τελευταία νέα σε τίτλους

Umberto Terracini: Το Ισραήλ ως παράγοντας του σοβιετικού αντισημιτισμού

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 5,706 other followers

Ο συγγραφέας αυτού του άρθρου είναι ένας από τους ιδρυτές του Κομμουνιστικού Κόμματος Ιταλίας και κομμουνιστής γερουσιαστής της Ιταλίας. Ήταν φίλος του Λένιν και μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της καταργημένης πλέον Κομμουνιστικής Διεθνούς. Το άρθρο του γερουσιαστή Terracini προέρχεται από τη συλλογή άρθρων και σημαντικών εγγράφων του 1984 σχετικά με τον αντισημιτισμό στη Σοβιετική Ένωση που δημοσιεύθηκε από την Anti-Defamation League με τίτλο “Anti-Semitism in the Soviet Union: Οι ρίζες και οι συνέπειές του”, με πρόλογο του Theodore Freedman και πρόλογο του Kenneth J. Bialkin. Δημοσιεύτηκε στο  Morning Freiheit τον Δεκέμβρη του 1984. Πηγή: https://www.marxists.org/subject/jewish/terracini-soviet-jews.htm

Ο τίτλος της ομιλίας μου, “Το Ισραήλ ως παράγοντας του σοβιετικού αντισημιτισμού”, αποσκοπεί στο να επιστήσει την προσοχή σε ένα βασικό στοιχείο της ιστορίας όλων των κρατών, δηλαδή στην αλληλεξάρτηση της εξωτερικής και της εσωτερικής τους πολιτικής. Στην προκειμένη περίπτωση, η έννοια αυτή μπορεί να εφαρμοστεί με τη διατύπωση του ερωτήματος αν και σε ποιο βαθμό η δημιουργία και η ύπαρξη του κράτους του Ισραήλ και η θέση του στη διεθνή σκηνή μπορούν να συσχετιστούν με την αναβίωση και την ξαφνική επέκταση του αντισημιτικού κινήματος στη Σοβιετική Ένωση.

Κατά τη γνώμη μου, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η ύπαρξη του Ισραήλ και η εξωτερική του πολιτική αποτελούν σημαντικές αιτίες του σοβιετικού αντισημιτισμού. Αυτό, ωστόσο, δεν είναι λάθος του Ισραήλ. Αυτό που είχε και συνεχίζει να έχει μεγάλη επιρροή στην εξωτερική πολιτική όλων των χωρών είναι η ύπαρξη δύο μεγάλων αντίπαλων μπλοκ που χαρακτηρίζονται, μεταξύ άλλων, από τα διαφορετικά θεσμικά μοντέλα και κοινωνικοοικονομικά τους συστήματα. Θα μπορούσε, επομένως, να θεωρήσει κανείς ότι ο σοβιετικός αντισημιτισμός υπερβαίνει τον εθνικισμό, αν και ομολογουμένως η Σοβιετική Ένωση ορίζει τους Εβραίους ως μέλη μιας εθνικά διαφοροποιημένης ομάδας για την οποία προβλέφθηκε η επικράτεια του Birobidjan. Και αποτελεί παραβίαση του Σοβιετικού Συντάγματος η διάκριση σε βάρος οποιασδήποτε εθνότητας εντός των συνόρων της ΕΣΣΔ.

Οι Εβραίοι δεν επιθυμούσαν να μεταναστεύσουν στο έδαφος που τους είχε παραχωρηθεί (και όχι μόνο λόγω των δυσχερειών της περιοχής λόγω της γεωγραφικής της θέσης και του σκληρού κλίματος). Προτίμησαν τις παραδοσιακές τους εστίες, παρά το γεγονός ότι δεν είχαν ποτέ απολαύσει την ευκαιρία να οργανώσουν τη ζωή τους σύμφωνα με τους δικούς τους νόμους και τα δικά τους έθιμα[1].

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι χαιρέτισαν τη δημιουργία του κράτους του Ισραήλ (στην οποία η πατρίδα τους, η Σοβιετική Ένωση, είχε συμβάλει σημαντικά) ως πράξη δικαιοσύνης και ως μεγάλο επίτευγμα για τον πολιτισμό. Με την ίδια λογική, για μεγάλο χρονικό διάστημα εκτιμούσαν επίσης τη σοβιετική πολιτική υπέρ του αραβικού αγώνα για απελευθέρωση από την αποικιοκρατία, σύμφωνα με τις δύο βασικές στρατηγικές αρχές της Οκτωβριανής Επανάστασης: την εξέγερση των εργατών ενάντια στην ταξική κυριαρχία των διαφόρων εθνικών αστικών τάξεων και την εξέγερση των εθνικών ομάδων ενάντια στην ξένη ιμπεριαλιστική κυριαρχία.

Θα ήθελα να σημειώσω εδώ ότι από αυτές τις δύο κινητήριες δυνάμεις της σοσιαλιστικής επανάστασης, η τελευταία έχει ήδη επιτύχει πλήρως τον στόχο της. Οι αποικιακές αυτοκρατορίες έχουν πέσει παντού, και το καπιταλιστικό σύστημα δέχεται τώρα άμεση ή έμμεση επίθεση όπου βρίσκεται ακόμα στην εξουσία στη μεγάλη πλειοψηφία των κρατών, παλαιών και νέων.

ΟΙ ΙΣΧΥΡΟΙ ΔΕΣΜΟΙ ΤΩΝ ΣΟΒΙΕΤΙΚΩΝ ΕΒΡΑΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΡΩΣΙΑ

Είναι γεγονός, ωστόσο, ότι το μεγαλύτερο μέρος του σοβιετικού εβραϊσμού αγνοούσε τον δρόμο που οδηγούσε προς το Ισραήλ για πολλά χρόνια, αποδεικνύοντας έτσι ότι οι δεσμοί που τους έδεναν με την πατρίδα τους ήταν πράγματι ισχυροί.

Προχωρώντας όμως με την ανάλυσή μου, θέλω να επισημάνω ότι ο αντισημιτισμός υπήρξε επί αιώνες, άρα πολύ πριν από τη δημιουργία του σοβιετικού κράτους, βασικό χαρακτηριστικό των λαών που απαρτίζουν την ΕΣΣΔ[2]. η σοβιετική κυβέρνηση δεν προσπάθησε ποτέ πραγματικά να τον εξαλείψει (εκτός από τα χρόνια αμέσως μετά την επανάσταση). Αντιθέτως, εκμεταλλεύτηκε ξανά και ξανά αυτή την τάση με σκοπό την εξυπηρέτηση της εσωτερικής ή της διεθνούς πολιτικής της. Το μαστίγωμα εναντίον του Bund στην προεπαναστατική εποχή είναι ένα παράδειγμα[3]. ακόμα πιο εμφανείς ήταν οι παρατεταμένες συγκρούσεις που έκαναν κομμάτια την ηγεσία των Μπολσεβίκων. Οι αντισημιτικές πτυχές αυτών των συγκρούσεων εμφανίστηκαν αναπόφευκτα λόγω της εβραϊκής καταγωγής πολλών από τις πιο γνωστές προσωπικότητες της αντιπολίτευσης (Τρότσκι, Ζηνόβιεφ, Ράντεκ, Κάμενεφ κ.ά.)[4] Ο Στάλιν έπαιξε ιδιαίτερα το χαρτί του αντισημιτισμού σε αυτές τις συχνά τραγικές συγκρούσεις, όπως στην περιβόητη συνωμοσία των γιατρών, όπου όλοι οι γιατροί αποδείχθηκαν Εβραίοι. [5] Ούτε ο αντισημιτισμός ήταν εντελώς ξένος προς το διαβόητο Σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμπεντροπ, το οποίο συνήφθη μεταξύ της Σοβιετικής Ένωσης και της Γερμανίας λίγο πριν από το ξέσπασμα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Υπάρχει πλήρης απουσία ηθικών εκτιμήσεων στις αποφάσεις της Σοβιετικής Ένωσης για την εξωτερική πολιτική, σε σημείο που να θυσιάζει τις ίδιες τις ιδεολογικές αρχές που δηλώνει ότι πρεσβεύει. Αυτό είναι φανερό σήμερα στις στενές σχέσεις της με τα αραβικά κράτη της Μέσης Ανατολής, τα οποία μετά την απελευθέρωσή τους από την αποικιοκρατική κυριαρχία, εγκαθίδρυσαν πολιτικούς θεσμούς και οικονομικά συστήματα που δεν έχουν καμία απολύτως σχέση με το σοσιαλισμό. Είναι, στην πραγματικότητα, απολυταρχικά- και ο τεράστιος πλούτος και οι πόροι τους, ιδίως το πετρέλαιο, ανήκουν αποκλειστικά σε αυτούς που ασκούν την κυβερνητική εξουσία.

Επομένως, δεν είναι για ιδεολογικούς ή κοινωνικοοικονομικούς λόγους που η Σοβιετική Ένωση (ή μάλλον οι κυβερνήτες της, αφού ο απλός λαός δεν έχει τρόπο να παρεμβαίνει στις πολιτικές αποφάσεις του κράτους του) τάσσεται πάντοτε στο πλευρό των αραβικών κρατών εναντίον του Ισραήλ στις διεθνείς υποθέσεις[6]. η σοβιετική επιλογή βασίζεται ουσιαστικά στη στρατιωτική στρατηγική, για να μην μιλήσουμε για τις νεοϊμπεριαλιστικές επιταγές που εμπνέονται και τρέφονται από την πολιτική της “μεγάλης δύναμης” της Σοβιετικής Ένωσης.

ΑΝΤΙ-ΙΣΡΑΗΛΙΝΗ ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ

Προκειμένου να καταστήσει τη φιλοαραβική πολιτική της ΕΣΣΔ αποδεκτή από τον σοβιετικό λαό, παρά τις πολλές επαχθείς θυσίες που απαιτούνται από τις εξοπλιστικές δαπάνες, η σοβιετική κυβέρνηση λέει στον λαό της ότι η χώρα της κινδυνεύει σοβαρά από την ύπαρξη του κράτους του Ισραήλ, το οποίο υποστηρίζεται από όλους τους Εβραίους του κόσμου, και επομένως και από εκείνους που ζουν στη Σοβιετική Ένωση. Ο αντισημιτισμός, που ίσως αναβαπτίζεται ως αντισιωνισμός, γίνεται έτσι ένα εργαλείο που εξυπηρετεί τους εθνικιστικούς ελιγμούς με τους οποίους οι σοβιετικοί ηγέτες πείθουν το λαό τους να υποστηρίξει την επιλογή τους για τα αραβικά κράτη. Αυτή η ξέφρενη αντισημιτική εκστρατεία αποτέλεσε τη μεγαλύτερη έκπληξη για τους ίδιους τους Σοβιετικούς Εβραίους.

Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο πίστευαν ειλικρινά ότι η συμμετοχή τους στον πόλεμο και στη νίκη επί των Ναζί τους είχε επιτέλους εξασφαλίσει πλήρη και ίσα δικαιώματα σύμφωνα με τη σοβιετική νομοθεσία. Αυτός ήταν ένας λόγος για τον οποίο αρχικά τόσο λίγοι από αυτούς επεδίωξαν ή σχεδίαζαν να μετακινηθούν στο νέο κράτος του Ισραήλ. Το τελευταίο είχε μικρή δύναμη έλξης γι’ αυτούς. Ούτε και σήμερα τους προσελκύει- πολλοί Σοβιετικοί Εβραίοι αλλάζουν προορισμό και προχωρούν σε κάποια δυτική χώρα αντί για το Ισραήλ αφού φτάσουν στη Βιέννη και αφού αποκτήσουν τη βίζα μετανάστευσης με κόστος δυσκολιών και κινδύνων[7].

ΑΔΙΑΧΩΡΙΣΤΕΣ ΠΤΥΧΕΣ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Αυτό που τους οδηγεί να εγκαταλείψουν τη Σοβιετική Ένωση, στην πραγματικότητα, δεν είναι η επιθυμία να επιστρέψουν στην αρχαία πατρίδα των προγόνων τους, στη Σιών, αλλά να ξεφύγουν από ένα καταπιεστικό καθεστώς. Ο υποστηριζόμενος από το κράτος αντισημιτισμός ως εσωτερική πολιτική και η φιλοαραβική εξωτερική πολιτική είναι επομένως δύο αδιαχώριστες πτυχές της σοβιετικής πολιτικής στο σύνολό της. Λαμβάνοντας υπόψη τον μακροπρόθεσμο χαρακτήρα κάθε διεθνούς πολιτικής, μπορεί κανείς επομένως να προβλέψει ότι ο σοβιετικός αντισημιτισμός προορίζεται επίσης για μακρά ζωή. Αλλά αυτό συνεπάγεται τον κίνδυνο ότι σε κάποιο σημείο οι Σοβιετικοί Εβραίοι θα στραφούν σε κάποια απερίσκεπτη πορεία δράσης (ελπίζω μη βίαιη) από επιθυμία αυτοπροστασίας, και το λέω αυτό όχι επειδή φοβάμαι ότι οι Σοβιετικοί ηγέτες επιθυμούν να βρουν μια αφορμή για μια νέα “τελική λύση” κατά το πρότυπο του ναζιστικού παραδείγματος.

Δεν συμμερίζομαι τις απαισιόδοξες προβλέψεις που εκφράστηκαν σήμερα από διάφορους ομιλητές. Η μαζική φυσική καταστροφή των Εβραίων δεν ταιριάζει καθόλου στη λογική της σοβιετικής πολιτικής. Επιπλέον, οι Σοβιετικοί Εβραίοι προστατεύονται καλά από την αλληλεγγύη όλων των Εβραίων του κόσμου. Ενθαρρύνομαι σε αυτή την πεποίθηση από τις “ήπιες” τεχνικές με τις οποίες εφαρμόζονται οι αντισημιτικές διώξεις στην ΕΣΣΔ. Αυτή η δίωξη δεν βασίζεται σε ειδικούς νόμους ή στη χρήση άμεσης ή άμεσης βίας κατά ατόμων- χρησιμοποιεί τα μέσα που προσφέρουν οι συνήθεις νόμοι της χώρας, οι οποίοι, επιπλέον, δεν βασίζονται καθόλου στο σεβασμό της ελευθερίας του κάθε πολίτη. Όπως γνωρίζουμε, είναι εξαιρετικά δύσκολο για τους σοβιετικούς πολίτες να αποκτήσουν διαβατήριο για να μεταβούν στο εξωτερικό, ή ακόμη και να αποκτήσουν το υποχρεωτικό για χρήση στο εσωτερικό της χώρας. Αρκεί οι σοβιετικοί ηγέτες να εφαρμόζουν τους υπάρχοντες νόμους με ιδιαίτερη αυστηρότητα για να κάνουν τη ζωή των πολιτών της αφόρητη.

Έτσι, χάρη στο νόμο κατά των λεγόμενων παρασίτων (δηλαδή των ατόμων που δεν έχουν κανένα τακτικό μέσο απασχόλησης), οι αρχές αρκεί να στερήσουν από ένα άτομο τη δουλειά του με την πιο παράλογη πρόφαση (κάτι που συμβαίνει στους Εβραίους μόλις ζητήσουν διαβατήριο για το Ισραήλ). Στη συνέχεια, μπορεί να κατηγορηθεί για παρασιτισμό, να δικαστεί και να καταδικαστεί[8]. Ομοίως, μια συγκέντρωση πολλών Εβραίων σε ένα ιδιωτικό σπίτι υπόκειται σε τιμωρία ως “μη εξουσιοδοτημένη συγκέντρωση” (ειδικά αν η συγκέντρωση γίνεται με σκοπό την κοινή προσευχή ή τη μελέτη της εβραϊκής γλώσσας), και ιδού! η δίκη και η καταδίκη βρίσκουν “νόμιμη” δικαιολογία[9].

Η μεθοδική επανάληψη αυτών των τιμωρητικών μέτρων κατά των ατόμων κάνει το βάρος ακόμη πιο δύσκολο να αντέξει κανείς- αυτές οι ενοχλήσεις οδηγούν στην απόγνωση, παρά τη σχετική ηπιότητά τους.

Πέρασα, μέσω μιας αλυσίδας ιδεών, από τη συζήτηση για τον αντισημιτισμό στη Σοβιετική Ένωση στη συζήτηση για ένα καθεστώς που είναι αντιελευθεριακό για όλους τους πολίτες. Μόνο υπό ένα τέτοιο καθεστώς είναι δυνατόν να διανοηθεί κανείς μια πολιτική διώξεων εναντίον μιας θρησκευτικής ομάδας, μιας επαγγελματικής κατηγορίας ή μιας εθνικής μειονότητας. Τα αίτια και οι εξηγήσεις που προσφέρονται δεν είναι σημαντικά εδώ. Οι διώξεις προσβάλλουν πάντα την αξιοπρέπεια των ανθρώπων και μολύνουν τις πνευματικές αξίες που είναι οι καρποί του πολιτισμού και η καρδιά και το μεδούλι κάθε ανθρώπου που θεωρεί τον εαυτό του ελεύθερο.

Έτσι, ενώ εκφράζω την αλληλεγγύη μου στους Σοβιετικούς Εβραίους που διώκονται στη χώρα τους μόνο και μόνο επειδή είναι Εβραίοι, θα ήθελα να εκφράσω τις ευχές μου σε ολόκληρο τον σοβιετικό λαό για την επίτευξη και την απόλαυση της πλήρους ελευθερίας.

Σημειώσεις:

[1] J. Levavi (Babitsky), The Jewish Colonization in Birobidjan (in Hebrew) (Jerusalem: Historical Society of Israel, 1965), pp. 43-56; M. Altshuler, Soviet Jewry Today: A Socio-Demographic Analysis (Jerusalem: Hebrew University, 1972), p. 83.

[2] See S. Ettinger, “The Jews in Russia at the Outbreak of the Revolution,” in The Jews in Soviet Russia since 1917, ed. L. Kochan, 3d ed. (Oxford University Press, 1978), pp. 15-29; and S. Ettinger, Modem Anti-Semitism: Studies and Essays (in Heb.) (Tel Aviv, 1978), pp. 169-189.

[3] S. Schwartz, The Jews in the Soviet Union (Syracuse University Press, 1951), pp. 46-55.

[4] Ettinger, Modern Anti-Semitism, p. 181.

[5] B.D. Weinryb, “Anti-Semitism in Soviet Russia,” in The Jews in Soviet Russia since 1917, ed. L. Kochan (Oxford University Press, 1978), pp. 321-323.

[6] J.B. Schechtman, “The USSR, Zionism, and Israel,” in The Jews in Soviet Russia since 1917, ed. L. Kochan (Oxford University Press, 1979), pp. 128-130; J. Frankel, “The Anti-Zionist Press Campaigns in the USSR, 1969-1971: An Internal Dialogue?” in Soviet Jewish Affairs, 1972, no. 3, p. 5.

[7] Z. Alexander, “The Emigration Policy of the Soviet Union (1968-1978): Cause and Statistical Data,” in Behinot: Studies on Jews in the USSR and Eastern Europe (Jerusalem and Tel Aviv: Hebrew University of Jerusalem, Center for Research of Eastern European Jewry, 1979), nos. 8-9, p. 35.

[8] For example, regarding the prosecution and conviction of Y. Begun as a parasite, see Dr. J.E. Singer, The Case of Yosef Begun, Analysis and Documents (Jerusalem and Tel Aviv, 1979, pp. 28-48.

[9] JJP-Jewish Samizdat, vol. 17, pp. 109-153.

About furdenkommunismus (450 Articles)
για τον κομμουνισμό

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: