της σημερινής δημοσίευσης, για ακόμα μια φορά, είναι η χρήση του όρου «Ολοκαύτωμα» από το ΚΚΕ, την πατριωτική αριστερά, την αναρχία και την ακροαριστερά. Στόχος του σημειώματος είναι να αποδείξει ότι η χρήση του όρου «Ολοκαύτωμα» για τέτοια ιστορικά γεγονότα δεν είναι μόνο ανιστόρητος, αλλά και ανοιχτά αντισημιτικός, εχθρικός σε μια ανταγωνιστική προσέγγιση της ιστορίας και εν τέλη αντιδραστικός. Και το βασικότερο, δεν αποτελεί ένα ιδεολογικό ατόπημα των προαναφερθέντων πολιτικών χώρων: οι ρίζες της ανάλαφρης, σχετικοποιητικής χρήσης του όρου «Ολοκαύτωμα» βρίσκονται στον ίδιο τον πυρήνα της ιδεολογίας τους που δεν είναι άλλος από την ιδεολογία της καπιταλιστικής κυριαρχίας.

Στην Ελλάδα, όλες τις προηγούμενες δεκαετίες, το ενδιαφέρον για τον αντισημιτισμό, το Ολοκαύτωμα και τις ρίζες του φαινομένου, σχεδόν αποκλειστικά, παρέμεινε αντικείμενο έρευνας μιας χούφτας ιστορικών και ακαδημαϊκών. Δυστυχώς, το θέμα του αντισημιτισμού δεν έχει ανοίξει ακόμα όσο θα έπρεπε και από σκοπιά της υλιστικής θεωρίας, με εξαίρεση φυσικά το Shades Magazine στο πρώτο του τεύχος, όπου μερικά αποσπάσματα χρησιμοποιήσαμε και για αυτό εδώ το άρθρο. Από κινηματική σκοπιά, ο αντισημιτισμός είχε σχεδόν μονοπωληθεί από μικροομάδες του ιδεολογικού αντιφασισμού, δίχως ιδιαίτερη σοβαρότητα θεωρητικά και πρακτικά. Από την πλευρά της ελληνικής παραδοσιακής αριστεράς, μετά την λήξη του εμφυλίου πολέμου δεν έχουμε καμία ένδειξη ότι το θέμα του αντισημιτισμού απασχόλησε τον κόσμο της έστω και επιφανειακά. Η κατάσταση αυτή επιδεινώθηκε και από την στροφή του παραδοσιακού κομμουνιστικού κινήματος, ύστερα και από το περίφημο 20ο Συνέδριο του ΚΚΣΕ που πλέον και επίσημα, το κόμμα της Σοβιετικής Ένωσης υιοθετούσε αντισιωνιστικές, φιλοαραβικές θέσεις. Η Ισραηλινο-αραβική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, σε συνδυασμό με την υποστήριξη της αραβικής πλευράς από τη Σοβιετική Ένωση, πυροδότησε ένα νέο κύμα αντισημιτισμού στους κόλπους της ελληνικής παραδοσιακής αριστεράς. Ωστόσο, στοιχεία του αριστερού αντισημιτισμού στην Ελλάδα και παγκόσμια μπορούν να εντοπιστούν και πολύ νωρίτερα, ακόμα και πριν την περίοδο του μεσοπολέμου. Με το πρόβλημα αυτό είχαν ασχοληθεί και αρκετοί κομμουνιστές, ανάμεσα σε αυτούς ο Ένγκελς, ο Λένιν, ο Μπέμπελ και άλλοι. Ο Ένγκελς σε επιστολή του στη βιενέζικη Arbeiter-Zeitung το 1890 είχε εκφράσει την ανησυχία του για την έξαρση του φαινομένου [1]. Το ίδιο και ο Λένιν την περίοδο της Οκτωβριανής Επανάστασης σε ομιλία του για τον αντισημιτισμό και τα πογκρόμ στη Ρωσία [2].

Στην Γερμανία της δημοκρατίας της Βαϊμάρης, μετά την ήττα της κομμουνιστικής επανάστασης του 1918, ο αντισημιτισμός βρήκε έδαφος δυστυχώς και μέσα στο ηρωικό Κομμουνιστικό Κόμμα της Γερμανίας, κυρίως μέσα από τοποθετήσεις της ηγεσίας του. Είναι ένα από τα αγαπημένα ζητήματα του σύγχρονου ιστορικού ρεβιζιονισμού εντός και εκτός Γερμανίας, που βρήκε πάτημα να καταγγείλει τους κομμουνιστές ως εξίσου αντισημίτες με τους ναζιστές. Με άλλα λόγια να χρησιμοποιήσει αυτά τα ιστορικά ντοκουμέντα για να ξεπλύνει την αστική δημοκρατία και τον μικροαστισμό. Ωστόσο το σοβαρό αυτό θέμα, αν και κομβικής σημασίας που πρέπει να απαντηθεί διεξοδικά, δεν είναι αντικείμενο του συγκεκριμένου κειμένου. Το αναφέρουμε εδώ εντελώς επιφανειακά με στόχο να παροτρύνουμε τον/την αναγνώστη/τρια να ψάξει τις ιστορικές πηγές.

Κάπου εδώ ξαναγυρίζουμε στη χρήση του όρου «ολοκαύτωμα» στην μαρμάρινη πλάκα μνήμης του ΚΚΕ που βρίσκεται στη Βαμβακού Λακωνίας. Για να προλάβουμε τον όποιο κακόπιστο, η χρήση του όρου Ολοκαύτωμα δεν αποτελεί εξαίρεση για την Βαμβακού, αντιθέτως το ΚΚΕ αποδίδει τον όρο «ολοκαύτωμα» για κάθε σφαγή που έκαναν οι ναζί και οι έλληνες φασίστες την περίοδο της κατοχής και του εμφυλίου. Με μια πρόχειρη αναζήτηση στο 902.gr, όργανο της Κ.Ε στο διαδίκτυο μπορεί ο/η καθένας/μια να βρει δεκάδες ανταποκρίσεις από εκδηλώσεις μνήμης του κόμματος για άλλα «ολοκαυτώματα» σε κάθε γωνιά της χώρας. Έτσι μαθαίνουμε ότι «ολοκαύτωμα» έγινε στον Χορτιάτη, στα Καλάβρυτα, στον Άγιο Δημήτριο Ζάρακος κοκ. Κάποιος/α με καλές προθέσεις αριστερός μπορεί να πει ότι το ΚΚΕ, η πατριωτική αριστερά, η αναρχία, ακροαριστερά κοκ, με την χρήση του όρου θέλουν να τονίσουν την μακαβριότητα των ναζιστικών εγκλημάτων στη χώρα. Είναι όμως έτσι; Η σχετικοποίηση του Ολοκαυτώματος από τον αριστερό αντισημιτισμό είναι πολύ πιο ευέλικτη και επικίνδυνη από όσο πιστεύει κανείς. Καταρχήν έχει χρήση πατριωτική, πάντα μέσα στο αφήγημα της μυθολογίας του ελληνικού καπιταλιστικού σχηματισμού για το έπος του 40.

Οι αριστεροί αντισημίτες κάθε κοπής δεν αμφισβητούν το Ολοκαύτωμα ως τέτοιο, όπως κάνουν οι διάφοροι γραφικοί δεξιοί αντισημίτες. Αυτό όμως που είτε αμφισβητούν, είτε αγνοούν είναι η μοναδικότητα του Ολοκαυτώματος, ως έγκλημα των εγκλημάτων. Ως στιγμής κορύφωσης της βιομηχανικής κοινωνίας της νεωτερικότητας. Για τους αριστερούς αντισημίτες, γενοκτονίες και «ολοκαυτώματα» έχουν γίνει καθ’ όλη την ιστορική διάρκεια πριν και κατά τη διάρκεια της νεωτερικότητας. Πολύ περισσότερο, βλέπουν στο Ολοκαύτωμα μονάχα ένα μακάβριο ναζιστικό, ρατσιστικό έγκλημα με θύματα Ρομά, ομοφυλόφυλους, Σλάβους, κομμουνιστές, αντιφρονούντες, Εβραίους κλπ, που τα βαφτίζουν κυρίως ως άτομα των ασθενέστερων εργατικών στρωμάτων. Σύμφωνα με την παραπάνω άποψη στο Ολοκαύτωμα δεν εξοντώθηκαν για παράδειγμα πλούσιοι Εβραίοι, ασχέτως αν τα στοιχεία μας λένε το αντίθετο. Το Ολοκαύτωμα ήταν μονάχα ένα στυγερό έγκλημα της γερμανικής αστικής τάξης με θύματα τους εργάτες. Είναι τελικά το ζήτημα του Ολοκαυτώματος, ένα ζήτημα ποσοτικό, οικονομικό ή ταξικό;

Για να απαντήσουμε σε αυτά τα ερωτήματα θα πρέπει να εντοπίσουμε ποια είναι η σχέση του αντισημιτισμού με τον Εθνικοσοσιαλισμό. Η Αριστερά αντιλαμβάνεται τον αντισημιτισμό μάλλον ως μια περιφερειακή, και όχι κεντρική στιγμή του Εθνικοσοσιαλισμού, με αυτό τον τρόπο συσκοτίζει την εσωτερική τους σχέση. Ας παρουσιάσουμε παρακάτω μερικές από τις διαπιστώσεις του μαρξιστή Moishe Postone [3]. Μάλλον όταν μελετάμε το Ολοκαύτωμα θα πρέπει να έχουμε στο πολιτικό μας ορίζοντα, ότι έχουμε να κάνουμε με ένα ζήτημα ποιοτικής ιδιαι­τερότητας. Σημαντικές πλευρές της αποπειρώμενης εξολόθρευσης του ευρωπαϊκού εβραϊσμού από τους Ναζί παραμένουν ακατανόητες όσο το Ολοκαύτωμα υπάγεται απλώς στη γενική κατηγορία της μαζικής δολοφονίας – ως το αποτέλεσμα – για παράδειγμα, μιας δολοφονικής στρατηγικής του αποδιοπομπαίου τράγου της οποίας τα θύματα θα μπορούσαν κάλλιστα να ήταν τα μέλη κάποιων άλλων ομάδων. Το Ολοκαύτωμα είχε όλα αυτά τα στοιχεία του βιομηχανικού πολιτισμού, τον προγραμματικό και ολοκληρωτικό του χαρακτήρα: η εξαφάνιση των Εβραίων σύμφωνα με την εθνικοσοσιαλιστική ιδεολογία θα έπρεπε να είναι ολική. Όλοι οι Εβραίοι – και τα παιδιά τους – θα σκοτώνονταν. Επιπλέον, η εξολόθρευση των Εβραίων σημαδεύτηκε από την προφανή παραλογικότητα και έλλειψη λειτουργικότητας. Φαίνεται ότι δεν αποτελούσε μέσο για έναν άλλο σκοπό. Οι Εβραίοι δε δολοφονούνταν, για παράδειγμα, για στρατιωτικούς λόγους ή λόγους ασφάλειας ούτε και συνεπεία δημογραφικών- οικονομικών σχεδιασμών. Στην πραγματικότητα, οι Εβραίοι δε δολοφονήθηκαν για κάποιο «εξωγενή» σκοπό. Η εξολόθρευση τους όχι μόνο είχε κριθεί να είναι ολικού χαρακτήρα, αλλά αποτελούσε και αυτοσκοπό – εξολόθρευση για χάρη της εξολόθρευσης – ένας σκοπός που απαιτού­σε την απόλυτη προτεραιότητα. Οποιαδήποτε επαρκής ερμηνεία του Ολοκαυτώματος πρέπει να είναι ικανή να μπορεί να συλλάβει αυτή την ποιοτική ιδιαιτερότητα της εξολόθρευσης του ευρωπαϊκού εβραϊκού πληθυσμού. Αυτή η ιδιαι­τερότητα πρέπει να κατανοηθεί αναφορικά με το ναζισμό ως ένα φετιχιστικό αντικαπιταλιστικό κίνημα – το οποίο – με τους όρους της αυτό-κατανόησής του, αναπαριστά και εκφράζει μια εξέγερση. Ο αντισημιτισμός δεν πρέπει να κατανοηθεί απλά και μόνο ως μια τάση που φέρνει η εξουσία από τα πάνω – αντίθετα πρέπει να κατανοηθεί ως μια άμεση διαλεκτική σχέση της κυριαρχίας με τις ίδιες τις μάζες. Αυτό που χαρακτηρίζει τον αντισημιτισμό ως ιδεολογία είναι η λαϊκή του βάση. Ο αντισημιτισμός είναι ένα λαϊκό κίνημα που βρίσκει απήχηση στους φασίστες όλων των χωρών. Ο αντισημιτισμός είναι η γλώσσα της δικής τους διεθνούς, όπου το αίτημα για εκκαθάριση του κόσμου από την σκοτεινή συνωμοσία της «Αντιφυλής» πρέπει να πραγματωθεί άμεσα. Αυτό τους ενώνει και τους κινητοποιεί.

Είναι κομβικό ζήτημα προτεραιότητας να κατανοήσουμε τον αντισημιτισμό και το Ολοκαύτωμα ως ιστορική μοναδικότητα, καθώς αυτός δεν αποτελεί μέρος του κλασικού ρατσιστικού αφηγήματος περί εθνικής υπεροχής στη βάση της οποίας προτάσσεται η υποδούλωση των άλλων κατώτερων φυλών, αλλά αποτελεί μια «εξαίρεση», η οποία καλεί στην ολοκληρωτική εξόντωση των Εβραίων – η ναζιστική κοινωνία δεν θα ολοκληρωνόταν ποτέ στην ουσία της, παρά μόνο με τον ολοκληρωτικό αφανισμό τους. Ο Αντισημιτισμός είναι Ιδεολογία που με ένα τρόπο δίνει την δική της ψευδο-εξήγηση για τα δεινά του κόσμου. Κατά την φασιστική προπαγάνδα ο Εβραίος ήταν η φιγούρα που από την μια περιγραφόταν ως «κατσαρίδα, αρουραίος» που υπονόμευε τον νόμο και από την άλλη ως ο κάτοχος του χρήματος, πλούσιος έμπορος∙ ανήκε σε κατώτερη φυλή ενώ ταυτόχρονα ήταν πρόσωπο με κοινωνική ισχύ. Ήταν η αρνητική υπόσταση του ανθρώπινου. Αυτή η φαντασιωτική αντίφαση του δίπολου υπανθρώπου – υπερανθρώπου ήταν αυτή που θεμελίωσε την λογική της κλεμμένης ηδονής, την απώλεια της απόλαυσης και το αίτιο της συγκεντρώθηκε ιστορικά στα Εβραϊκά πρόσωπα [4]. Όλα τα παραπάνω είναι πραγματικά απαραίτητα για να κατανοήσουμε την ιδεολογία που οδήγησε στο Ολοκαύτωμα και γιατί αυτό είναι μοναδικό στην ιστορία. Εκεί θα εντοπίσουμε και τις απαραίτητες απαντήσεις γιατί μια κόλαση όπως ήταν το εργοστάσιο του Άουσβιτς μπόρεσε να γίνει πραγματικότητα και γιατί είχε ένα τόσο καθολικό εξολοθρευτικό χαρακτήρα πέρα από τις τάξεις που δεν έπαιζαν πια εκεί κανένα ρόλο. Το Άουσβιτς αποτέλεσε ένα εργοστάσιο καταστροφής της αξίας (της προσωπομορφοποίησης της, εφόσον ο Εβραίος ήταν ο κάτοχος του χρήματος, η σκοτεινή συνωμοσία). Ήταν η διαδικασία εξαφάνισης του αφηρημένου, αρπάζοντας και τα τελευταία απομεινάρια της συγκεκριμένης υλικής αξίας χρήσης: ρούχα, μαλλιά, χρυσό). Αυτές είναι μονάχα μερικές από τις πλευρές που καθιστούν το Ολοκαύτωμα μοναδικό στην ιστορία του πολιτισμού. Για αυτούς τους λόγους η οποιαδήποτε χρήση του όρου Ολοκαύτωμα για άλλα στυγερά εγκλήματα που έλαβαν χώρα είτε στο β’παγκόσμιο πόλεμο, είτε σε άλλες στιγμές της ανθρώπινης ιστορίας είναι εντελώς εκτός πλαισίου και ύποπτη. Η πατριωτική χρήση του όρου Ολοκαύτωμα από την αριστερά έχει πάντα ένα διπλό στόχο: Να δημιουργήσει ένα συναίσθημα οργής για τον χαμό του Λαού και από την άλλη να υποβιβάσει τη Σοά, κάτι που της είναι και ιδιαίτερα χρήσιμο στις μέρες μας που αυτή η αριστερά μιλά και για ένα νέο ολοκαύτωμα στη Γάζα. Από τη σκοπιά μιας σύγχρονης κομμουνιστικής πολιτικής πρέπει να συνεχίσουμε την εμβάθυνση και να έχουμε το Ολοκαύτωμα και τον αντισημιτισμό ως έναν από τους κεντρικούς άξονες. Γιατί ότι έγινε μια φορά μπορεί να γίνει ξανά. Αυτό δεν θα πρέπει να το ξεχνά κανείς μας. Είναι αλήθεια ότι στη Λακωνία έγινε μια μεγάλη σφαγή σε βάρος του κομμουνιστικού και παρτιζάνικου κινήματος, που ολοκληρώθηκε με την επικράτηση των φασιστών στη περιοχή μας. Στοιχεία της μπορούμε να εντοπίσουμε και σήμερα. Για να αντιμετωπίσουμε όμως τον ελληνικό φασισμό δεν φτάνει μονάχα να λέμε ότι είμαστε αντιφασίστες, αλλά να έχουμε αναπτύξει την ίδια τη θεωρία, να είμαστε εμείς στη πρώτη γραμμή διαπαιδαγώγησης των μαζών. Και οι αγώνες που έχουμε μπροστά μας επιβάλουν μια τέτοια ανάπτυξη της θεωρίας και της πρακτικής.

Αυτόνομη Πρωτοβουλία Ενάντια στη Λήθη

Ιούλιος 2020

Παραπομπές

[1]  Άρθρο του Ένγκελς για τον αντισημιτισμό εδώ: https://theshadesmag.wordpress.com/2017/07/31/engels-gia-ton-antisimitismo/

[2] Ο Λένιν για τον αντισημιτισμό και τα πογκρόμ στη Ρωσία: https://theshadesmag.wordpress.com/2017/10/17/lenin-gia-ton-antisimitismo/

[3] Moishe Postone: Οι ιστορικοί και το Ολοκαύτωμα. Εκδόσεις Ισνάφι.

[4[ Shades Magazine τεύχος 1. Εκδόσεις Ευρασία. Στο άρθρο με τίτλο: Η μετάβαση από τον αντι-ιουδαΪσμο στον σύγχρονο αντισημιτισμό

About furdenkommunismus (524 Articles)
για τον κομμουνισμό

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: