τελευταία νέα σε τίτλους

Ο Γιορτασμός του Ίλιντεν στο Ράντος.

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 5,706 other followers

πηγή: Νίκος Σακ

ΓΙΟΡΤΑΣΜΟΣ
ΤΟΥ ΗΛΙΝΤΕΝ
ΣΤΟ “ΡΑΝΤΟΣ”

ΣΤΑΥΡΟΥ ΚΩΤΣΟΠΟΥΛΟΥ

Οι κυρίαρχες τάξεις στην Ελλάδα δεν αναγνώριζαν και δεν αναγνωρίζουν την ύπαρξη της σλαβομακεδόνικης εθνικής μειονότητας. Εφάρμοζαν και εφαρμόζουν πολιτική εθνικής καταπίεσης κατά των σλαβομακεδόνων, με σκοπό να τους αφομοιώσουν, να τους εξοντώσουν. Η Βασιλο-μεταξική φασιστική δικτατορία εφάρμοσε ακόμα πιο σκληρά και απάνθρωπα μέτρα εναντίον τους. Τους απαγόρεψε το δικαίωμα να μιλάν στη μητρική τους γλώσσα. Στις συνθήκες εκείνες ούτε λόγος μπορούσε να γίνει για σλαβομακεδόνικα σχολειά, για σλαβομακεδόνικο τύπο, για ελεύθερο γιορτασμό των εθνικών και λαϊκών γιορτών των σλαβομακεδόνων.

Πλάκωσε η μαύρη σκλαβιά της χιτλερικής κατοχής. Δύσκολα χρόνια για όλο το λαό της Ελλάδας. Για έλληνες και σλαβομακεδόνες.

Χάρη στη σωστή και πατριωτική πολιτική του ΚΚΕ, που ήταν ο εμπνευστής, ο οργανωτής και ο καθοδηγητής του κινήματος εθνικής αντίστασης, χάρη στην πολιτική του για εθνική ισοτιμία στις μειονότητες, οι σλαβομακεδόνες στη μεγάλη τους πλειοψηφία τράβηξαν στο δρόμο του κοινού αγώνα με τον αδελφό ελληνικό λαό και δώσαν όχι λίγες θυσίες στον αγώνα ενάντια στον κατακτητή, για την απελευθέρωση της Ελλάδας.

Και στον σκληρό αυτόν αγώνα, μέσα στη φωτιά του πολέμου και τις φλόγες των καμένων χωριών, άρχισε και γι’ αυτούς να ξεχωρίζει γελαστό και χαρούμενος ο ορίζοντας της λευτεριάς. Στα τμήματα του ΕΛΑΣ οι σλαβομακεδόνες μαχητές ελεύθερα πια μιλούν τη μητρική τους γλώσσα. Ελεύθερα τραγουδούν τα τραγούδια τους. Δίδουν θεατρικές παραστάσεις στη δική τους γλώσσα. Στις ελεύθερες και ημιελεύθερες περιοχές στα τοπικά και επαρχιακά λαϊκά συμβούλια, στα λαϊκά δικαστήρια, αναδεικνύονται οι καλύτεροι άνθρωποι. Στον ΕΛΑΣ και την Εθνικη Πολιτοφυλακή αναδεικνύονται, χωρίς διάκριση και σλαβομακεδόνες αξιωματικοί. Σε πολλά χωριά της Φλώρινας και Καστοριάς – στο Δεντροχώρι, Τριανταφυλλιά, Μπούφι, Υδρούσα και αλλού, ανοίγουν μακεδονικά σχολειά. Όλα μιλούν για ένα καλύτερο ελπιδοφόρο μέλλον.

Μέσα σε μια ατμόσφαιρα γεμάτη αισιοδοξία, γιορτάστηκε πανηγυρικά, για πρώτη φορά, ελεύθερα και η επέτειος της εξέγερσης του ΗΛΙΝΤΕΝ. Την ιερή αυτή μέρα, 2 Αυγούστου 1944, στο δάσος Ράντος, είναι συγκεντρωμένα πάνω από 300 άτομα από την περιοχή της Φλώρινας. Σλαβομακεδόνες, άντρες και γυναίκες, απ’ το Ξυνό Νερό, τον Αετό, τη Βεύη, τους Λόφους, το Νεοχωράκι, την Παλαίστρα, την Σιταριά, τις Λεπτοκαριές, το Πέρασμα, την Άνω –και Κάτω Υδρούσα. Έλληνες από τα χωριά Φανός, Ανάργυροι, Ροδώνα, Βαλτόνερο, Άγιος Βαρθολομαίος, Κολχική, Κάτω Βεύη, Φλάμπουρο, Μπελκαμένη. Στον τόπο του γιορτασμού έφθασαν και βλάχοι από τα κοντινά καλύβια με είκοσι αρνιά, δώρα για τη γιορτή. Παραβρέθηκαν αντιπροσωπείες του ΕΛΑΣ, του ΚΚΕ, του ΕΑΜ, της ΕΠΟΝ, της Αυτοδιοίκησης, της Λ. Δικαιοσύνης. Ο τόπος ήταν στολισμένος με συνθήματα του αγώνα –παλιού και καινούριου- με πορτραίτα του Γκ. Ντέλτσεφ και άλλων αγωνιστών, με σημαίες.

Συγκινητικές ήταν οι στιγμές όταν από μέρους του προεδρείου της συγκέντρωσης, άνοιξε τη γιορτή ένας γέρος Ηλιντενίστας. Ύστερα οι συγκεντρωμένοι με δάκρυα στα μάτια εκτελούν το μακεδόνικο επαναστατικό μαρς «Изореи зора на слободата» (Ανατέλλει η χαραυγή της Λευτεριάς). Εκφωνείται ο πανηγυρικός της ημέρας. Ακολουθούν χαιρετισμοί των αντιπροσωπειών των οργανώσεων. Ένας Ηλιντενίστας διηγείται αναμνήσεις από την εξέγερση του Ήλιντεν. Επονίτες απαγγέλουν πατριωτικά και επαναστατικά ποιήματα. Εκεί για πρώτη φορά ακούσαμε το ποίημα του Μακεδόνα προλετάριου Κώστα Ράτσιν, για το μεγάλο μακεδόνα επαναστάτη Γιάνε Σαντάτσκι για τη συναδέλφωση των λαών:

Κι ειν’ η καρδιά του
αδερφική, ζεστή αγκαλιά
για τον καθένα
σκλάβο
χριστιανό ή τούρκο
έλληνα ή βλάχο
γι’ αυτόνε
ίδιοι όλοι
ΑΔΕΡΦΙΑ!

Μετά ακολούθησε λαϊκό γλέντι ως αργά τη νύχτα. Οι οργανοπαίκτες από τη Βεύη έπαιζαν παλαιά και νέα τραγούδια, ενώ οι συγκεντρωμένοι σλαβομακεδόνες και έλληνες, αδελφωμένοι χαίρονταν μαζί για τις επιτεύξεις των σλαβομακεδόνων.

Στην ελεύθερη Πρέσπα ο λαός γιόρτασε ακόμα πιο πανηγυρικά το Ίλιντεν. Στο χωριό Λευκώνα, όπου ήταν η έδρα των πολιτικών, διοικητικών, δικαστικών οργάνων της περιοχής, συγκεντρώθηκε κόσμος από όλα τα γύρω χωριά, όπου με ομιλίες και παρέλαση γιόρτασε τη μεγάλη γιορτή. Παρόμοιες γιορταστικές συγκεντρώσεις έγιναν και σε άλλα μέρη της Έδεσσας, Φλώρινας, Καστοριάς, όπως και στα τμήμα του ΕΛΑΣ.

Ο ΟΡΚΟΣ ΤΟΥ ΕΛΑΣΙΤΗ
ΟΡΚΙΖΟΜΑΙ ΟΤΙ ΘΑ ΑΓΩΝΙΣΘΩ ΕΩΣ
ΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΤΑΓΟΝΑ ΤΟΥ ΑΙΜΑ-
ΤΟΣ ΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΑΠΕΛΕΥΘΕ-
ΡΩΣΗ, ΑΚΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗ-
ΣΙΑ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙ-
ΦΡΟΥΡΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ ΤΟΥ
ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑ-
ΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΡΙΑΡΧΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑ-
ΤΩΝ ΤΟΥ.
ΓΙΑ ΤΟ ΣΚΟΠΟ ΑΥΤΟ ΘΑ ΥΠΑΚΟΥΩ ΣΤΙΣ
ΠΡΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΕΕΑ
ΚΑΙ ΘΑ ΕΚΤΕΛΩ ΕΥΣΥΝΕΙΔΗΤΑ ΚΑΙ ΠΕΙ-
ΘΑΡΧΙΚΑ ΤΙΣ ΕΝΤΟΛΕΣ ΚΑΙ ΟΔΗΓΙΕΣ
ΤΩΝ ΑΝΩΤΕΡΩΝ ΜΟΥ ΚΑΙ ΘΑ ΑΠΟΦΕΥ-
ΓΩ ΚΑΘΕ ΠΡΑΞΗ ΠΟΥ ΘΑ ΜΕ ΑΤΙΜΑΖΕΙ
ΣΑΝ ΑΤΟΜΟ ΚΑΙ ΣΑΝ ΑΓΩΝΙΣΤΗ ΤΟΥ
ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ.

(Από το περιοδικό: Εθνική Αντίσταση –
Επίσημα Κείμενα, Αναμνήσεις, Χρονικά, Στοιχεία, Συλλογή Δεύτερη, Αύγουστος-1962, σελ. 82-83).

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: