τελευταία νέα σε τίτλους

το της ευρωπαϊκής αριστεράς σώμα είναι θαμμένο

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 5,979 other followers

Η ευρωπαϊκή αριστερά και ό,τι συμπεριλαμβάνει, ιδωμένη ως ευρύτερο σύνολο κοινωνικοπολιτικών δυναμικών, και όχι στενά οργανωτικοκομματικά, δεν έχει σώμα, ήτοι δεν διαθέτει ενσώματες παρουσίες στα αληθή και πραγματικά πεδία της πρωτοπόρας stricto sensu ταξικής πάλης. Και τούτο διότι, οι συνδέσεις της με το σώμα της Γενικής Νοημοσύνης/Ευφυΐας/Διάνοιας δεν ανήκουν σε αυτήν την ίδια, αλλά έχουν συσταθεί μέσω θεσμικών διαδικασιών οι οποίες απορρέουν από τους κρατικούς μηχανισμούς.

Το πώς έφτασε σε αυτό το σημείο είναι ιστορικά προσδιορισμένο: η διάλυση της Γ΄ Διεθνούς, η στροφή του Σαλέρνο, ο ευρωκομμουνισμός, ο τακτικισμός του ΚΚΓ εν τω μέσω του 1968, η αποστασία του ΚΚΙ στα 1977, οι “ανιστόρητοι” συμβιβασμοί κλπ. Δεν είναι πλέον ζήτημα blame game, αλλά ζήτημα λενινικής ικανότητας για συγκεκριμένη ανάλυση της συγκεκριμένης κατάστασης, κι ακόμη πιο βαθιά ζήτημα επάρκειας και πληρότητας να διαβλέψει τους μετασχηματισμούς και τις μεταμορφώσεις με μια κριτική διαύγεια, που για την αποκτήσει κάποιος θα πρέπει να καταπιεί το πικρό ποτήρι εγκατάλειψης του ιδεολογικισμού.

Σε ένα ευρύτερο επίπεδο η ευρωπαϊκή αριστερά δεν κατάφερε να κάνει στην πληρότητά του, αυτό το οποίο έχει κάνει ο Χέγκελ από το 1822: μια ριζική αποποίηση της ιδεολογικομυθολογικής κληρονομιάς της Γαλλικής Επανάστασης.

“Μια διανοητική αρχή ανακαλύφθηκε έτσι, για να υπηρετήσει ως μια βάση για το Κράτος –μία, η οποία δεν ανήκει, όπως οι προηγούμενες, στην σφαίρα της γνώμης, όπως η κοινωνική παρόρμηση, η επιθυμία για ασφάλεια και ιδιοκτησία κλπ, μηδέ χρωστάει την προέλευσή της στο θρησκευτικό συναίσθημα, όπως κάνει εκείνη του ένθεου διορισμού της κυβερνώσας εξουσίας –αλλά η αρχή της Σταθερότητας, η οποία είναι η ταυτότητα με την αυτό-συνείδησή μου, σταματώντας, όμως, επί βραχύ, αυτήν της Αλήθειας, η οποία έχει ανάγκη να ξεχωρισθεί από αυτήν. Αυτό είναι μια αχανής ανακάλυψη σε σύγκριση με τα άπατα βάθη του είναι και της Ελευθερίας. Η συνείδηση του Πνευματικού είναι τώρα η ουσιώδης βάση του πολιτικού νήματος, και έτσι η Φιλοσοφία έχει γίνει κυρίαρχη. Έχει ειπωθεί ότι η Γαλλική Επανάσταση συνεπήχθη από την Φιλοσοφία, και δεν είναι άνευ λόγου ότι η Φιλοσοφία έχει αποκληθεί “Weltweisheit” (Κοσμική Σοφία), καθ’ εαυτή και δι’ εαυτή, ως η καθαρή ουσία των πραγμάτων, αλλά επίσης και Αλήθεια στην ζώσα μορφή της, όπως εκτίθεται στις υποθέσεις του κόσμου. Γι’ αυτό δεν θα πρέπει να αντιλέξουμε στον ισχυρισμό ότι η (Γαλλική) Επανάσταση έλαβε την πρώτη παρόρμησή της από την Φιλοσοφία, Αλλά, αυτή η φιλοσοφία είναι στην πρώτη περίστασή της μόνο αφηρημένη Σκέψη, και όχι η συγκεκριμένη κατανόηση της απολύτου Αλήθειας -διανοητικές θέσεις μεταξύ των οποίων υφίσταται αμέτρητο χάσμα”.1

Έτσι, η ευρωπαϊκή αριστερά για μια ακόμα φορά ξαναβρίσκει την εαυτήν της σε μια παρελθοντική κατάσταση, όπου η κάθε έκβαση οποιουδήποτε αγώνα δίνει, έχει επίδραση μόνο στον «κόσμο των σκέψεων», ώστε μοιάζει ότι πονεί μόνο για να γίνει “νομέας του κόσμου των πραγμάτων και του κόσμου των σκέψεων”.

Ωστόσο, η κριτική θα πρέπει να εισχωρήσει σε πιο συγκεκριμένα πεδία:

Μετά την επί της εφαρμοσμένης πολιτικής ήττα του εθνολαϊκισμού στις χώρες του ευρωπαϊκού νότου, και την υποχώρηση του νέο-προυντονισμού και του νέο-σισμοντισμού, ποιες είναι οι ορίζουσες του αριστερού οικονομικού προγράμματος σήμερα, και μάλιστα αυτού που εμφανίζεται ως το πιο ρηξικέλευθο;

Εντοπίζεται πάντα η λασσαλικής κοπής ντροπαλή εμμονή σε κάποιο «λαϊκό κράτος» (βλ. την Κριτική στα Προγράμματα της Γκότα και της Ερφούρτης). Η τάση αυτή πιθανόν ενισχύεται μερικά, μέσα από τα ιδεολογικά γιουρούσια του νεοκρατισμού και τις λατρείες προς τα κινέζικα κρατικοκεφαλαιακά συστήματα ελέγχου. Είναι κάτι το οποίο τροφοδοτείται μέσα από τις ίδιες τις γραφειοκρατικές διαδικασίες και τις θεσμικές λειτουργίες στις οποίες βρίσκονται οι άνθρωποι της ευρωπαϊκής αριστεράς: είναι η μεταφορά της κρατικής φαντασμαγορίας και των εξουσιαστικών φετίχ μέσα στο ίδιο το εσωτερικό της, και η μυστικοποίησή των μέσω του λεξιλογίου και της κουλτούρας της.

Από την άλλη, η βάση του οικονομικού της προγράμματος είναι ένας ριζοσπαστικός ρικαρδιανισμός: αποδοχή της «εργασιακής θεωρίας της αξίας» και προσπάθεια αγωνιστικής προσαρμογής της στις τρέχουσες πραγματικότητες, αλλά η παγιωμένη φράση «ιδιοποίηση (appropriatio) των αποτελεσμάτων της εργασίας» νεκρανασταίνει το μπέρδεμα του ίδιου του Ρικάρντο περί συγκριτικών αξιών, δηλαδή την αδυναμία του να δει την σχετική πρόσθετη/υπερ-αξία, επομένως και το κεφαλαιώδες προτσές της πραγματικής υπαγωγής, άρα και την ίδια την εργατική αυτονομία, όπως θεμελιώνεται σε πρώτο χρόνο μέσα από τα αποτελέσματα του προτσές άμεσου παραγωγής. Έτσι, η αντίληψη περί «proprium» οδηγεί στην αυθεντική ρικαρδιανή αντίληψη περί «αξίας εν τη ανταλλαγή», και ακόμα σε μια σμιθσονιανή αντίληψη περί αξίας ως εξουσίας αγοράς άλλων αγαθών. Δηλαδή, στο επίκεντρο τίθεται η σκοπιά της κατανάλωσης, και όχι το καθ’ εαυτό εργασιακοπαραγωγικό προτσές.

Επίσης, η ίδια η φράση περί ιδιοποίησης, είναι κατανόηση του προτσές εκμετάλλευσης και απόσπασης κυρίαρχα με τους προ της κρίσης του 1857 ιστορικούς όρους: προϋποθέτει έναν ατομικά παρμένο, δηλαδή αδιαίρετο (individual) καπιταλιστή ο οποίος ιδιοποιείται εγχρήματες ποσότητες. Φυσικά, και αυτό, όπως και μυριάδες παραλλαγές του, συνεχίζει να συμβαίνει, αλλά από το 1857, την δημιουργία τραπεζών όπως η Crédit Mobilier, την δημιουργία ανωνύμων εταιρειών, και όλο αυτό το οποίο ονομάζεται συγκρότηση της πλανητικής/υφηλιακής αγοράς (global market), ο τρόπος απόσπασης μετεβλήθη ουσιωδώς και ποιοτικά, ώστε με την αυστηρή έννοια δεν υφίστατο πια ιδιοποίηση, αλλά αφενός μεταφορά της πραγματωθείσας πρόσθετης/υπερ-αξίας (σε μορφές χρηματικών ποσοτήτων) από ιδιώτες/αδιαίρετους/ατομικά παρμένους καπιταλιστές σε συλλογικούς καπιταλιστικούς κύκλους που αποτελούνταν από τις διοικήσεις και τους μετόχους των καπιταλιστικών εταιρειών και επιχειρήσεων, και αφετέρου επιτάχυνση και επέκταση του προτσές κυκλοφορίας μέσα από το μετασχηματιζόμενο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Και σκεφτείτε αυτά γινόντουσαν το 1860-1880.

Επομένως η αριστερά στοχοποιεί ένα οιονεί δημοκριτικά προσδιορισμένο καπιταλισμό, που υπάρχει, αλλά έχει υπαχθεί εδώ και πάνω από έναν αιώνα, στο γενικό προτσές, το οποίο, όποτε θέλει, έχει την ισχύ να τον διασπάσει και να τον απορροφήσει.

Τα ζητήματα, όμως, δεν σταματάνε εδώ:

Από το 2001, ότε άρχισε να φανερώνεται το Empire ως περιεχομενικότητα πλέον, η ευρωπαϊκή αριστερά συνεχίζει να στέκει αμήχανη, αναπαράγοντας τις ίδιες τις αντιφάσεις του Δημοκρατικού Κόμματος. Έτσι, επειδή δεν μπορεί να τα βάλει με το λεγόμενο ρεπουμπλικανικό επίπεδο συγκρότησης του Empire, δηλαδή με την πολιτική του βάση, τις πλείστες των φορών φωνάζει στην νύφη, ώστε να τα ακούει η πεθερά. Από αυτό μπορεί να εξηγηθεί ιδιαίτερα στον νότο, η αντίδρασή της στους μετασχηματισμούς και τις ποιοτικές μεταβολές στην παραγωγή ενέργειας, πεδίο στο οποίο υποπίπτει σε αυτό-αντίφαση, και συχνά σε αυτό-αντίθεση, ως επίσης και η αντίδρασή της στην ανάπτυξη και επέκταση του προτσές σε κρίσιμους τομείς, όπως οι εξορύξεις. Και φυσικά, όπως το έχω ξαναγράψει και ξαναπεί, σε αυτό το ζήτημα υπερασπίζεται εδαφικές προσόδους, με τον τρόπο που το έκαναν οι φυσιοκράτες.

Άρα, πέρα από όλα τα υπόλοιπα, ο σκεπτικισμός περί σώματος της αριστεράς, έχει να κάνει με την αναζήτηση περί υποκειμένων και υποκειμενικοτήτων, με την ικανότητα μετάβασης από την θεσμική ορατότητα στην μαχητικοπρολεταριακή αορατότητα, με την ικανότητα αντιληπτικότητας των ροών, δηλαδή με την κριτική ανάλυση των ποιοτικών αλλαγών και μεταβολών της αφηρημένης εργασίας.

O.N

1 Georg Wilhelm Friedrich Hegel, The Philosophy of History (οι Διαλέξεις στην Φιλοσοφία της Ιστορίας), With Prefaces by Charles Hegel and the Translator, J. Sibree, M.A., Batoche Books, Ontario, 2001, σ. 365

About furdenkommunismus (524 Articles)
για τον κομμουνισμό

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: