τελευταία νέα σε τίτλους

«Ενάντια στη Λήθη #67» Θέλουμε δημόσια και δωρεάν διαχείριση απορριμάτων; Σκέψεις με αφορμή ένα πλακάτ

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 5,979 other followers

Πριν λίγες μέρες γράψαμε κάποια πράγματα για την συγκέντρωση ενάντια στη μονάδα διαχείρισης απορριμάτων που έγινε στην γέφυρα του Ευρώτα στη Σκάλα Λακωνίας. Σήμερα όμως, θα επανέρθουμε στο ζήτημα γιατί όπως μας υπέδειξε μια συντρόφισσα, μας ξέφυγε μια μικρή λεπτομέρεια. Ποια είναι αυτή η λεπτομέρεια; Ένα πλακάτ που κρατούσε η γυναίκα που βλέπετε στην φωτογραφία και πραγματικά αξίζει να σχολιαστεί. Το πλακάτ γράφει: «Θέλουμε δημόσια και δωρεάν διαχείριση απορριμάτων». Εδώ εύλογα μας γεννήθηκε η εξής απορία: Τελικά το πρόβλημα είναι ότι το έργο αυτό δεν τηρεί τις κατάλληλες προϋποθέσεις και ότι είναι ικανό να προξενήσει καταστροφή στο περιβάλλον; ή το πρόβλημα τελικά περιορίζεται στο γεγονός ότι το διαχειρίζεται κάποια ιδιωτική εταιρία και όχι το κράτος; Δηλαδή αν το διαχειριζόταν το κράτος αυτό το έργο αυτόματα θα γινόταν και κατάλληλο; Τολμούμε να γράψουμε ότι κάποιοι δεν θα είχαν ασχοληθεί καθόλου με το συγκεκριμένο έργο αν είχε πίσω του το κράτος και όχι κάποια ιδιωτική εταιρία.

Σίγουρα οι απαντήσεις που θα μας έδινε η συγκεκριμένη κυρία θα είχαν μια λογική εξήγηση. Θα μας έλεγε ότι το έργο πρέπει να αλλάξει τοποθεσία και να τηρεί τις προϋποθέσεις κοκ. Σεβαστό. Ωστόσο, πιστεύουμε ότι αυτό το πλακάτ κρύβει πολύ περισσότερα πράγματα και κυρίως την πολιτική λογική των διοργανωτών της συγκεκριμένης διαμαρτυρίας. Καταλαβαίνουμε την αγωνία μεγάλης μερίδας των κατοίκων να μην αυξηθούν κι άλλο τα δημοτικά τέλη, κάτι που σίγουρα προβλέπεται αν προχωρήσει αυτό το έργο. Είναι μια δίκαιη αγωνία των κατοίκων και ένα αίτημα που έχει καθαρά ταξικές προεκτάσεις. Όμως με αφορμή αυτό το πλακάτ θα μπορούσε να ξεκινήσει μια ζουμερή συζήτηση πάνω σε ζητήματα θεωρίας. Το αίτημα για κρατικοποιήσεις, το να ξαναγυρίσουμε δηλαδή σε ένα κράτος «συλλογικό καπιταλιστή», κόντρα στο νεοφιλελεύθερο μοντέλο της ελεύθερης ιδιωτικής πρωτοβουλίας και των ιδιωτικοποιήσεων ή με άλλα λόγια να ξαναγυρίσουμε στο κρατικιστικό «φορντιστικό» καπιταλισμό του 20 αιώνα είναι αυτό που πραγματικά κρύβεται πίσω από αυτό το σύνθημα.

Αναλύοντας αναδρομικά, μοιάζει όλο και πιο ξεκάθαρο ότι η σκέψη αυτού του κινήματος και το κόμμα που του ασκεί την μεγαλύτερη επιρροή δεν μπορεί με κανένα τρόπο να εκφράσει σε κεντρικό τουλάχιστον επίπεδο μια μαρξική κριτική για ένα ξεπέρασμα – ανατροπή του καπιταλισμού. Η προβληματική ταύτιση ενός κρατικού μοντέλου οικονομικής διαχείρισης με την σοσιαλιστική οικοδόμηση δεν είναι βέβαια κάτι το νέο. Αν μελετήσουμε σε βάθος τις αντιλήψεις του ΚΚΕ για τον σοσιαλισμό θα δούμε ότι σε μεγάλο βαθμό υπάρχει ταύτιση με τον πυρήνα της σκέψης του ιστορικού εργατικού κινήματος του 20 αιώνα που περιέγραφε δηλαδή τον σοσιαλισμό ως μια κατάσταση που τα μέσα παραγωγής περνάνε στο κράτος (γίνονται κρατική ιδιοκτησία) και όχι ως την επαναστατική απόπειρα για την κοινωνικοποίηση τους. Αυτό φυσικά συνοδεύεται με το αίτημα της απλής «ίσης κατανομής της εργασίας» και όχι με την επαναστατική θέση για το πως από μια ημικρατική κατάσταση ή μεταβατική περίοδος μετά την συντριβή του αστικού κράτους – όπως την περιέγραψε ο Λένιν στο «Κράτος και Επανάσταση» – όπου θα περάσουμε σε ανώτερες βαθμίδες ανάπτυξης της κομμουνιστικής κοινωνίας, εκεί που θα μπουν οι προϋποθέσεις για το τέλος της εργασίας (όπως δηλαδή την ξέρουμε στην καπιταλιστική κοινωνία).

Ένα από τα καλύτερα παραδείγματα για να κατανοήσουμε αυτό το ζήτημα είναι η ίδια η Σοβιετική Ένωση. Η άνοδος, το απόγειο και η παρακμή της Σοβιετικής Ένωσης ακολούθησε την ιστορική τροχιά της ανόδου, του απόγειου και της παρακμής του δυτικού κρατικιστικού, Φορντιστικού καπιταλισμού. Αυτό μας λέει ότι η Σοβιετική Ένωση θα έπρεπε να κατανοηθεί ως μια παραλλαγή του κρατικιστικού καπιταλισμού της Φορντιστικής περιόδου, μια παραλλαγή της οποίας η συγκεκριμένη μορφή ήταν εγγενώς συσχετισμένη με την προσπάθειά της να δημιουργήσει εθνικό (σε αυτή την περίπτωση της κρατικής ιδιοκτησίας) κεφάλαιο στη βάση μιας ραγδαίας και βάναυσης μορφής αυτού που ο Μαρξ αποκαλούσε «πρωταρχική συσσώρευση». Ένα σχέδιο συγκρότησης του κεφαλαίου σε εθνική βάση δεν μπορεί, σε οποιοδήποτε επίπεδο, να εξισωθεί με ένα πρόταγμα ανατροπής της καπιταλιστικής κυριαρχίας.

Μπορεί τα παραπάνω να φαντάζουν ως μια υπερβολική κριτική που δεν έχουν σχέση με ένα τοπικό ζήτημα ή κίνημα. Ωστόσο, εμείς εκτιμούμε ότι δεν είναι καθόλου υπερβολική. Ακόμα και μέσα από ένα τοπικό ζήτημα ξεδιπλώνεται η πολιτική σκέψη – στην περίπτωση που εξετάζουμε εδώ – ενός κόμματος της παραδοσιακής αριστεράς. Πολύ περισσότερο ακόμα και πέρα από την παραδοσιακή αριστερά, η απουσία ενός σύγχρονου κομμουνιστικού προγράμματος, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, συνεχίζει να αφήνει ελεύθερο το πεδίο της κριτικής σε ιδιαίτερα αντιδραστικές δήθεν «αντικαπιταλιστικές» και εθνο-αντιιμπεριαλιστικές μορφές που κατ ουσία δεν είναι λιγότερο επικίνδυνες από τις μορφές εκείνου του «αντικαπιταλισμού» που εξέφρασε το φασιστικό και εθνικοσοσιαλιστικό κίνημα στο πρώτο μισό του 20 αιώνα. Όσο και καλές προθέσεις να έχουν κάποιοι-ες σχετικά με την υπόθεση της ανασυγκρότησης του κομμουνιστικού κινήματος στον 21 αιώνα, κάτι τέτοιο δεν μπορεί να γίνει δίχως μια σοβαρή μελέτη πάνω στις βασικές κατηγορίες της καπιταλιστικής οικονομίας. Η σύγχυση μπορεί να ξεπεραστεί και είναι δεδομένο ότι όσο υπάρχει καπιταλισμός, τόσο θα υπάρχει η ανάγκη και η κίνηση για την ανατροπή του.

Αυτόνομη Πρωτοβουλία Ενάντια στη Λήθη

30 Μάη 2021

About furdenkommunismus (524 Articles)
για τον κομμουνισμό

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: