τελευταία νέα σε τίτλους

Οι ρίζες της Klezmer μουσικής

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 5,979 other followers

https://www.seattleyiddishfest.com/copy-of-home https://www.seattleyiddishfest.com/copy-of-home

Συλλογή από μουσικά κομμάτια Klezmer των ετών 1986-1987 “Early Recordings” ηχογραφημένα στη Γερμανία το 2001 από τη μουσική μπάντα The Cicago Klezmer Ensemble.

Mετάφραση από τα αγγλικά: becoming minority

H Klezmer μουσική είναι άμεσα αναγνωρίσιμη, μα σχεδόν αδύνατο στο να οριστεί. Πρόκειται για έναν μοναδικό ήχο με κληρονομιά βαθιά ριζωμένη στα shtetls, τα εβραϊκά χωριά της Ανατολικής Ευρώπης. Ο όρος klezmer προέρχεται από τις εβραϊκές ρίζες «kli-zemer» ή «αγγείο-τραγουδιού». Αντανακλά την αρχαία εβραϊκή πεποίθηση για τους μουσικούς, πως δεν είναι πραγματικά δημιουργοί, αλλά μάλλον αγωγοί, μέσα από τους μουσικούς ρέει «η μουσική». Ταυτόχρονα, αναφέρεται σε επαγγελματίες Εβραίους λαϊκούς μουσικούς με καταγωγή από την Ανατολική Ευρώπη ενώ από τη δεκαετία του 1970, έχει χρησιμοποιηθεί επίσης για να περιγράψει τα είδη μουσικής που έπαιζαν. Ωστόσο, αν ήθελε κανείς να το ορίσει, το klezmer είναι ένα πολιτιστικό φαινόμενο που έπαιξε αναπόσπαστο ρόλο στον πολιτισμό και τους εορτασμούς των Ουκρανών και άλλων Εβραίων της Ανατολικής Ευρώπης.

Η παράδοση του klezmer στην Ευρώπη χρονολογείται από τον 16ο αιώνα. Από τότε και μέχρι τη δεκαετία του 1930, οι klezmorim, οι καλλιτέχνες klezmer μουσικής έπαιξαν σημαντικό ρόλο στις εβραϊκές κοινότητες. Προσλαμβάνονταν για να παίξουν σε εβραϊκούς γάμους και άλλες συγκεντρώσεις καθώς και σε μη εβραϊκές συναυλίες. Μερικές φορές ακόμα, μη Εβραίοι μουσικοί έπαιζαν σε εβραϊκές εκδηλώσεις. Ως αποτέλεσμα, η μουσική klezmer έγινε ένας μάλλον εκλεκτικός συνδυασμός λαϊκών στιλ της Ανατολικής Ευρώπης. Είναι λοιπόν ιστορικά σωστό να λέγεται πως η klezmer είναι μια πρωτότυπη μουσική «fusion»! Τα πρώτα όργανα που χρησιμοποιήθηκαν ήταν «παραδοσιακά» – το βιολί, το βιολοντσέλο, το σφυρήλατο dulcimer (tymbaly στα Ουκρανικά), το φλάουτο και το piccolo. Πιο πρόσφατα προστέθηκε το ακορντεόν μαζί με το κλαρινέτο, το σαξόφωνο, την κιθάρα και άλλα όργανα που σήμερα χρησιμοποιούνται από το klezmorim. Η αρχική πρόθεση της klezmer ήταν τα μουσικά όργανα να μιμούνται τη φωνή του καντόρου στη συναγωγή. Οι πρώτες μελωδίες Klezmer βασίστηκαν στους ψαλμούς εβραϊκών μελωδιών. Επειδή αντιστοιχεί δομικά σε παραδοσιακές οικογενειακές τελετές, η Klezmer σύντομα έγινε αρχικά δημοφιλής στους γάμους. Στη συνέχεια, σταδιακά συνηθιζόταν στα bar mitzvahs[1], στα γενέθλια, τα εγκαίνια μιας νέας συναγωγής ή στην άφιξη μιας νέας Torah, σε επισκέψεις διασημοτήτων και σε άλλες εκδηλώσεις.

Από το 1881 έως το 1924 ένα κύμα Εβραίων μεταναστών από την Ανατολική Ευρώπη έφτασε στον Νέο Κόσμο (Americas). Φυσικά, έφεραν μαζί τη μουσική τους και έπαιζαν σε κάθε είδους γιορτές, όπως και στον Παλιό Κόσμο. Ωστόσο, οι απόγονοί τους που γεννήθηκαν στη Βόρεια Αμερική θεώρησαν τη μουσική klezmer ντροπιαστική. Αυτή η γενιά ήταν πρόθυμη να αφομοιωθεί, γι ‘αυτούς η klezmer συμβόλιζε τη «νοοτροπία του γκέτο» των shtetl και δεν ήθελαν να έχουν καμία σχέση μαζί της. Την ίδια περίοδο, πίσω στην Ευρώπη, το Holodomor[2], το Ολοκαύτωμα και το Σιδηρούν Παραπέτασμα διέκοψαν για τα καλά την συνέχεια της βορειοαμερικανικής klezmer με τις ευρωπαϊκές της ρίζες και για λίγο η Klezmer εξαφανίστηκε από προσώπου γης. Στη δεκαετία του 1970 όμως, η μουσική klezmer γνώρισε μια εκπληκτική αναβίωση. Απόγονοι των μεταναστών και επιζώντες του Ολοκαυτώματος ενδιαφέρθηκαν για τις ρίζες τους. «Ανακάλυψαν» παλαιές ηχογραφήσεις διάσημων klezmorim, όπως οι Naftule Brandwein και Dave Tarras και γρήγορα άρχισαν να αντισταθμίζουν τον χαμένο χρόνο. Μέχρι τη δεκαετία του 1980, η klezmer μουσική είχε αναβιώσει και είχε εξαπλωθεί από τη Βόρεια Αμερική στην Ευρώπη και στο Ισραήλ, όπου ξαφνικά τα Yiddish έγιναν και πάλι της μόδας. Το ίδιο έγινε και στις περιοχές της ανατολικής Ευρώπης και της νυν Ρωσίας μετά τη πτώση της Σοβιετικής Ένωσης. Η klezmer μουσική τροφοδοτεί την αναβίωση των Yiddish. Σε όλη την Ουκρανία σήμερα, και σε γειτονικές χώρες, η klezmer ακούγεται ξανά στους δρόμους, σε φεστιβάλ, σε εργαστήρια, σε σχολεία και σε ιδιωτικές εκδηλώσεις. Δεν αποτελεί πλέον ντροπή, έχει εξελιχθεί σε μια μορφή τέχνης με μια κληρονομιά παγκόσμιας απεύθυνσης. Αν και αυστηρά εβραϊκή, η klezmer απολαμβάνεται από ανθρώπους και πολιτισμούς σε όλο τον κόσμο. H μουσική της εξέλιξη ίσως κάνει τον ορισμό της πιο δύσκολο από ποτέ, ωστόσο, στο άκουσμά της δεν τίθεται πλέον ζήτημα αμηχανίας.

Ομάδα klezmorim σε γάμο στην Ουκρανία το 1925 (Wikipedia)

Συγγραφέας: Renata Hanynets

Ερευνήτρια στο Κέντρο Faina Petryakova στο Lviv της Ουκρανίας

Link για το πρωτότυπο άρθρο.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το έργο του Μουσείου Εβραϊκής Κληρονομιάς, επισκεφθείτε την ιστοσελίδα τους.

[1] Το bar Mitzvah είναι η ονομασία της εβραϊκής τελετής ενηλικίωσης για τα αγόρια, η αντίστοιχη για τα κορίτσια ονομάζεται bat mitzvah.

[2] Στα ουκρανικά ο μεγάλος λιμός της Ουκρανίας (1932-1933), κόστισε τις ζωές σε εκατομμύρια ανθρώπους.


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: